III SA/Po 446/20

Dnia 18 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2020 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z dnia [...] lutego 2020r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz strony skarżącej skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ś. decyzją z [...] lutego 2020 r., wydaną na podstawie art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312) oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019: 1. odmówił przyznania płatności do bydła 2. przyznał: a. Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; b. Płatność za zazielenienie, w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; c. Płatność redystrybucyjną, w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; d. Płatności do krów w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; e. Płatności do owiec w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; 3. przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł. Odmowę organ uzasadnił brakiem terminowego dokonania zgłoszeń dla pięciu sztuk bydła . Organ powołał się na raport z czynności kontrolnych na miejscu . Skarżący wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, w części dotyczącej płatności do bydła. W jego ocenie na dzień składania wniosku o płatności jak i w okresie przetrzymywania zwierząt uprawniającym do otrzymania płatności, żadne nieprawidlowosci9 nie występowały. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. decyzją z [...] czerwca 2020 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2019 r. skarżący za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2019. Do wniosku dołączono załączniki graficzne, oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych, oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności w ramach płatności do bydła, do krów oraz do owiec. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła – [...] ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej. W ramach wniosku zadeklarowano również płatności za zazielenienie, płatności dodatkowe, płatności do bydła, płatności do krów, płatności do owiec, płatności ONW oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne. W dniu [...] czerwca 2019 r. w gospodarstwie skarżącego zostały przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności do płatności związanych do zwierząt. Stwierdzono w siedzibie stada w ramach kontroli zwierząt brak jednego kolczyka o owiec oraz stwierdzono BW 4.1 – czyli nieterminowe zgłoszenia dla 5 sztuk bydła Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., wyjaśnił, że skarżący w złożonym wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 zadeklarował [...] sztuk zwierząt. Zasady przyznawania płatności do zwierząt uregulowane są w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia [...] lutego 2015r. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt. 1 ustawy płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli: a) posiada samice lub samce tego gatunku - których wiek w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, — przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy płatność do krów na rok 2019 jest przyznawana maksymalnie do 20 sztuk zwierząt. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 z póżn. zm) warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a ustawy, uznaje się za spełnione, jeżeli potwierdza to wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt. Jak wyjaśnił organ, istotny w ramach przyznania omawianego dofinansowania jest fakt, że zakwalifikowane zwierzę to takie, dla którego dokonano zgłoszeń identyfikacyjnych w terminie poprzedzającym złożenie wniosku z tego tytułu, ponieważ od tego dnia warunkiem koniecznym jest spełnienie kryterium okresu przetrzymywania zwierzęcia. Wymogi w zakresie identyfikacji i rejestracji muszą zostać spełnione od pierwszego dnia wyznaczonego przez państwo członkowskie okresu przetrzymania zwierzęcia albowiem celem powyżej przytoczonych regulacji prawnych jest uznanie za kwalifikujące się do udzielenia wsparcia zwierzęcia posiadanego w ustalonym okresie przy jednoczesnym braku uchybienia przez beneficjenta terminu na zgłoszenie zdarzenia rejestrowego. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1149, z późniejszymi zmianami) posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr [...] w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Podczas weryfikacji sprawy ustalono, że dla zadeklarowanych 5 sztuk zwierząt stwierdzono nieterminowe zgłoszenia na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zwierzęta nie zostały zgłoszone z zachowaniem 7 dniowego terminu na dokonanie tych zgłoszeń. Jak wskazał dalej organ, zgodnie z art. 31 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr [...], jeśli państwo członkowskie korzysta z systemu bezwnioskowego zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr [...], potencjalnie kwalifikujące się zwierzęta, które nie zostały prawidłowo zidentyfikowane lub zarejestrowane w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, uznaje się za zwierzęta, w odniesieniu do których stwierdzono niezgodności, niezależnie od spełnienia przez nie wymogów kwalifikowalności określonych w art. 53 ust. 4 rozporządzenia delegowanego (UE) nr [...]. W skardze do WSA w Poznaniu wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącemu płatności dla bydła na 2019 r. Organowi zarzucono naruszenie : - art. 8 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 37 ust. 7 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stan faktyczny ustalony w sprawie nie jest sporny. W dniu [...] maja 2019 r. skarżący za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2019. Do wniosku dołączono załączniki graficzne, oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych, oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności w ramach płatności do bydła, do krów oraz do owiec. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła – [...] ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej. W ramach wniosku zadeklarowano również płatności za zazielenienie, płatności dodatkowe, płatności do bydła, płatności do krów, płatności do owiec, płatności ONW oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne. W dniu [...] czerwca 2019 r. w gospodarstwie skarżącego zostały przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności do płatności związanych do zwierząt. Stwierdzono w siedzibie stada w ramach kontroli zwierząt brak jednego kolczyka o owiec oraz stwierdzono BW 4.1 – czyli nieterminowe zgłoszenia dla 5 sztuk bydła. W ocenie organów, w odniesieniu do płatności, w zakresie których skarżący kwestionuje podjęte rozstrzygnięcia, nie zostały spełnione warunki do ich przyznania. Odnośnie płatności związanej do bydła, zgodnie z bazą danych systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt bydło ( 5 sztuk ) zadeklarowane przez skarżącego do płatności, zostało zgłoszone z naruszeniem 7 dniowego terminu (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.). Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest to, czy w świetle przedstawionych wyżej okoliczności, organy prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania płatności do bydła uznając, że nie zostały spełnione warunki wynikające ze wskazanych wyżej przepisów, regulujących przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Za uzasadnioną Sąd uznał skargę w zakresie dotyczącym odmowy przyznania skarżącemu płatności do bydła, aczkolwiek z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli: a) posiada samice lub samce tego gatunku: - których wiek w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności. b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi, co najmniej 3 sztuki, ale płatność jest przyznawana maksymalnie do 20 sztuk zwierząt. Płatności do krów, zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt. 2 ustawy przysługują rolnikowi jeżeli: a) posiada samice tego gatunku: - których wiek w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza 24 miesięcy. - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki, ale płatność jest przyznawana maksymalnie do 20 sztuk zwierząt. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności związanych do zwierząt, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 351 z późn. zm. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia o płatnościach, płatności związane do bydła, płatności związane do krów oraz płatności związane do kóz przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których: 1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z § 12 ust. 3 tego rozporządzenia wynika zaś, że warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a oraz ust. 5 pkt 1 ustawy o płatnościach, uznaje się za spełnione, jeżeli potwierdza to wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt. Ponadto, według definicji zamieszczonych w art. 2 wskazanej wyżej ustawy, płatności związane do zwierząt oznaczają płatności w ramach dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją, o którym mowa w tytule IV rozdział 1 rozporządzenia nr [...], przyznawane w sektorach produkcji zwierzęcej (pkt 13). Zwierzę zatwierdzone to zwierzę zatwierdzone w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr [...] (pkt 20). Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z [...] czerwca 2014 r., str. 48, z późn. zm.) określa w art. 2 pkt 7, że system identyfikacji i rejestracji zwierząt oznacza odpowiednio system identyfikacji i rejestracji bydła ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady(10) lub system identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz ustanowiony rozporządzeniem Rady (WE) nr [...]. W punkcie 18 art. 2 rozporządzenie nr [...] wyjaśnia, że zwierzę zatwierdzone oznacza: a) w przypadku systemu pomocy związanej z produkcją zwierzęcą - zwierzę, w odniesieniu do którego spełnione są wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy; lub b) w przypadku środka wsparcia związanego z produkcją zwierzęcą - zwierzę zidentyfikowane w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu. Artykuł 30 rozporządzenia stanowi, że w żadnym wypadku pomocy lub wsparcia nie przyznaje się dla liczby zwierząt większej niż wskazana we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność (ust. 1); zwierzęta przebywające w gospodarstwie uznaje się za zatwierdzone wyłącznie wtedy, jeżeli są zidentyfikowane we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Stosownie do art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr [...] w przypadku, gdy dla wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy związanej z produkcją zwierzęcą lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą, lub w ramach rodzaju działania objętego danym środkiem wsparcia stwierdzi się różnicę między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach tych systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków, zmniejszana jest o odsetek ustalany zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, o ile stwierdzone niezgodności dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt. W myśl zaś art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr [...] jeżeli stwierdzone niezgodności dotyczą więcej niż trzech zwierząt, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, o których mowa w ust. 1, w danym roku składania wniosków zostaje zmniejszona o: a) odsetek ustalony zgodnie z ust. 3, jeżeli nie przekracza on 10 %; b) dwukrotność odsetka ustalanego zgodnie z ust. 3, jeżeli jest on większy niż 10 %, ale mniejszy niż 20 %.. Zgodnie z art. 31 ust. 3 rozporządzenia nr [...] (...)jeśli państwo członkowskie korzysta z systemu bezwnioskowego zgodnie z art. 21 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr [...], potencjalnie kwalifikujące się zwierzęta, które nie zostały prawidłowo zidentyfikowane lub zarejestrowane w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, uznaje się za zwierzęta, w odniesieniu do których stwierdzono niezgodności, niezależnie od spełnienia przez nie wymogów kwalifikowalności określonych w art. 53 ust. 4 rozporządzenia delegowanego (UE) nr [...]. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy w kontrolowanej sprawie, skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności, obejmujący płatność do bydła w dniu [...] maja 2019 r. Zgłoszenie kupna 5 sztuk bydła zostało przekazane organowi I instancji w dniu [...] kwietnia 2019 r. Nie ulega wątpliwości, że zarówno na dzień złożenia wniosku, jak i dzień jego rozpoznania przez organ I instancji, skarżący spełniał wszystkie warunki przyznania mu wnioskowanej płatności, w szczególności, zarówno dokonał zgłoszenia wymaganego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, jak również, czego organ w tej sprawie nie kwestionuje, zostały spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt ( zob. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Po [...] ). Ocena organu, według której uchybienie 7-dniowego terminu na zgłoszenie kierownikowi biura powiatowego ARiMR informacji o przemieszczeniu zwierząt, powoduje konsekwencje w postaci braku spełnienia przesłanek do przyznania płatności do bydła, jak wskazano wyżej, nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach regulujących warunki przyznawania płatności bezpośrednich, stanowiąc jednocześnie ich naruszenie ( wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Po [...] ). Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie płatności organ uwzględni poczynione wyżej rozważania Sądu. Jednocześnie, co należy podkreślić, z uwagi na dokonane przez organ pomniejszenia poszczególnych płatności, wynikającego z zastosowania współczynnika korygującego, zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji w całości. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzeczono, jak w sentencji.