II SA/Wa 1193/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-06
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, prowadząc działalność gospodarczą bez pisemnej zgody przełożonego, dopuszcza się naruszenia dyscypliny służbowej, a jeśli tak, to czy kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby jest adekwatna?Ratio decidendi
Prowadzenie działalności gospodarczej przez funkcjonariusza Policji bez wymaganej pisemnej zgody przełożonego stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, nawet jeśli przełożony mógł mieć wiedzę o tej działalności z innych źródeł (np. oświadczeń majątkowych). Kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby jest adekwatna, jeśli uwzględnia wagę czynu, stopień winy, okoliczności popełnienia, skutki, a także pozytywne aspekty dotychczasowej służby funkcjonariusza.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji T.B. został obwiniony o prowadzenie działalności gospodarczej bez wymaganej pisemnej zgody przełożonego. Postępowanie dyscyplinarne wszczęto po uzyskaniu informacji o rejestracji spółki cywilnej przez funkcjonariusza. Po umorzeniu postępowania w części dotyczącej starszego okresu z powodu przedawnienia, organ dyscyplinarny uznał T.B. winnym prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od kwietnia do września 2016 r. bez wymaganej zgody i wymierzył karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. T.B. zaskarżył orzeczenie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz zastosowanie zbyt surowej kary. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi T.B. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.
II SA/Wa 1193/17
UZASADNIENIE
Komendant [...] Policji postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko T. B., którego obwiniono o to, że:
1. w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] kwietnia 2016 r. w [...] nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, w ten sposób, że nie uzyskał pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, prowadząc jednocześnie działalność gospodarczą, zarejestrowaną pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. z siedzibą w [...] przy ul. [...], tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
2. w okresie od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2016 r. w [...] nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w ten sposób, że nie uzyskał pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, prowadząc jednocześnie działalność gospodarczą, zarejestrowaną pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. z siedzibą w [...] przy ul. [...], tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
W toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że do Wydziału [...] Komendy [...] Policji wpłynęło pismo z [...] marca 2016 r. Naczelnika Wydziału [...] Zarządu w [...] Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji, z którego wynikało, iż D. D. oraz T. B. - funkcjonariusze Wydziału [...] Komendy [...] Policji prowadzą działalność gospodarczą. Na podstawie załączonego do pisma wydruku bazy danych REGON — Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej GUS ustalono, iż T. B. zarejestrował działalność gospodarczą pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. z siedzibą w [...] przy ul. [...]. W aktach osobowych obwinionego stwierdzono brak raportów kierowanych do przełożonego właściwego w sprawach osobowych z prośbą o zgodę na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą w postaci prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Nadto na podstawie akt osobowych wymienionego policjanta stwierdzono, iż od [...] stycznia 2010 r. nie posiada on zgody Komendanta [...] Policji na podjęcie wskazanej powyżej działalności gospodarczej. Jednocześnie ustalono, że w aktach osobowych obwinionego znajduje się rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z [...] listopada 2009 r., który zawierał zgodę na podjęcie przez obwinionego w okresie od dnia [...] lutego 2010 r. do dnia [...] lutego 2012 r. zajęcia zarobkowego poza służbą w postaci prowadzenia działalności gospodarczej z zakresu małej gastronomii pod nazwą "[...]" z siedzibą w [...] [...], w czasie wolnym od służby i poza miejscem jej pełnienia. Rozkaz ten był wydany w związku ze złożeniem przez policjanta w dniu [...] października 2009 r. pisemnego raportu o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego - prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą "[...]".
W dniu [...] stycznia 2010 r. T. B. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w postaci spółki pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. w [...] przy ul. [...], nie posiadając zgody przełożonego właściwego w sprawach osobowych na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą w tym zakresie. T. B. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. z siedzibą w [...] przy ulicy [...] w dniu [...] września 2016 r.
W dniu [...] stycznia 2012 r. do Wydziału [...] Komendy [...] Policji wpłynął raport T. B. dotyczący podjęcia dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą, który został zwrócony do Wydziału [...] Komendy [...] Policji. Analiza akt osobowych T. B. oraz akt prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego wykazała, że obwiniony nie posiadał wymaganego zezwolenia wydawanego w formie rozkazu personalnego. Z protokołów oględzin kopii oświadczeń o stanie majątkowym obwinionego wynika, iż w roku 2010 T. B. z tytułu prowadzonej działalności nie uzyskał przychodu. Natomiast w latach 2011-2015 obwiniony uzyskiwał przychody z tytułu działalności gospodarczej: w roku 2011 w wysokości 22.766,00 zł, w roku 2012 w wysokości 182.082,49 zł, w roku 2013 w wysokości 203.324,54 zł, w roku 2014 w wysokości 201.214,80 zł, a w roku 2015 w wysokości 357.372,51 zł.
Przesłuchany w charakterze obwinionego T. B. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i skorzystał z przysługującego mu prawa do odmowy złożenia wyjaśnień.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant [...] Policji orzeczeniem z [...] marca 2017 r. nr [...] umorzył postępowanie dyscyplinarne w części dotyczącej czynu opisanego w punkcie 1., natomiast w zakresie czynu opisanego w punkcie 2. stwierdził winę obwinionego i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. obwiniony wniósł do Komendanta Głównego Policji odwołanie, w którego treści zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
1) art. 135 ust. 3 i 4 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 i nast. ustawy o Policji poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w przedmiotowej sprawie, gdy z ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych wynika, że przełożony dyscyplinarny dochowując należytej staranności wszedł lub mógł wejść w posiadanie wiadomości na temat ewentualnego dopuszczenia się naruszenia dyscypliny służbowej przez obwinionego w trakcie zapoznania się z oświadczeniami w kolejnych latach, czego nie zaprzeczono w toku postępowania dyscyplinarnego lub w trakcie zapoznawania się z raportem z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz raportem uzupełniającym;
2) art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez notoryczne bezpodstawne nierozpoznanie składanych w toku postępowania dyscyplinarnego wniosków dowodowych z dokumentów oraz z wyjaśnień powołanych na określone okoliczności świadków, pomimo ich zasadności i istotnego znaczenia dla wyjaśnienia spornych i niewyjaśnionych innymi dowodami okoliczności mających znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy i winy w popełnieniu zarzucanego obwinionemu czynu;
3) art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wystarczającego wskazania w zaskarżonym orzeczeniu uzasadnienia faktycznego, które to przede wszystkim wskazywałoby na fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również zawarcie bardzo lakonicznego uzasadnienia prawnego zastosowanej kwalifikacji prawnej naruszenia dyscypliny służbowej;
4) art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu czynu mającego znamiona naruszenia dyscypliny służbowej w sposób umyślny, gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy tego nie potwierdził;
5) art. 134 ust. 3 ustawy o Policji poprzez zastosowanie zbyt surowej kary.
Wskazując na powyższe zarzuty, obwiniony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów stanowiących załączniki do odwołania oraz rozpoznanie wniosków dowodowych, które zostały oddalone w toku podstępowania dyscyplinarnego.
Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2017 r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji z [...] marca 2017 r. nr [...].
Organ wskazał, że zachowanie obwinionego opisane w zarzutach określone zostało jako naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w postaci niedopełnienia obowiązków służbowych poprzez podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego, o której mowa w art. 62 ust. 1 ustawy o Policji.
Organ badając sprawę w drugiej instancji i dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego za bezsporne uznał, że T. B. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. w [...] przy ul. [...] bez pisemnej zgody przełożonego na taką formę zajęcia zarobkowego od [...] stycznia 2010 r. do [...] września 2016 r. oraz że uzyskiwał z tego tytułu odpowiednie przychody.
Za zasadne organ uznał umorzenie postępowania dyscyplinarnego w zakresie popełnienia czynu opisanego w pkt 1, gdyż w dacie orzekania w II instancji nastąpiło przedawnienie karalności.
Natomiast dokonując oceny zachowania obwinionego opisanego w pkt 2 w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej, w ocenie organu, istotne jest ustalenie czy obwiniony uzyskał wydane w wymaganej formie zezwolenie przełożonego właściwego w sprawach osobowych na konkretne zajęcie zarobkowe oraz czy prowadził określoną działalność gospodarczą. Organ podał, że bezsporne jest, że T. B. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. w [...] przy ul. [...], w okresie od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2016 r. nie posiadał wydawanego w wymaganej przez prawo formie zezwolenia Komendanta [...] Policji. Dowodem potwierdzającym prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą [...] Spółka Cywilna T. B. w okresie wskazanym w treści zarzutu określonego w pkt 2 jest wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Podkreślił, że w toku postępowania dyscyplinarnego brak było dowodów przeciwnych, nakładających na organ obowiązek wykazania w uzasadnieniu orzeczenia przyczyn, z powodu których odmówiono im wiarygodności i mocy dowodowej. W związku z powyższym, zarzut naruszenia art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji uznano za bezzasadny.
W ocenie organu, z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia nie zwalnia obwinionego fakt wystąpienia z raportem o zgodę na zajęcie zarobkowe w styczniu 2012 r., czy też zamieszczanie informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej w składanych oświadczeniach majątkowych. Nadto przy ocenie zachowania obwinionego w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione naruszenie dyscypliny bez znaczenia pozostaje też możliwość uzyskania przez przełożonego wiedzy o podejmowaniu przez obwinionego zajęcia zarobkowego bez wymaganego zezwolenia w oparciu o składane przez niego dokumenty. Bezzasadny zatem pozostaje zarzut obwinionego dotyczący naruszenia art. 135 ust. 3 i 4 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
W kwestii zarzutu obwinionego dotyczącego nierozpoznawania składanych w toku postępowania wniosków dowodowych organ zaznaczył, że wszystkie wnioski dowodowe były rozpatrywane przez rzecznika dyscyplinarnego. Ze względu na fakt, iż okoliczności, które miały być udowodnione w przypadku uwzględnienia wniosku nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, rzecznik dyscyplinarny odmawiał uwzględnienia przedmiotowych wniosków w drodze postanowienia. Z uwagi na powyższe niezrozumiały i pozbawiony zasadności jest zarzut dotyczący naruszenia art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez notoryczne bezpodstawne nierozpoznawanie składanych w toku postępowania dyscyplinarnego wniosków dowodowych.
Organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, spójny i w sposób jednoznaczny potwierdza, że obwiniony popełnił zarzucane mu czyny, zatem nieuzasadniony pozostaje zarzut naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. W toku postępowania dyscyplinarnego zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a zebrane dowody są wystarczające do oceny zachowania obwinionego w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej i nie wymagają uzupełnienia. Z tych też względów nie zasługuje na uwzględnienie wniosek obwinionego o zaliczenie w poczet postępowania odwoławczego dowodów z dokumentów stanowiących załączniki do odwołania. Zebrany materiał dowodowy potwierdził, iż obwiniony, jako policjant posiadający wiedzę, odpowiednie kwalifikacje zawodowe oraz dwudziestoletni staż służby był świadomy, iż jego zachowanie polegające na prowadzeniu od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. działalności gospodarczej bez wymaganego zezwolenia przełożonego właściwego w sprawach osobowych stanowi naruszenie dyscypliny służbowej. Zatem dokonana ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż działania obwinionego w zakresie czynu opisanego w pkt 2 były zawinione, bowiem obwiniony miał świadomość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godził się na to, iż dopuszcza się zawinionego naruszenia opisanego w zarzucie zawartym w pkt 2.
Komendant Główny Policji wskazał, że uwzględniając unormowania zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji oraz ustalony stan faktyczny uznał, że zastosowany przez przełożonego dyscyplinarnego w rozstrzygnięciu wymiar kary stanowi adekwatną reakcję na zachowanie T. B. opisane w zarzucie. kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną. Wymierzenie kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku przełożony dyscyplinarny uzasadnił charakterem popełnionego przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego (odstąpienie od uzyskania zgody Komendanta [...] Policji na podjęcie zajęcia zarobkowego), stopniem zawinienia (umyślność działania), okolicznościami popełniania czynu (w czasie służby), skutkami i następstwami dla służby (nieprzestrzeganie norm prawnych oraz zasad przyjętych w zhierarchizowanej strukturze). Jednocześnie wskazał, że przy wymierzaniu kary uwzględnił zachowanie obwinionego po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego (zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej) oraz dotychczasowy przebieg służby policjanta (bardzo dobre wywiązywanie się z obowiązków służbowych, wykazywanie umiejętności samodzielnego działania, niekaralność dyscyplinarną) i jego pozytywne opinie służbowe.
Orzeczenie Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2017 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi T. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący powielił zarzuty sformułowane w odwołaniu. Dodatkowo wskazał naruszenie norm przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu czynu mającego znamiona naruszenia dyscypliny służbowej w sposób umyślny, gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy tego nie potwierdził. Z ostrożności procesowej zarzucił naruszenie art. 134 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez zastosowanie zbyt surowej kary, w sytuacji, gdy mając na uwadze sposób, w jaki doszło do ewentualnego naruszenia dyscypliny służbowej, okoliczności faktycznych ustalonych w toku postępowania oraz nieumyślności organ powinien zastosować łagodniejszy wymiar orzeczonej kary. Mając powyższe na uwadze, wniósł o skierowanie sprawy na rozprawę, uchylenie w całości obu orzeczeń, ustalenie, że zaskarżone orzeczenia obu organów nie będą podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, w wypadku uwzględnienia zarzutu przedawnienia czynu — umorzenie postępowania dyscyplinarnego, a także o zawarcie w wydanym wyroku oceny prawnej sprawy oraz wytycznych, które to będą wiązać organ, przy jej ponownym rozpoznaniu.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało z rażącym naruszeniem prawa obwinionego do obrony i realnej możliwości przedstawienia dowodów na poparcie okoliczności, które przemawiają za uznaniem, iż do naruszenia dyscypliny służbowej nie doszło, a jeżeli teoretycznie uznać, że doszło – to nie nastąpiło to z winy umyślnej obwinionego, który przez cały okres prowadzenia działalności nie ukrywał jej prowadzenia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.,) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie przez sąd w trakcie takiej kontroli, że zaskarżony akt podjęty został z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. 2016, poz. 1369 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c) – skutkuje uwzględnieniem skargi.
Mając na uwadze tak rozumianą kontrolę sądowoadministracyjną, Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., uznające [...] T. B. winnym popełnienia zarzucanego czynu dyscyplinarnego opisanego w pkt 2 i wymierzające karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oraz umarzające postępowanie dyscyplinarne w części dotyczącej czynu opisanego w pkt 1 nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, dlatego skarga podlegała oddaleniu.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Sposób i tryb prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszom Policji reguluje rozdział 10 tej ustawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte zostało, że wymieniona ustawa w rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera zarówno regulację materialnoprawną odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest – co do zasady – regulacją pełną (kompleksową) w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Przyjmuje się, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 472/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Go 481/08, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Ocena ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Skarga analizowana pod kątem wskazanych przesłanek nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Wspomniane zasady etyki zawodowej policjanta zostały wprowadzone jako załącznik do zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP.2004.1.3), który potrzebę wprowadzenia tych zasad uzasadniał znaczeniem problematyki moralnej w wykonywaniu zawodu policjanta i jego służebną wobec społeczeństwa rolą, a także koniecznością wzmocnienia oraz uzupełnienia obowiązków i praw policjantów wynikających z demokratycznie stanowionego prawa.
Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy o Policji).
W świetle postanowień art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Tak więc wina określona w tym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym.
W przedmiotowej sprawie skarżący został uznany winnym naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji. W myśl wskazanego art. 132 ust. 3 pkt 3 naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Postawiony [...] T. B. zarzut naruszenia dyscypliny służbowej polegał na tym, że wbrew przepisowi z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, zakazującemu policjantowi podejmowania zajęcia zarobkowego poza służbą, bez pisemnej zgody przełożonego, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wystąpienia do przełożonego z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą, prowadził w okresie od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2016 r. działalność gospodarczą, zarejestrowaną pod nazwą [...] Spółka Cywilna z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Z uwagi na przedawnienie karalności czynu za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] kwietnia 2016 r. postępowanie w tej części zostało umorzone.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego. Okoliczność tę potwierdza wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Powyższe zostało prawidłowo ocenione przez organ jako świadome i umyślne działanie. Skarżący zdawał sobie sprawę z konsekwencji wynikających z wykonywania dodatkowego zajęcia zarobkowego bez wymienionej zgody, zatem co najmniej godził się na popełnienie zarzucanego przewinienia. Sąd stwierdza, że skarżący niewątpliwie miał świadomość, że na dodatkowe zajęcia zarobkowe wykonywane poza służbą musi uzyskać zgodę przełożonego, bowiem taką zgodę uzyskał na podstawie rozkazu Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Dotyczyła ona prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego w zakresie małej gastronomi "[...]" w [...] w okresie od [...] lutego 2010 r. do [...] lutego 2012 r.
Wbrew stanowisku skarżącego zgoda na prowadzenie dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą nie może być dorozumiana bądź wyrażona w sposób milczący, nie mogą jej też zastąpić składane oświadczenia majątkowe, w których zamieszczone były informacje o prowadzeniu działalności gospodarczej. Z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji wprost wynika, że policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego. Bez znaczenia przy tym jest podnoszona okoliczność, że przełożony dyscyplinarny przy dołożeniu należytej staranności mógł uzyskać taką wiadomość po zapoznaniu się z tymi oświadczeniami, jak również okoliczność, że skarżący wystąpił [...] stycznia 2012 r. z raportem o wyrażenie takiej zgody do Komendanta [...] Policji lecz raport ten został zwrócony. Rozpoczęcie prowadzenia takiej działalności, jak wynika z wyżej wskazanego przepisu, może nastąpić dopiero po uzyskaniu pisemnej zgody przełożonego, a takiej skarżący nie uzyskał. Tym samym Sąd stwierdza, że nietrafne są zarzuty naruszenia przez organ art. 135 ust. 3 i 4 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Pozostałe zarzuty skargi w ocenie Sądu są nieuprawnione. Prawo obwinionego do zgłaszania wniosków dowodowych wynika z art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Nie oznacza to jednak, że każdy wniosek dowodowy musi zostać uwzględniony. Z art. 135f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji wynika bowiem, że można odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego jeżeli okoliczność, która ma być udowodniona nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności – pkt 2 wskazanego przepisu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał w jaki sposób przeprowadzenie wnioskowanych dowodów mogłoby wpłynąć na ocenę naruszenia przez niego dyscypliny służbowej. Badanie czy określone zachowanie wypełnia znamiona przewinienia dyscyplinarnego oraz ocena prawna określonych okoliczności należy do przełożonego dyscyplinarnego a nie do świadka. Okoliczność, że skarżący prowadził działalność zarobkową została udowodniona dokumentem. Natomiast w sprawie brak jest dowodu w postaci pisemnej zgody przełożonego na prowadzenie przez skarżącego zajęcia zarobkowego poza służbą, czym wyczerpane zostały przesłanki z art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji. Oznacza to, że organ nie mógł dokonać innej oceny zachowania skarżącego.
W ocenie Sądu materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a okoliczności popełnienia przez T. B. zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego nie budzą wątpliwości. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego wyjaśnił szczegółowo, w oparciu o jakie dowody ustalono stan faktyczny, wskazał dlaczego uznał winę skarżącego za udowodnioną, odniósł się także do zarzutów odwołania nie podzielając ich zasadności. To, że skarżący nie zgadza się z argumentacją przytoczoną przez organy postępowania dyscyplinarnego nie może prowadzić do uznania, że uzasadnienia orzeczeń są wadliwe. Tym samym nie jest trafny zarzut naruszenia art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji.
Wbrew też zarzutom skarżącego, wymierzona kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby jest adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji.
Wymierzając karę dyscyplinarną organy obu instancji wzięły pod uwagę rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, okoliczności jego popełnienia, skutki – nieprzestrzeganie norm prawnych oraz zasad przyjętych w zhierarchizowanej strukturze oraz umyślność działania. Równocześnie przy wymiarze kary uwzględniono zachowanie skarżącego po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego (zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej), bardzo dobre wywiązywanie się z obowiązków w dotychczasowej służbie, wykazywanie umiejętności samodzielnego działania, niekaralność dyscyplinarną oraz pozytywne opinie służbowe.
Sąd stwierdza, że na wymiar kary dyscyplinarnej przede wszystkim wpływ ma waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji.
Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.
W ocenie Sądu analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Głównego Policji prowadzi do wniosku, iż organ odwoławczy rozważył zachowanie funkcjonariusza i uznał, że z uwagi na charakter popełnionego czynu i stopień winy wymierzenie policjantowi kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby jest celowe. Przedstawiona przez organ ocena wymiaru kary nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...] Policji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło