I OZ 577/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po 556/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej postanawia: oddalić zażalenie W toku postępowania sądowoadministracyjnego H.L. pismem z 21 października 2021 r. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] kwietnia 2021 r. zobowiązującej ją do zwrotu kwoty 65 491,66 zł zastępczo uiszczanej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C. w związku z pobytem jej matki w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wskazała, że nie jest w stanie uiścić tak znacznej kwoty, wielokrotnie przekraczającej jej dochody. Wyegzekwowanie tej kwoty doprowadzi ją do niemożności zapewnienia sobie utrzymania. Skarżąca nie jest w stanie jednorazowo uiścić takiej kwoty, nie posiada żadnych oszczędności. Jej dochody to świadczenie emerytalne w wysokości 5 246 zł. Ponadto skarżąca wskazała, że spłaca kredyt hipoteczny we frankach szwajcarskich z miesięczną ratą 1 869 CHF oraz raty pożyczki hipotecznej, której miesięczna rata wynosi 800 zł. Podkreśliła, że oprócz opłaty 500 zł miesięcznie, ponosiła także inne koszty związane z utrzymaniem matki, takie jak koszty utrzymania jej domu, zapewnienie w domu pomocy społecznej całodziennej dodatkowej opieki, odciążając tym samym personel tej placówki. Mama skarżącej przez trzy lata przed umieszczeniem jej w domu pomocy społecznej mieszkała u niej w domu i miała zapewnioną pełną opiekę. Warunki pobytu w domu pomocy społecznej były bardzo skromne, a dodatkowe wyposażenie pokoju w domu pomocy społecznej, ubrania i środki kosmetyczne zostały sfinansowane przez skarżącą. Dom pomocy społecznej nie zapewniał także praktycznie opieki lekarskiej prywatnej, w związku z czym całość leczenia specjalistycznego pokrywała skarżąca ze swoich własnych środków. Także sama regularnie dojeżdżała do swojej mamy i zajmowała się nią w domu pomocy społecznej. Na ten cel wydatkowała znaczną część swoich oszczędności. Skarżąca dołączyła do wniosku odpis decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przeliczeniu emerytury, odpis załącznika do umowy kredytowej wraz z harmonogramem spłat wystawionych na skarżącą, R.L., B.L. oraz M.L. Ponadto dołączono odpis harmonogramu spłat pożyczki hipotecznej, którą uzyskała wyłącznie skarżąca. Postanowieniem z 2 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie dostrzega ryzyka wystąpienia znacznej szkody, a sama obawa przed wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie przemawia za przyznaniem wnioskowanej ochrony tymczasowej. Sąd zwrócił uwagę, że kwota 1 869 CHF rozkłada się na skarżącą i trzy inne osoby będące posiadaczami rachunku kredytowego, co przy uwzględnieniu innych zobowiązań skarżącej wskazuje, że jej sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, że pojawienie się kolejnego zobowiązania finansowego sprowadzi na nią widmo znaczącej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu obawa przed obowiązkiem zapłaty zagrożoną egzekucją administracyjną należności pieniężnych nie stanowi przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że ciężar wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd może wstrzymać jego wykonanie, jeżeli jest spełniona co najmniej jedna ustawowa przesłanka wskazana w art. 61 § 3 ppsa (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 852/21). Mając powyższe na uwadze, należy przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, który wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione wymienione powyżej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, oparła się na ciążących na niej zobowiązaniach finansowych i wskazaniu, że uiszczenie kwoty wynikającej z należności z tytułu odpłatności za matki pobyt w domu opieki społecznej spowodowałoby niemożność pokrycia kosztów miesięcznego utrzymania oraz groziłoby wypowiedzeniem umowy kredytu i koniecznością jednorazowego zwrotu kwoty tego kredytu. Skarżąca argumentowała także, że nie posiada oszczędności, a środki utrzymania czerpie z emerytury. Zauważyć jednakże należy, że skarżąca, powołując się na powyższe okoliczności, nie udokumentowała stanu oszczędności bieżącym wyciągiem z rachunku bankowego i nie wykazała wysokości miesięcznych kosztów utrzymania poza kwotami zobowiązań finansowych z tytułu umowy pożyczki hipotecznej oraz kredytu, w którego kosztach partycypuje wraz z trzema innymi osobami. Brak wykazania tych okoliczności powoduje, że sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji pozbawiony jest możliwości oceny czy okoliczności sprawy wskazują, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. O ile bowiem w przypadku konieczności spłaty kwoty wskazanej w zaskarżonej decyzji można mówić o powstaniu określonej szkody, to brak możliwości porównania kwoty zobowiązania wynikającego z zaskarżonego aktu z ogólną udokumentowaną sytuacją wnioskodawcy uniemożliwia wskazanie, że szkoda ta miałaby charakter znaczny. W sytuacji zaś braku jednoznacznego wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wniosek w tej sprawie nie może zostać rozpoznany pozytywnie. W konsekwencji powyższego w niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa ,orzekł jak w postanowieniu.