III OZ 14/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 421/21 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 421/21 odrzucił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. (dalej: "organ") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 421/21 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że odpis nieprawomocnego wyroku z 9 września 2021 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Komendanta Wojewódzkiego Policji, za pośrednictwem platformy ePUAP, [...] września 2021 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z [...] października 2021 r. Jak wynika z akt sprawy, organ wniósł skargę kasacyjną [...] października 2021 r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną, jako złożoną w uchybieniem terminu do jej wniesienia. Organ, nie zgadzając się z postanowieniem Sądu pierwszej instancji, złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 178 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym błędne przyjęcie, że skarga kasacyjna organu została wniesiona po upływie czasu przewidzianego w ustawie, podczas gdy organ prawidłowo obliczył 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej i złożył ją przed jego upływem; 2) niezastosowanie przepisów postępowania tj. art. 74a § 5, art. 74a §10 i §11 p.p.s.a., określających sposób doręczania korespondencji organowi administracji publicznej drogą elektroniczną, a które to przepisy winny zostać w niniejszej sprawie zastosowane, bowiem ich pominięcie doprowadziło do błędnego uznania, iż datą doręczenia organowi wyroku z uzasadnieniem była data wskazana w urzędowym poświadczeniu przedłożenia tj. [...] września 2021r., podczas gdy za prawidłową datę doręczenia korespondencji organowi drogą elektroniczną winien być uznany dzień wskazany w urzędowym poświadczeniu odbioru korespondencji tj. [...] września 2021 r. i co powinno doprowadzić do uznania, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu [...] października 2021r. a nie w dacie przyjętej przez Sąd tj. w dniu [...] października 2021 r. Wobec powyższego organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 p.p.s.a.). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do skuteczności doręczenia organowi, za pośrednictwem platformy e-PUAP, zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, w szczególności daty jego doręczenia. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że datą doręczenia organowi odpisu wyroku Sądu był [...] września 2021 r., podczas gdy organ w zażaleniu podnosi, że datą tą był [...] września 2021 r. i tym samym, że od tej daty należało liczyć bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, ze zm., dalej: "ustawa o informatyzacji") oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, dalej "rozporządzenie"), wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji. Według art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji, urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego – w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Urzędowe poświadczenie odbioru jest wspólnym określeniem dla urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP, do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. b) i urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD, do którego z kolei odnosi się art. 3 pkt 20 lit. c) ustawy o informatyzacji). W myśl zaś § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego wydane poświadczenie przedłożenia (UPP) jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). W tym wypadku dokument jest automatycznie generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. Jeżeli zatem organ przesłał drogą elektroniczną do podmiotu publicznego decyzję, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala przyjąć organowi administracji publicznej, że dokument ten wpłynął do urzędu. Proces tworzenia poświadczenia doręczenia (UPD) przebiega odmiennie. Doręczenie wymaga przyjęcia przesyłki przez adresata dokumentu elektronicznego i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionej powyżej regulacji, akt sprawy oraz w związku z treścią zażalenia, uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono [...] września 2021 r., było przedwczesne. W konsekwencji również przedwcześnie Sąd odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez organ [...] października 2021 r. uznając, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu powołał się jedynie na urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP) i widniejącą tam datę doręczenia odpisu nieprawomocnego wyroku, jaką jest [...] września 2021 r. Sąd nie odniósł się natomiast do tego, czy doręczenie decyzji w rozpoznawanej sprawie może zostać uznane za skuteczne w świetle art. 74a § 5 p.p.s.a. Przede wszystkim Sąd pierwszej instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czy i kiedy (data oraz godzina) pełnomocnik organu potwierdził odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji orz art. 74a § 3 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto zwrócić należy uwagę również na regulację § 14 rozporządzenia, zgodnie z którą poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego i zawiera: 1) pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny; 2) pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny; 3) oznaczenie sprawy; 4) jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy; 5) w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia - datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu nie dokonał oceny, czy urzędowe poświadczenie doręczenia odpisu nieprawomocnego wyroku w analizowanej sprawie spełnia opisane powyżej wymogi. W konsekwencji uznać należy, że zarzuty podniesione w zażaleniu, które w istocie zmierzały do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji, okazały się usprawiedliwione. Na obecnym etapie postępowania nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że zaskarżony wyrok doręczono pełnomocnikowi organu skutecznie, z zachowaniem wymogów ustawy o informatyzacji oraz przepisów rozporządzenia, [...] września 2021 r. Wskutek wskazanych w zażaleniu wątpliwości organu co do daty doręczenia zaskarżonego wyroku, Sąd ponownie badając sprawę powinien wskazać, kiedy dokładnie (data oraz godzina), po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, udostępnił adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia (§ 16 rozporządzenia). Dopiero wyjaśnienie wskazanych powyżej kwestii pozwoli ponad wszelką wątpliwość ustalić datę doręczenia zaskarżonego wyroku, od której należy liczyć bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie, w wyniku przeprowadzenia tych czynności będzie można ocenić, czy skarga w rozpoznawanej sprawie została złożona z zachowaniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.