I SA/Rz 570/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 lutego do 28 lutego 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy – na wniosek E.M., zwanej dalej skarżącą, utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] marca 2021 r. nr [...], o odmowie zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacania składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 28 lutego 2021 r. W stanie faktycznym sprawy, do ZUS wpłynął wniosek skarżącej z 16 marca 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 28 lutego 2021 r. ZUS, decyzją z [...] marca 2021 r., odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego przez nią zwolnienia. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia stwierdził, że zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem) na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. W kontekście powyżej przytoczonej regulacji organ wskazał, że zgodnie z informacjami pozyskanymi ze zbiorów CEIDG oraz rejestru REGON skarżąca na dzień 30 listopada 2020 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 93.11.Z. z tym jednak zastrzeżeniem, że zmiany numeru w CEIDG dokonano w dniu 3 maja 2020 r. Do tej daty skarżąca prowadziła działalność oznaczoną kodem PKD 64.92.Z. W tej sytuacji nie można więc, zdaniem ZUS, dokonać porównania wysokości przychodów skarżącej z działalności prowadzonej jako przeważająca i ustalić jej wskaźnika jej spadku, a w szczególności tego, że był on o 40 % niższy, w stosunku do przychodu z lutego 2020 r. Mając na uwadze powyższe ZUS decyzją z dnia [...] marca 2021 r, opisaną na wstępie, odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1 lutego do 28 lutego 2021 r. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu i zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa do zwolnienia z opłacania składek za luty 2021 r. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że od sierpnia 2019 r. prowadzi Studio [...] Fitness. Jest to działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 93.11.Z., który to kod uprawnia do ubiegania się o prawo do zwolnienia z opłacania składek należnych ZUS. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS, decyzją z [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] marca 2021 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji ZUS stwierdził, że działalność prowadzona przez skarżącą w lutym 2021 r., jako jej działalność przeważająca (oznaczona kodem PKD 93.11.Z), nie była tożsama z tą, wykonywaną przez nią w lutym 2020 r. Wówczas była to bowiem działalność, dla której właściwy kod PKD to kod 64.92.Z. Organ stwierdził, że ze względu na tę właśnie okoliczność, nie ma możliwości przyznania skarżącej zwolnienia. E.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję ZUS z dnia [...] maja 2021 r., wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji poprzedzającej z [...] marca 2021 r. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że spełniła wszystkie warunki konieczne do otrzymania pomocy objętej Tarczą antykryzysową 6.0. Wskazała, że w lipcu 2019 r. wynajęła lokal użytkowy w P. przy ul. [...], przeprowadziła jego gruntowny remont i otworzyła Studio [...], która to działalność uprawnia do ubiegania się o prawo do zwolnienia. Do skargi załączyła kopie umowy najmu lokalu z dnia 23 lipca 2019 r., faktury proforma z dnia 22 lipca 2019 r. na zakup urządzeń potrzebnych do prowadzenia ww. działalności, wydruk z banku z dnia 30 lipca 2019 r. potwierdzający wpłatę zaliczki do tej faktury, kopię umowy leasingu operacyjnego z dnia 1 sierpnia 2019 r., łączny raport miesięczny za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. oraz za okres 1 stycznia do 31 maja 2021 r., kopię polisy OC, wydruk z mediów społecznościowych z oficjalnej strony [...] informujący o otwarciu Studia [...]. W ocenie skarżącej ww. dokumenty potwierdzają, że prowadziła działalność gospodarczą uprawniającą do zwolnienia a ponadto wykazują spadek przychodów ponad 40 % z tej działalności w miesiącu lutym 2021 r. w porównaniu z analogicznym miesiącem w 2020 r. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Spór pomiędzy skarżącą a ZUS, na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, toczy się wokół kwestii związanej z zasadnością wniosku skarżącej o zwolnienie jej z opłacania składek na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego do 28 lutego 2021 r. Na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji organu I instancji, tj. [...] marca 2021 r.) zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią bezsporną jest to że skarżąca należy do grupy podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie ze składek za luty 2021 r., gdyż na dzień 30 listopada 2020 r. prowadziła ten rodzaj działalności (zdefiniowany odpowiednim kodem PKD), jako działalność przeważającą, który uprawniał ją do domagania się zwolnienia, w przypadku spełnienia przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi. ZUS jednakże odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej, gdyż stanął na stanowisku, że w jej przypadku nie sposób jest stwierdzić zaistnienia przesłanki zwolnienia, jaką jest 40 % spadek przychodów. W tym ostatnim zakresie jednak organ nie odniósł się do wyliczeń arytmetycznych, wskazujących na niezaistnienie tego warunku, ale przyjął, że skoro w lutym 2020 r., w rejestrze CEIDG i REGON, figurował zupełnie inny rodzaj działalności, jako jej przeważającej działalności, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że w roku 2020 prowadziła ona tę samą działalność co w lutym 2021 r. Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić, gdyż choć przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia, określając kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania zwolnienia ze składek, rzeczywiście odnosi się do wpisu kodów prowadzonej działalności w rejestrze REGON (jakkolwiek domniemanie w tym zakresie, wynikające z § 10 ust. 3 rozporządzenia, może być obalone na podstawie innych dowodów), to w żaden sposób z tych regulacji nie da się wyinterpretować tego, że przez pryzmat zapisów w rejestrze CEIDG/REGON, oceniać należy także rodzaj prowadzonej, jako przeważającej, działalności w lutym 2020 r. Aby uzyskać zwolnienie ze składek stwierdzić należy, że zachodziła tożsamość prowadzonej działalności, w odniesieniu do dwóch okresów, tj. lutego 2021 r. i lutego 2020 r. Ustalenie tego rodzaju okoliczności winno odbywać się jednak na zasadach ogólnych, tj. w ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzonego zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: K.p.a.). W niniejszej sprawie tymczasem organ nie tylko, wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, co do rodzaju prowadzonej przez skarżącą w lutym 2020 r. działalności, to w sposób nieuprawniony stwierdził, że w tym zakresie decydujący jest zapis w rejestrze CEIDG i REGON, jaki widniał w tej właśnie dacie. Takiej zależności nie sposób jest jednak wywieść z treści § 10 ust. 2 rozporządzenia, wobec czego odwoływanie się w tym wypadku do tego pozaustawowego warunku, uznać należy za naruszenie wskazanego wyżej przepisu, które bez wątpienia miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Niezależnie od tego, jak to już wcześniej zaznaczono, organ uchybił również swoim obowiązkom procesowym, w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, wynikających z obowiązującej w tym zakresie zasady prawdy obiektywnej. Jest to zaś o tyle doniosłe, że w trakcie postępowania skarżąca podnosiła, że przedmiot jej działalności był taki sam, jak w lutym roku 2021. Organ nie odniósł się do tych twierdzeń w jakikolwiek sposób, ograniczając się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do porównania kodów PKD w rejestrze CEIDG oraz REGON. Tym samym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Opisane wyże naruszenia przesądzają to, że zaskarżona decyzja, podobnie jak poprzedzająca ją decyzja z [...] marca 2021 r., jako dotknięte istotnymi wadami, winny być wyeliminowane z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS winien przede wszystkim ustalić jaki był rzeczywisty przedmiot prowadzonej przez skarżącą, jako przeważającej, działalności gospodarczej w lutym 2020 r. W tym celu przeprowadzi więc pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie, na podstawie dostępnych i możliwych do przeprowadzenia dowodów. Dopiero stwierdzając tożsamość prowadzonej działalności, uprawniającej do zwolnienia, organ zbada skalę spadku przychodów, pod kątem tego czy jej wskaźnik uprawnia do uzyskania wnioskowanej ulgi. A contrario, wykluczenie tożsamości prowadzonej przez skarżącą działalności, stanowić będzie okoliczność przesądzającą o niezasadności jej wniosku. Stanowisko organu wyrażone w ponownie wydanej decyzji winno być w sposób jasny i rzeczowy uzasadnione. Oprócz składników wskazanych w art. 107 K.p.a. winno zawierać także ustosunkowanie się do podnoszonych przez skarżącą argumentów na poparcie jej twierdzeń, ze wskazaniem przyczyn, jakie legły u podstaw wypracowanego i przyjętego przez ZUS stanowiska w tym zakresie. Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję ZUS z [...] marca 2021 r.