III OZ 423/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1341/21 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 maja 2021 r. nr SKO.4000-713/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia oddalić zażalenie. Pismem z dnia 17 lutego 2022 r. D.W. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1341/21 o odrzuceniu zażalenia D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1341/21 o odrzuceniu skargi D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 maja 2021 r. nr SKO.4000-713/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Z uwagi na braki formalne zażalenia Sąd wezwał skarżącego do nadesłania trzech odpisów zażalenia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ponadto Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535) w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwania Sądu zostały doręczone skarżącemu w dniu 18 marca 2022 r. (ZPO – k. 90 akt sądowych, przesyłkę odebrał pełnomocnik pocztowy skarżącego). Skarżący nadesłał w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego: 25 marca 2022 r.) tylko jeden odpis zażalenia z dnia 17 lutego 2022 r. wraz z pismem z dnia 25 marca 2022 r., z którego wynika, że podważa on konieczność załączenia odpisów pism i załączonych do nich dokumentów dla doręczenia pozostałym stronom postępowania. Treść tego pisma nie była tożsama z wniesionym wcześniej zażaleniem Sądu, a więc nie stanowiło odpisu pisma procesowego. Ponadto skarżący nie uiścił wpisu od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1341/21 odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 178 w zw. z art. 194 § 3 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd odrzuca zażalenie, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych zażalenia. W świetle art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a., zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy, skarżący nie wykonał wezwań Sądu, tj. nie nadesłał odpisów zażalenia w wymaganej liczbie, ani nie uiścił wpisu od zażalenia. O wymogu załączenia odpisów zażalenia oraz konieczności uiszczenia wpisu skarżący został pouczony w piśmie Sądu z dnia 21 stycznia 2021 r. (strona 2, punkt 3 i 4). Wobec powyższego należało uznać, że zachodzi podstawa do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia D.W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż wymogi formalne pism składanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym (w tym na mocy art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenia) zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a., należy traktować wymogi określone w art. 47 p.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy brak jest elementu pisma określonego w art. 47 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., stanowiący, iż wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na fakt istnienia rozbieżności w stosowaniu w/w przepisów w sytuacji, gdy strona w wymaganym terminie nie wykona wezwania sądu i nie nadeśle odpisów skargi. Istniały także rozbieżne stanowiska co do możliwości samodzielnego wykonania przez sąd kserokopii takich pism. Rozbieżności te usunęła jednak uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Wskazano również, iż złożenie przez stronę skarżącą wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stanowisko to należy odnosić również do braków formalnych zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę D.W. z uwagi na niewykonanie przez niego wezwania do nadesłania dodatkowych odpisów zażalenia we wskazanym przez Sąd terminie. Brak odpowiedniej liczby odpisów zażalenia uniemożliwiał nadanie mu prawidłowego biegu, gdyż obowiązkiem Sądu było doręczenie odpisów zażalenia wszystkim występującym w sprawie uczestnikom postępowania. Skorzystanie z prawa do sądu i doprowadzenie do merytorycznego rozpoznania sprawy wymaga od strony przestrzegania przepisów dotyczących wymogów formalnych składanych środków zaskarżenia oraz wykonywania w terminie wezwań sądu do usunięcia ich braków. Ponadto wskazać należy, iż stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem, o którym mowa w § 1, jest m.in. zażalenie (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 20 styczna 2022 r. w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 18 marca 2022 r., jednak wpis od zażalenia nie został przez niego uiszczony w zakreślonym w wezwaniu terminie. W związku z powyższym, zażalenie, jako nieopłacone, było w konsekwencji niedopuszczalne. Należy przy tym zaznaczyć, iż skarżącemu nie zostało w niniejszej sprawie przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.