II SAB/Wa 479/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Polskiego Radia-Regionalnej Rozgłośni w W. [...] Ciebie" S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Polskie Radio-Regionalna Rozgłośnia w W. [...] S.A. z siedzibą w W. dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J.M. z dnia [...] grudnia 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Polskiego Radia-Regionalnej Rozgłośni w W. [...] S.A. z siedzibą w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie: 4. zasądza od Polskiego Radia-Regionalnej Rozgłośni w W. [...] z siedzibą w W. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej w dniu [...] stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. M. (dalej: skarżący) jest bezczynność Polskiego Radia Regionalnej Rozgłośni w [...] (dalej: RDC, organ) polegająca na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący domagał się: 1) zobowiązania [...] do udzielenia żądanej informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. - w terminie czternastu dni od daty wydania prawomocnego wyroku; 2) na podstawie art. 149 § 2 ppsa przyznania skarżącemu kwoty pieniężnej w wysokości 3000 zł ewentualnie nałożenie grzywny również w tej samej wysokości; 3) zasądzenia kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Do złożenia przedmiotowej skargi doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] grudnia 2020 r. J.M. złożył do [...] (dalej [...]) wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie udzielenia odpowiedzi na następujące pytania : 1) czy [...] posiada jakiekolwiek informacje dotyczące leku amantadyny, który może być wykorzystany w leczeniu covid-19, jeżeli tak, to należy wskazać zakres posiadanych informacji; 2) czy [...] prowadziło jakiekolwiek czynności, zgodnie z art. 12 ustawy - Prawo prasowe, w celu uzyskania informacji potwierdzających lub zaprzeczających możliwość stosowania tego leku w terapii covid-19, jeżeli tak, to należy wskazać zakres podjętych czynności w szczególności nazwy podmiotów publicznych i prywatnych, z których takie informacje zostały uzyskane; 3) ile minut czasu antenowego zostało poświęconych nt w/w leku; 4) czy na stronie internetowej [...] pojawiły się jakiekolwiek artykuły dotyczące tego leku, jeżeli tak to należy przekazać linki do tych stron. Skarżący wskazał również, że powyższe informacje należy skierować na email, z którego kierowane jest zapytanie. Do dnia sporządzenia skargi [...] nie rozpatrzyło w/w wniosku. W uzasadnieniu wskazanej powyżej skargi podkreślono, że wniosek o dostęp do informacji publicznej dotyczy istotnych i aktualnych problemów w związku z wprowadzeniem na terenie kraju pandemii z powodu wystąpienia covid-19, w szczególności wprowadzenia obecnie programu szczepień na covid-19, które nie tylko są propagowane na falach radiowych [...] lecz przede wszystkim niosą ze sobą wiele niewiadomych, ze względu na nowatorską metodę przygotowania szczepionek. Skarżący wskazał, że pojawia się bardzo dużo informacji dotyczących możliwości zastosowania w leczeniu covid leku zawierającego amantadynę. Niestety, [...] realizując misję publiczną w zakresie rzetelnego informowania obywateli nie tylko nie spełnia tej misji, ale pomija - bardzo ważny w publicznej debacie aspekt leczenia covid Amantadyną. Skarżący jest słuchaczem [...] i pragnie poznać - dlaczego największe radio na [...] w ogóle nie zajmuje się tak istotnym, a dla niektórych życiowym tematem, jakim jest możliwość wyleczenia z covid-19 amantadyną. Taka sytuacja jest niezrozumiała dla Skarżącego stąd też próba uzyskania informacji bezpośrednio od [...]. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2021 r. [...] wskazało, że z załączonego do skargi wydruku maila nie wynika, kiedy został on wysłany do [...]. Oprócz twierdzeń skarżącego, w zakresie wysłania maila do [...] nie było skierowane żadne pisemne wystąpienie skarżącego w zakresie żądanych przez niego informacji. Natomiast, o twierdzeniach skarżącego [...] dowiedziało się dopiero ze skierowanej przez pełnomocnika skargi na bezczynność. W związku z czym [...] oświadcza, że w zakresie żądań skarżącego zawartych w pkt 1-4 [...] nie posiada informacji dotyczących leku amantadyny. [...] nie prowadziło czynności zgodnie z art. 12 ustawy prawo prasowe, w celu uzyskania informacji na temat możliwości stosowania tego leku w terapii Covid 19. Na antenie [...] nie było audycji poświęconych na temat ww. leku. Jak również na stronie internetowej [...] nie pojawiły się informacje na temat tego leku. [...] wskazuje ponadto, że w jego ocenie żądane przez Pana J.M. informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zaś pytania zawarte w załączonym do skargi mailu dotyczą sfery wiedzy. W związku z czym, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie jest informacją publiczną lub stanowi taką informacją publiczną, w stosunku do której tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji. W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. skarżący wskazał, że nie zgadza się z twierdzeniem [...] w zakresie daty wniosku, gdyż wniosek został skierowany na adres email widniejący na stronie [...]. Podkreślono również, że skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 przywołanej ustawy, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postepowania w przypadku określonym w pkt 4a. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Kontroli sądu w przypadku skargi na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.; dalej u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie Skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W art. 6 u.d.i.p. zawarto przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są natomiast m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, co stwierdza art. 10 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Zaznaczyć należy, że u.d.i.p. nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak jest ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. Natomiast ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej stanowi podstawę do wydania decyzji. W przypadku złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w [...] S.A. działa w formie jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa. Spółka powstała z części mienia państwowej jednostki organizacyjnej "Polskie Radio i Telewizja", działającej do tej pory pod nazwą "Regionalna Rozgłośnia Radiowa w tak więc zdaniem Sądu Spółka jest obowiązana do udzielania informacji publicznej jako podmiot gospodarujący mieniem Skarbu Państwa. Okoliczność powyższa jest niezwykle istotna z punktu rozpoznawanej sprawy, gdyż krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym. Z mocy tego przepisu, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 pkt 4 u.d.i.p.) oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych. Zakres przedmiotowy informacji, stanowiących informację publiczną został doprecyzowany w art. 6 ustawy o dostępie o informacji publicznej, przy czym wymienione tam formy działań uznane za informacje podlegające udostępnieniu na podstawie ustawy, mają formułę katalogu otwartego. Przy wykładni tego przepisu należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Podsumowując ten fragment rozważań stwierdzić należy, iż informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów. Mając powyższe na względzie przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość będąca w posiadaniu władz publicznych, w szczególności dotycząca bezpośrednio sfery działalności tych władz, a więc zarówno ta, której nadano formę dokumentu urzędowego, jak i ta, której wprawdzie nie utrwalono w sposób oficjalny na dostępnych nośnikach informacji, ale istniejąca w sferze faktów, znana piastunom organów władzy publicznej bądź osobom działającym z ich upoważnienia, jako niefunkcjonująca w obiegu publicznym, mogąca być udostępnioną w sposób werbalny w formie ustnego przekazu osobom zainteresowanym, względnie nagrania audiowizualnego bądź zapisu w formie papierowej. Nie ulega więc wątpliwości, że informacje, których dotyczył wniosek można zakwalifikować jako informacje publiczne. Pytania zawarte we wniosku skarżącego odnoszą się bowiem do sfery faktów. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na bezczynność czy przewlekłość jest zatem art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1 ww. przepisu) albo zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2 ww. przepisu). Jednocześnie sąd stwierdza, że czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Odnosząc powyższe uregulowania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniesiona skarga jest zasadna. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny stwierdzić należy, że między stronami nie jest sporne, że wnioskowana informacja nie została udostępniona. [...] dopiero w odpowiedzi na skargę rozpatrzyło wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r. wskazując w zakresie żądań skarżącego zawartych w pkt 1-4 [...], że nie posiada informacji dotyczących leku amantadyny, [...] nie prowadziło czynności zgodnie z art. 12 ustawy prawo prasowe, w celu uzyskania informacji na temat możliwości stosowania tego leku w terapii Covid 19. Na antenie [...] nie było audycji poświęconych na temat ww. leku. Jak również na strome internetowej RDC nie pojawiły się informacje na temat tego leku. Tak więc organ niewątpliwie pozostawał w bezczynności, co do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r., gdyż mimo, że nie posiadał żądanych informacji dopiero w odpowiedzi na skargę poinformował o tym skarżącego, przekraczając tym samym termin, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p.. Na kanwie niniejszej sprawy, wskazać należy, iż organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie prowadzi do konkluzji, że organ nie udzielił wnioskodawcy żądanej przez niego informacji wskazując, że informacji takich nie posiada, jednak informacja ta została udzielona po upływie 14 – dniowego terminu zakreślonego do jej udzielenia w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż wniosek skarżącego wpłynął do organu [...] grudnia 2020 r., a organ dopiero w dniu [...] maja 2021 r. udzielił odpowiedzi na wniosek. Na zakończenie wskazać należy, że [...] kwestionowało datę wniosku skarżącego z [...] grudnia 2020 r. jednak przyjmując nawet, że wniosek ten pochodził z innej daty to najpóźniej w dniu [...] stycznia 2021 r. [...] dowiedziało się o treści wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie biorąc więc pod uwagę to, że dopiero po wywiedzeniu niniejszej skargi [...] uczyniło zadość żądaniu strony, orzekł jak w pkt. 1 wyroku zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, stwierdzając fakt bezczynności. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano zaś na podstawie art. 149 § 1a. p.p.s.a. wobec uznania, że bezczynność [...] nie była nadmierna, a [...] nie posiadało informacji dotyczących leku amantadyny. [...] nie prowadziło czynności zgodnie z art. 12 ustawy prawo prasowe, w celu uzyskania informacji na temat możliwości stosowania tego leku w terapii Covid 19. Na antenie [...] nie było audycji poświęconych na temat ww. leku. Jak również na strome internetowej [...] nie pojawiły się informacje na temat tego leku. W pkt. 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałej części z uwagi na fakt, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a..