II SA/Rz 1032/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."). Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 1 lutego 2021 r. A. S. wystąpiła do Wójta Gminy [....] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem A. S. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], Wójt odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącej. Decyzję doręczono skarżącej w dniu 5 marca 2021 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie pismem z dnia 24 marca 2021 r. W tym też dniu odwołanie wpłynęło do organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], SKO stwierdziło, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., warunkiem skuteczności odwołania jest zachowanie 14-dniowego terminu do jego wniesienia od dnia doręczenia decyzji stronie. Natomiast z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skutek doręczenia decyzji skarżącej nastąpił z dniem 5 marca 2021 r., zaś odwołanie złożono do organu I instancji w dniu 24 marca 2021 r., tj. ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu na dokonanie tej czynności procesowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca podniosła, że wydane rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące, ponieważ codziennie sprawuje opiekę nad poważnie chorym ojcem. Natomiast niedostosowanie się do terminu wynikało z choroby. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje również postanowienia kończące postępowanie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów ( art. 120 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie przez A. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem. Stan faktyczny sprawy jest w zasadzie bezsporny. Decyzja organu I instancji wydana w dniu [...] marca 2021 r. została skarżącej doręczona w dniu 5 marca 2021 r. Odwołanie zostało złożone w dniu 24 marca 2021r. Porównując te daty organ II instancji stwierdził, że uchybiono przewidzianemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-o dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, który upływał w dniu 19 marca 2021 r. Kierując się treścią art. 134 k.p.a. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydając to postanowienie Kolegium nie uwzględniło, że na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U.2020.2255), zmieniającej po raz kolejny ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz.U. 2020 r., poz. 1842), do ustawy tej dodano art. 15zzzzzn2, w myśl którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych terminów, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1); w zawiadomieniu takim organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2), a ponadto w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Cytowana wyżej regulacja wymaga zatem od organu poinformowania skarżącego o treści ww. przepisu, w tym o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz rozpatrzenia wniosku złożonego w terminie 30 dni od daty takiego zawiadomienia. Z brzmienia tego przepisów wynika bowiem, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. Organ odwoławczy nie wystosował do strony powyższego zawiadomienia, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca mogłaby bowiem skorzystać z prawa do złożenia takiego wniosku, zwłaszcza, że w uzasadnieniu złożonej do Sądu skargi podnosi okoliczności, które w jej ocenie świadczą o braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Skarżąca zwolniona była od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego.