II SA/Gl 1042/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Po rozpoznaniu wniosku M. W. (dalej też jako skarżąca) z dnia 14 czerwca 2021 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. (dalej jako Prezydent) decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzeczono o odmowie przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jej córką W. P. Jako podstawę tej decyzji wskazano m.in. art. 1, art. 17, art. 20 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 t. j., zwanej też dalej ustawą lub u.ś.r.). W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu treści mogących mieć zastosowanie w sprawie przepisów u.ś.r., organ stwierdził, że córka skarżącej W., ur. [...] r., legitymuje się wydanym dnia 26 maja 2021 r. orzeczeniem o niepełnosprawności istniejącej od jej urodzenia. W związku z tą niepełnosprawnością wymaga m.in. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Fakt sprawowania przez skarżącą takiej opieki nad córką został potwierdzony w wyniku wywiadu przeprowadzonego przez pracownika MOPS. Skarżąca nie spełnia jednak warunku do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a to w związku z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1 ppkt a ustawy, gdyż jest uprawniona do pobierania renty socjalnej i nie skorzystała z możliwości zawieszenia jej pobierania. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła, ze pobierana przez nią renta socjalna w kwocie 750 zł nie wystarcza na opłacenie kosztów leczenia jej córki oraz na pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem ich bieżących potrzeb życiowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako SKO lub Kolegium) odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, decyzję Prezydenta utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej by sprawować opiekę nad niepełnosprawną córką W., co w świetle treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi konieczny warunek nabycia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym względzie SKO powołało się na zalegające w aktach sprawy orzeczenie orzecznika ZUS z 28 czerwca 2006 r. wskazujące, iż jest ona trwale i całkowicie niezdolna do pracy oraz na orzeczenie z 2 czerwca 2021 r., z którego zdaniem Kolegium wynika, że skarżąca "jest niezdolna do samodzielnej egzystencji". Wobec utraty całkowitej niezdolności do pracy w sprawie nie ma zatem zdaniem SKO zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17. Nadto Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma m.in. ustalone prawo do renty socjalnej. Podniosło też, że decyzja w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest decyzją uznaniową, lecz związaną, uzależnioną od spełnienia wszystkich wskazanych w przepisach przesłanek jego przyznania. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO M. W. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta oraz zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania decyzji przyznającej jej wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne. W uzasadnieniu podniosła, że z ustawy nie wynika zakaz podejmowania zatrudnienia przez osoby całkowicie lub częściowo niezdolne do pracy w czasie, gdy mają ustalone prawo o renty. Skarżąca powołała się na wyroki NSA, w których Sąd ten wyraził pogląd, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane w wysokości różnicy pomiędzy jego ustawową wysokością a otrzymywaną emeryturą lub rentą, względnie w pełnej wysokości po zawieszeniu prawa do tych świadczeń i wydaniu decyzji o wstrzymaniu ich wypłaty. O uprawnieniach tych strona powinna być przez organy poinformowana, co odnośnie skarżącej nie miało miejsca. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 5 października 2021 r. skarżąca podtrzymując skargę ponownie podniosła, że z uwagi na stan zdrowia córki W. niezbędne jest ponoszenie środków na jej leczenie, których w dostatecznej wysokości nie posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, a tylko pod tym względem podlegała ona kontroli sądowej zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 t.j.). Jak to prawidłowo wskazało SKO, a co wynika z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad wymienionymi w tym przepisie osobami. Aby nabyć prawo do tego świadczenia nie wystarczy zatem, że dana osoba sprawuje opiekę, jak to ma miejsce w odniesieniu do skarżącej, nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, ale również aby z koniecznością sprawowania tej opieki (w celu sprawowania) nie podejmowała lub rezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tego drugiego koniecznego warunku skarżąca jednak nie spełnia, a to w sytuacji gdy jest całkowicie i trwale niezdolna do pracy. Wynika to z zalegającego w aktach administracyjnych orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 28 listopada 2006 r., którego aktualności skarżąca nie zanegowała. Prawidłowo przyjęło zatem SKO, że z zatrudnienia lub z wykonywania innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nie może rezygnować osoba, która jest całkowicie i trwale niezdolna do pracy. Nie można też w związku z takim stanem zdrowia skarżącej przyjąć, aby nie podejmowała ona pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką W. Oznacza to, że w świetle treści art. 17 ust. 1 ustawy, skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, co przesądza o legalności zaskarżonej decyzji. W świetle tego przepisu nie mogło mieć znaczenia, że SKO powołując się na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 2 czerwca 2021 r. błędnie stwierdziło, iż skarżąca jest jednocześnie niezdolna do samodzielnej egzystencji. Z orzeczenia tego wynika bowiem odmienny wniosek ("Nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji"). Zgodnie z tym przepisem na treść orzeczenia organów nie mogła mieć też wpływu trudna sytuacja finansowa skarżącej, akcentowana w toku postępowania. Nietrafne jest też powoływanie się w skardze na treść wymienionych w niej wyroków NSA jako wydanych w innych stanach faktycznych, tj. gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne była zdolna do wykonywania pracy zarobkowej. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mr