I SAB/Sz 15/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-11-04
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, pomimo wydanych wyroków sądowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność, uznając, że organ administracji podejmował niezbędne czynności w celu załatwienia sprawy, umożliwiając stronie czynny udział w postępowaniu. Organ reagował na kolejne wnioski strony, przekazywał akta do dalszego rozpatrzenia i informował o postępach, co wykluczało stwierdzenie bezczynności.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Pomimo wcześniejszych decyzji organu, uchylenia ich przez WSA i oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA, organ podejmował dalsze czynności, informując stronę o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego i umożliwiając czynny udział w postępowaniu. Strona wnosiła kolejne pisma i ponaglenia, co skutkowało wszczęciem nowych postępowań. Sąd rozpatrywał skargę na bezczynność, analizując podjęte przez organ czynności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R.P. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek oddala skargę.
R. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
W dniu 8 lipca 2019 r. wpłynął do Organu wniosek Strony z 5 lipca 2019 r.
o umorzenie należności z tytułu składek w całości . Decyzją z [...] września 2019 r.
nr [...] Organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek, objętych postępowaniem dotyczącym okresów: od maja 2018 r. do maja 2019 r.
Od powyższej decyzji Strona złożyła wniosek z 15 października 2019 r.
o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności. Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] Organ utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2019 r.
Strona wniosła następnie skargę na wymienioną wyżej decyzję Organu
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wyrokiem z 4 czerwca 2020 r., I SA/Sz 193/20 tutejszy Sąd uchylił ww. decyzję z [...] stycznia 2020 r. utrzymującą w mocy odmowę umorzenia należności z tytułu składek.
W dniu 16 lipca 2020 r. Organ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. wyrok Sądu I instancji. Strona zaś wnosiła
o cofnięcie skargi kasacyjnej pismami z 29 lipca 2020 r., 25 sierpnia 2020 r.
oraz 21 września 2020 r., określonych przez wnoszącego jako ponaglenia, żądając umorzenia należności z tytułu składek przez Organ. W odpowiedzi na powyższe pisma (ponaglenia) Organ poinformował Stronę o braku podstaw do cofnięcia skargi kasacyjnej, a także wskazał, że po zwrocie akt zostanie przeprowadzone ponowne postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 grudnia 2020 r., I GSK 1254/20 oddalił skargę kasacyjną Organu.
W związku z powyższym, zakresem postępowania przed Organem została objęta sprawa wywołana ww. wnioskiem Strony z 15 października 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek rozstrzygniętej
ww. decyzją z [...] września 2019 r. nr [...].
W dniu 14 stycznia 2021 r. Strona, powołując się na wydany w sprawie
ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, utrzymany
w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny, złożyła skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania oraz brak wydania rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia należności z tytułu składek.
Po rozpatrzeniu skargi Strony na przewlekłość postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 kwietnia 2021 r., I SAB/Sz 5/21 oddalił skargę.
Po otrzymaniu akt administracyjnych z sądu, Organ pismem z 18 maja
2021 r., doręczonym Stronie 14 czerwca 2021 r. – wykonując wyrok Sądu – poinformował Stronę o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty celem wykazania przez niego sytuacji majątkowej i rodzinnej w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. Ponadto poinformowano Stronę o możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz wglądu do akt wskazując pracownika do ewentualnego kontaktu.
W dniu 29 czerwca 2021 r. Strona wniosła do Organu:
- pismem z 22 czerwca 2021 r. wniosek o udzielenie m.in. informacji, jakie czynności podejmował Organ w sprawie po wyroku z 15 grudnia 2020 r.,
I GSK 1254/20 oraz dlaczego mija 6 miesięcy od wydanego prawomocnego wyroku i Strona nie odnotowała żadnej korespondencji oprócz tej z 18 maja 2021 r.
- ponaglenie z 28 czerwca 2021 r. na niezałatwienie sprawy z wniosku
z 15 października 2019 r. w terminie oraz "bezwzględne umorzenie wszelkich zaległości".
Tym samym Organ wszczął odrębne postępowanie administracyjne
w sprawie umorzenia nieopłaconych należności z tytułu składek wymagalnych
w dacie wpływu kolejnego ww. wniosku Strony (z 28 czerwca 2021 r., który wpłynął do Organu 29 czerwca 2021 r.) w pozostałym zakresie, za kolejne okresy po dniu złożenia pierwotnego wniosku o umorzenie tj. od czerwca 2019 r. do maja 2021 r.
(tj. w zakresie nieobjętym sprawą wywołaną wnioskiem z 5 lipca 2019 r.
oraz zakresem nieostatecznej decyzji z [...] września 2019 r. nr [...], w której toczy się postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy). O powyższym Organ poinformował Stronę pismem z 1 lipca 2021 r., odebranym przez Stronę 12 lipca 2021 r. Wskazanym pismem Organ wezwał również Stronę – jako przedsiębiorcę
– o przedłożenie tzw. dokumentów niezbędnych w sprawie oceny przyznania pomocy publicznej tj. wypełnionego formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu
się o pomoc de minimis, zgodnie z przesłanym załącznikiem, oraz wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis otrzymanych w bieżącym roku oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie (zgodnie ze wzorem określonym w formularzu RPD)
albo oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie (RD-2).
W powołanym piśmie z 1 lipca 2021 r. pouczono Stronę, że brak przedłożenia wskazanych dokumentów w zakreślonym terminie 14 dni od otrzymania pisma stanowić będzie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Strony o umorzenie, który wpłynął w dniu 29 czerwca 2021 r. W zakreślonym terminie Strona nie uzupełniła powołanego braku formalnego co stanowiło o pozostawieniu wniosku
bez rozpoznania, o czym Organ powiadomił Stronę pismem z 16 sierpnia 2021 r.
Równolegle do ww. postępowania (z wniosku o umorzenie, który wpłynął
do Organu 29 czerwca 2021 r.) Organ podejmował czynności w rozpoznawanej sprawie, tj. sprawie wywołanej wnioskiem Strony z 5 lipca 2019 r. oraz zakresem nieostatecznej decyzji z [...] września 2019 r. nr [...], w której toczy
się postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W piśmie z 9 lipca 2021 r. Organ wskazał, że pismem z 28 czerwca 2021 r., które wpłynęło 29 czerwca 2021 r. Strona przesłała dokumenty (PIT-36L
za 2020 r. oraz UPO z 26 kwietnia 2021 r.) oraz zwróciła uwagę na fakt,
że dysponuje znacznie szerszym materiałem, który chciałaby zamieścić w aktach sprawy. Jednocześnie Organ poinformował, że sprawa została przekazana
do Centrum Umorzeń wraz z przesłanymi przez Stronę dokumentami. Reasumując Organ wskazał, że obecnie ponownie rozpatruje wniosek Strony z 8 lipca 2019 r.
o umorzenie należności wymagalnych na dzień wpływu wniosku. Sprawa została przekazana do Centrum Umorzeń i na każdym etapie Strona może skorzystać
z prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Pismem z 17 sierpnia 2021 r. Organ poinformował Stronę, że zostało zakończone postępowanie w sprawie o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, wszczęte 21 października 2019 r. i zawiadomił Stronę
o przysługującym prawie do wypowiedzenia się w sprawie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Strona wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie skargę z 27 lipca 2021 r. na bezczynność Organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z 8 lipca 2019 r. o umorzenie należności z tytułu składek
w ponownie prowadzonym przez Organ postępowaniu na skutek wyroku NSA
z 15 grudnia 2020 r., I GSK 1254/20. Pismem z 30 lipca 2021 r. sygn. akt [...] tutejszy Sąd przesłał skargę wraz z odpisem celem nadania jej biegu, jednocześnie zobowiązując Organ do przesłania skargi wraz z odpowiedzią
na skargę i aktami administracyjnymi I i II instancji. Następnie Skarżący pismem
z 21 sierpnia wniósł za pośrednictwem Organu uzupełnienie skargi z 27 lipca 2021 r.
W skardze Skarżący dopatruje się naruszenia:
- art. 12 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j. ze zm.; dalej: "K.p.a.") – Organ
nie proceduje szybko sprawy Skarżącego, dzieląc postępowanie na odrębne postępowania administracyjne, utrudnia i zaciera własną nieudolność skazując Stronę na prowadzeniu wielu spraw administracyjnych w jednym nadrzędnym celu wnioskodawcy deklarowanym jako rozliczenie z Organem;
- art. 35 § 1-3 K.p.a. z uzasadnieniem jak wyżej i ponadto nawet jeżeli Organ
nie przychyliłby się do wniosku Skarżącego , to chciałby on wiedzieć o tym fakcie 60, maksymalnie 90 dni od złożenia wniosku – może zamknąć firmę,
nie prowadzić działalności w Polsce i nie generować długów oraz strat;
- art. 27 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
(Dz.U.2021.162 t.j.; dalej: "u.p.p.") gdzie Skarżący zauważa, że Organ
był wezwany do ugody przedprocesowej – odmówił, Organ był wezwany
do wycofania skargi kasacyjnej – odmówił i nie respektuje wyroków, dlatego
w sprawie Skarżącego Organ nie posługuje się możliwie najprostszymi środkami, tylko najbardziej złożonymi i skomplikowanymi – wbrew interesowi społecznemu, publicznemu, wbrew słusznemu interesowi przedsiębiorcy
art. 30 u.p.p.;
- nierespektowanie uprawnienia Skarżącego z art. 37 § 1 i § 6 ust. 1 K.p.a. poprzez całkowite lekceważenie ponagleń;
- naruszenie art. 73 § 1 K.p.a.
W skardze Skarżący wniósł o:
- stwierdzenie bezczynności lub rażącej bezczynności Organu;
- stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zablokowanie, poprzez wydanie w wyroku zakazu dzielenia pierwotnego wniosku Strony na osobne sprawy administracyjne;
- nałożenie grzywny na Organ;
- zasądzenie odszkodowania w wysokości [...] zł.
W uzupełnieniu skargi Skarżący wniósł o wydanie postanowienia zabezpieczającego w zakazie dzielenia pierwotnego wniosku na osobne sprawy administracyjne – jako element przed ostatecznym orzeczeniem lub uwzględnienia tego stanowiska w orzeczeniu.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi w całości.
W dniu 4 listopada 2021 r. Skarżący wniósł pismo procesowe z 3 listopada 2021 r. podtrzymując w nim zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a").
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - pkt 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W powyższym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest zatem określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Stosownie do treści art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność
lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie
po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Merytoryczne rozpatrzenie skargi przez sąd administracyjny każdorazowo powinno zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności jej wniesienia. Przedmiotem sprawy jest skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, poprzedzona wniesionym przez Skarżącego ponagleniem do organu prowadzącego postępowanie.
Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Zgodnie z art. 37 § 2 K.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. Wnosi
się je do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, bądź do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 2 K.p.a.). Chociaż ponaglenie nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym w ścisłym rozumieniu, to jego wniesienie jest warunkiem stwierdzenia bezczynności organu lub przewlekłości postępowania przez organ administracji właściwy do jego rozpoznania, a także warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, która może doprowadzić do wydania przez sąd orzeczenia stwierdzającego, że organ administracji dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący złożył ponaglenie do organu pismem
z 28 czerwca 2021 r., które wpłynęło do Organu 29 czerwca 2021 r., a tym samym został spełniony warunek wynikający z art. 53 § 2b P.p.s.a.
Z treści ponaglenia oraz z treści uzasadnienia skargi wynika, że przedmiotem sprawy jest bezczynność Organu w zakresie wydania decyzji po wyroku
NSA z 15 grudnia 2020 r., I GSK 1254/20, którym Sąd ten oddalił skargę kasacyjną Organu od wyroku tutejszego Sądu z 4 czerwca 2020 r., I SA/Sz 193/20.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że pomimo wydanych orzeczeń przez WSA w Szczecinie i NSA nie uzyskał decyzji Organu w sprawie.
Istotnym jest zatem zbadanie, czy Organ dopuścił się bezczynności.
O bezczynności organu administracji można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie
lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku ani nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu,
ani nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla oceny zasadności zarzutu bezczynności nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Celem kwestionowania bezczynności organu jest bowiem przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Zarzut bezczynności uzasadnia zatem nie tylko niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy, lecz także odmowa wydania aktu mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
Dla stwierdzenia bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności. Pojęcie bezczynności odnosi się zatem nie tylko
do przekroczenia terminu załatwienia sprawy, lecz także do kwestii istnienia normy ustawowej zobowiązującej i równocześnie upoważniającej organ do działania.
Skarżący złożył wniosek o umorzenie składek w dniu 8 lipca 2019 r. Następnie Organ wydał [...] września 2019 r. decyzję nr [...], w której odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Od wskazanej decyzji Skarżący złożył wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności, który został rozpoznany decyzją nr [...] z [...] stycznia 2020 r. Od tej decyzji wniesiono skargę
do WSA w Szczecinie, który wyrokiem z 4 czerwca 2020 r., I SA/Sz 193/20 uchylił decyzję z [...] stycznia 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy odmowę umorzenia należności z tytułu składek. Na powyższy wyrok została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 grudnia 2020 r., I GSK 1254/20 oddalił skargę kasacyjną Organu.
Akta administracyjne zwrócono do Organu zarządzeniem z dnia 19 marca 2021 r. Po otrzymaniu akt administracyjnych, Organ pismem z 18 maja 2021 r., doręczonym Skarżącemu 14 czerwca 2021 r. – wykonując wyrok Sądu
– poinformował o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty celem wykazania przez niego sytuacji majątkowej i rodzinnej w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. Ponadto poinformowano Skarżącego o możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz wglądu do akt wskazując pracownika
do ewentualnego kontaktu. W piśmie z 9 lipca 2021 r. Organ wskazał, że 15-go dnia od daty odebrania przez Stronę pisma z 18 maja 2021 r., tj. 29 czerwca 2021 r. otrzymał od Strony dokumenty (PIT-36L za 2020 r. oraz UPO z 26 kwietnia 2021 r.) wraz z pismem, w którym Strona zwraca uwagę na fakt, że dysponuje znacznie szerszym materiałem, który chciałaby zamieścić w aktach sprawy. Jednocześnie Organ poinformował, że sprawa została przekazana do Centrum Umorzeń
wraz z przesłanymi przez Stronę dokumentami. Reasumując Organ wskazał,
że obecnie ponownie rozpatruje wniosek Strony z 8 lipca 2019 r. o umorzenie należności wymagalnych na dzień wpływu wniosku. Sprawa została przekazana
do Centrum Umorzeń i na każdym etapie Strona może skorzystać z prawa
do czynnego udziału w postępowaniu. W dniu 23 lipca 2021 r. korzystając
z przysługującego Stronie uprawnienia, Skarżący zapoznał się w siedzibie Organu
z aktami sprawy oraz złożył stosowne oświadczenie do akt. Tym samym – wbrew zarzutom Skarżącego – w sprawie nie doszło do naruszenia art. 73 § 1 K.p.a.
Pismem z 27 lipca 2021 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Organu, uzupełnioną pismem z 21 sierpnia 2021 r.
Następnie pismem z 17 sierpnia 2021 r Organ poinformował Stronę,
że zostało zakończone postępowanie w sprawie o ponowne rozpatrzenie sprawy
o umorzenie należności z tytułu składek, wszczęte 21 października 2019 r.
i zawiadomił Stronę o przysługującym prawie do wypowiedzenia się w sprawie
co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Nie ulega wątpliwości, że od momentu otrzymania przez Organ akt administracyjnych pismem z 18 marca 2021 r. do momentu wystosowania przez Organ pisma z 17 sierpnia 2021 r. o zakończeniu postępowania w sprawie, Organ podejmował niezbędne czynności w celu należytego załatwienia sprawy
i umożliwienia Stronie czynnego w niej udziału. W tym czasie Organ podejmował korespondencję ze Skarżącym dotyczącą m.in. możliwości uzupełnienie materiału dowodowego. Z powyższego uprawnienia Skarżący skorzystał przekazując Organowi pismem z 28 czerwca 2021 r. dokumenty (PIT-36L za 2020 r. wraz z UPO
z 26 kwietnia 2021 r.), a także poinformował Organ, że "dysponuje znacznie szerszym materiałem dowodowym". Pismem z 8 lipca 2021 r. Strona zawnioskowała o wgląd w akta sprawy nr [...] oraz odrębnym pismem z 8 lipca 2021 r. ponaglenie do wyznaczenia terminu wglądu w akta sprawy nr [...]. Pismem z 9 lipca 2021 r. nr [...] Organ zawiadomił Skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami. Pismem z 20 lipca 2021 r.
w sprawie [...] zatytułowanym "Informacja" Strona, "z uwagi na podjęcie przez Organ działań nad prawomocnym wyrokiem", wskazała informacje dotyczące prowadzonej przez siebie działalności. Pismem z 21 lipca 2021 r. Strona wystąpiła
do Organu ze sprzeciwem w sprawie nr [...] dotyczącym "rozpatrzenia sprawy bez uwzględnienia całości zadłużenia, powstałego w konsekwencji wadliwie wydanej decyzji, zablokowania firmy pomimo starania się również o rozłożenie na raty
w okresie 744 dni czyli 2 lata 13 dni w obydwu tych wnioskach". Następnie w dniu
23 lipca 2021 r. korzystając z przysługującego Stronie uprawnienia, Skarżący zapoznał się w siedzibie Organu z aktami sprawy oraz złożył stosowne oświadczenie do akt. Pismem z 24 lipca 2021 r. Strona zwróciła się do Organu o udzielenie wyczerpujących odpowiedzi oraz pisemnych wyjaśnień w sprawie incydentu
z 23 lipca 2021 r. mającego na celu utrudnienie zapoznania się z aktami sprawy. Nadto pismem z 24 lipca 2021 r. Strona zwróciła się do Organu z zaproszeniem
do podjęcia rozmów oraz refleksji w skutek wyrządzonej krzywdy oraz faktu,
że ta sytuacja trwa nadal. Pismem z 26 lipca 2021 r. Strona wystąpiła do Organu
ze sprzeciwem w sprawie nr [...] dotyczącym "rozpatrzenia sprawy
bez uwzględnienia całości zadłużenia, powstałego w konsekwencji wadliwie wydanej decyzji, zablokowania firmy pomimo starania się również o rozłożenie na raty
w okresie 749 dni czyli 2 lat a 18 dni w obydwu tych wnioskach".
Pismem z 20 sierpnia 2021 r. nr [...] Organ ustosunkował się do pism Skarżącego z 20, 21, 24 oraz 26 lipca 2021 r. Nadto należy zauważyć, że na liczne wnioski i pisma Skarżącego, które wpłynęły od czasu ponaglenia, Organ m.in. ww. pismem z 20 sierpnia 2021 r. poinformował Skarżącego, że w toku prowadzonego postępowania obowiązuje go właściwy tryb postępowania, a sprawy wywołane wnioskami Skarżącego są rozpatrywane zgodnie z obowiązującą procedurą.
Tutejszy Sąd zauważa również, że niejednokrotnie w pismach dotyczących danej sprawy Skarżący inicjuje kolejną sprawę przed Organem, który będąc związany treścią pisma Strony zobowiązany jest do jej wszczęcia. Tak na przykład
w ponagleniu z 28 czerwca 2021 r., które wpłynęło do Organu 29 czerwca 2021 r. Strona zwróciła się również z wnioskiem o "bezwzględne umorzenie wszelkich zaległości", co spowodowało konieczność wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek wymagalnych w dacie wpływu wniosku w pozostałym zakresie od czerwca 2019 r.
do maja 2021 r., tj. w zakresie sprawy nieobjętej wnioskiem z 5 lipca 2019 r.
oraz zakresem decyzji z [...] września 2019 r. nr [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że każde kolejne pismo Skarżącego wymaga nie tylko właściwej identyfikacji przez Organ, której toczącej się sprawy administracyjnej ono dotyczy, ale również konieczność identyfikacji zawartych w nim kolejnych wniosków Strony, żeby nie narazić się na zarzut bezczynności. Na marginesie Sąd wskazuje również, że ww. wniosek zawarty w piśmie Skarżącego z 28 czerwca 2021 r. został pozostawiony przez Organ bez rozpoznania, o czym poinformowano Skarżącego pismem z 16 sierpnia 2021 r. nr [...], ponieważ Skarżący
nie przedłożył – pomimo wezwania - w terminie dokumentacji dotyczącej pomocy publicznej, o jaką się ubiegał.
Odnosząc się do powyższego, tutejszy Sąd wskazuje, że kryteria bezczynności powinny być zawsze odnoszone do stanu konkretnych spraw, których okoliczności zwykle są zróżnicowane. Dlatego też zagadnienie charakteru bezczynności należy ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy,
bo np. nie jest uznawana za bezczynność z rażącym naruszeniem prawa sytuacja,
w której do niezałatwienia sprawy dochodzi z powodu błędnych działań organu, wynikających z oceny wniosku strony (wyrok NSA z 14 marca 2013 r., II OSK 2806/12, CBOSA). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy, nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne. Przekroczenie to musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych
lub faktycznych sprawy (wyrok WSA z 11 grudnia 2019 r., II SAB/Gd 90/19, CBOSA).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie można zatem mówić
o bezczynności Organu, w szczególności gdy umożliwia on Skarżącemu czynny udział w postępowaniu w wyniku inicjowanych przez Stronę czynności, wymagających następnie ustosunkowania się Organu do składanych przez Skarżącego kolejnych wniosków.
W sprawie nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 37 § 1 K.p.a. poprzez całkowite lekceważenie przez Organ ponagleń. Nadto w sprawie
nie znajduje uzasadnienia naruszenie art. 37 § 6 pkt 1 K.p.a. W myśl
art. 37 § 8 K.p.a. w przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7
nie stosuje się. W przypadku zatem, gdy organem właściwym do rozpatrzenia ponaglenia – tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – jest organ prowadzący postępowanie, nie stosuje się § 4, 6 i 7 K.p.a.
W sprawie nie znajdują również uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych przepisów K.p.a. W myśl art. 12 § 1 K.p.a. Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 12 § 2 K.p.a. sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie
do art. 35 § 2 K.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą
być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane
albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W myśl
art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Tak samo nie znajdują w sprawie uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia art. 27 i 30 u.p.p. W myśl art. 27 u.p.p. organy działają w sprawach związanych
z wykonywaniem działalności gospodarczej wnikliwie i szybko, posługując
się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do ich załatwienia. Zgodnie natomiast z art. 30 u.p.p. organ, wyznaczając przedsiębiorcy termin na dokonanie określonej czynności, uwzględnia czas niezbędny do jej wykonania, ważny interes publiczny oraz słuszny interes tego przedsiębiorcy.
Mając na uwadze opisany wyżej przebieg postępowania w niniejszej sprawie, skład orzekający nie widzi podstaw do stwierdzenia w niej bezczynności Organu administracji publicznej. Dlatego też, Sąd uznał, że skargę należało oddalić
na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku Skarżącego o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zablokowanie, poprzez wydanie w wyroku, zakazu dzielenia pierwotnego wniosku Skarżącego na osobne sprawy administracyjne, tutejszy Sąd wskazuje, że z treści uzasadnienia skargi oraz z treści ponaglenia do Organu wynika, że przedmiotem sprawy jest bezczynność Organu administracji publicznej. Pogląd
o powiązaniu ze sobą bezczynności i przewlekłości przestał więc być aktualny
w związku z nowelizacją K.p.a., która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Należy podkreślić, że w obecnym stanie prawnym bezczynność nie jest ani następstwem prowadzenia postępowania w przewlekły sposób, ani nie jest przesłanką przewlekłości postępowania. Tym samym wniosek Skarżącego
o stwierdzenie przewlekłości postępowania zawarty w skardze o bezczynność Sąd uznał za wychodzący poza zakres rozpoznawanej sprawy. Skarżący ma możliwość złożenia odrębnego środka zaskarżenia dotyczącego przewlekłości w sprawie,
z zachowaniem wymogów określonych w art. 37 § 1 K.p.a., to jest koniecznością uprzedniego złożenia ponaglenia do Organu w przedmiocie przewlekłości prowadzonego postępowania. Nadto, odnosząc się do wniosku Skarżącego
o zablokowanie – poprzez wydanie wyroku – zakazu dzielenia pierwotnego wniosku Skarżącego na osobne sprawy administracyjne, Sąd wskazuje, że powyższe żądanie w nie mieści się w zakresie kompetencji nadanych sądowi administracyjnemu przepisami art. 3 i 4 P.p.s.a. Dotyczy to również wniosku Skarżącego zawartego
w uzupełnieniu skargi, o wydanie postanowienia zabezpieczającego w zakazie dzielenia pierwotnego wniosku na osobne sprawy administracyjne – jako element przed ostatecznym orzeczeniem lub uwzględnienia tego stanowiska w orzeczeniu. Natomiast uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1- pkt 4 P.p.s.a. sąd stosuje środki prawne przewidziane
we wspomnianym już art. 149 § 1 P.p.s.a.
Strona wniosła również w skardze o nałożenie grzywny na Organ
oraz o zasądzenie odszkodowania w kwocie [...]zł.
Odnosząc się do powyższego wniosku należy wskazać, że w myśl
art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu
na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości połowy kwoty określonej
w art. 154 § 6 P.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu
lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponieważ Sąd oddalił skargę
w całości, wniosek o nałożenie grzywny na Organ oraz wniosek o zasądzenie odszkodowania należy uznać za bezprzedmiotowy.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło