II SA/Po 402/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-04

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli jednocześnie posiada ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy?
Ratio decidendi
Osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, nawet jeśli posiada ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyłączał to świadczenie w takiej sytuacji, utracił moc obowiązującą na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2019 r., SK 16/17. Brak jest obecnie przepisów uzależniających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od rezygnacji z renty lub przewidujących kumulację tych świadczeń.
Stan faktyczny
Skarżąca B. H. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem posiadającym znaczny stopień niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przesłanki z art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym na fakt pobierania przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżąca powinna wybrać jedno ze świadczeń. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Zasądzono od organu na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...]; II. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania B. H., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] lutego 2021 r., [...] o odmowie przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem H. H.. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2020 r. B. H. wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem H. H.. Przedłożyła między innymi orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] wskazujące, że H. H. został zaliczony do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności do dnia [...] stycznia 2023 r. W orzeczeniu wskazano, że nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] grudnia 2019 r. W aktach znalazł się także wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 1999 r., 105193, w którym uznano B. H. za częściowo niezdolną do pracy wraz z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] kwietnia 1999 r., [...] przyznającą B. H. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia [...] kwietnia 1999 r. na stałe. Ponadto w oświadczeniu z dnia [...] listopada 2020 r. B. H. wskazała, że aktualnie pobiera rentę w wysokości [...] zł netto ([...] zł brutto) miesięcznie. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., [...] Burmistrz odmówił przyznania B. H. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem H. H.. Wskazał, że w dniu ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności ([...] grudnia 2019 r.) H. H. miał ukończone 53 lata, przy czym daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Tym samym nie została spełniona przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm., dalej "u.ś.r."). Zgodnie z przywołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednocześnie Burmistrz dodał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje też, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone między innymi prawo do renty. B. H. ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia [...] kwietnia 1999 r. na stałe. Ze względu na powyższe Burmistrz orzekł o odmowie przyznania zainteresowanej świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., [...] Kolegium uchyliło odmowną decyzję Burmistrza, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że organ powinien umożliwić wnioskodawczyni przedłożenie stosownych dokumentów o dokonaniu wyboru jednego ze świadczeń (renty lub świadczenia pielęgnacyjnego), poprzez rezygnację z świadczenia niższego. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Burmistrz – zgodnie ze wskazaniami Kolegium – zwrócił się do B. H. o przedłożenie dokumentów potwierdzających dokonanie wyboru pomiędzy prawem do renty a świadczeniem pielęgnacyjnym. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. B. H. złożyła oświadczenie wskazujące, że dokona zawieszenia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy po uzyskaniu decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne. Zawieszenie prawa do renty na tym etapie postępowania oznaczałoby dla niej i męża utratę jedynego źródła dochodu, z którego się utrzymują i dokonują zakupu żywności i leków. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., [...] Burmistrz ponownie odmówił B. H. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśnił, że nadal nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., jak i B. H. jest uprawniona do pobierania renty. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. B. H., reprezentowana przez radcę prawnego M. J., złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 17 ust. 1b pkt 1–2 u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r., K [...], doszło do uznania niekonstytucyjności wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje ona prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności; 2. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2019 r., SK [...], w którym uznano przywołaną regulację za niezgodną z Konstytucją RP; 3. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca zaznaczyła, że nie można czynić z art. 17 ust. 1b u.ś.r. podstawy rozstrzygnięć sprzecznych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K [...]. Z kolei przyjęta przez organ wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przeczy innemu orzeczeniu sądu konstytucyjnego (z dnia [...] czerwca 2019 r., SK [...]). Zgodnie tym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepis ten utracił moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Zgodziło się, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako uznany za niekonstytucyjny nie powinien stanowić materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięć. Kolegium podzieliło natomiast stanowisko Burmistrza, gdy chodzi o ocenę przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zdaniem organu odwoławczego przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest dopiero w momencie rezygnacji z konkurencyjnej mu renty. Kolegium uznało więc, że Burmistrz prawidłowo poinformował B. H. o możliwości dokonania wyboru pomiędzy rentą a świadczeniem pielęgnacyjnym. Odwołująca się złożyła oświadczenie wskazujące, że dokona zawieszenia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy po uzyskaniu decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym dokonując wyboru, B. H. wybrała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W skardze z dnia [...] maja 2021 r. B. H., reprezentowana przez radcę prawnego M. J., wniosła o uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz zasądzenie kosztów postępowania (k. 2–6 akt sądowych). Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2019 r., SK [...]. W ocenie skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie powinno być warunkowane zawieszeniem prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, został uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wobec utraty mocy obowiązującej tego przepisu w przywołanym zakresie, B. H. jest uprawniona do pobierania obydwu świadczeń. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko (k. 10–19 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy B. H. spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem w sytuacji, gdy ma ona ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że w toku postępowania Kolegium badając negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia określoną w art. 17 ust. 1b u.ś.r. – powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r., K [...] (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443, OTK 2014 r. z./s.. 9/A, poz. 104) – prawidłowo stwierdziło, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez znaczenia pozostaje data powstania niepełnosprawności. Z dniem [...] października 2014 r. art. 17 ust. 1b u.ś.r. – w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności – został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą nie może stanowić podstawy wydania decyzji odmownej. W niniejszej sprawie, co zostało zaznaczone na wstępie, najistotniejsza jest kwestia zasadności zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. stanowiącego (podtrzymaną przez Kolegium) podstawę wydania decyzji odmownej. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone między innymi prawo do emerytury lub renty. Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że przeszkodą dla przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zdaniem organu odwoławczego B. H. powinna była, czego nie dokonała, wybrać jedno ze świadczeń (świadczenie pielęgnacyjne) wnioskując o zawieszenie prawa do renty. Sąd obecnie orzekający podziela w całości stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia [...] kwietnia 2021 r., II SA/Po [...] (orzeczenia.nsa.gov.pl), który wydano w analogicznym – jak obecnie rozważany – stanie faktycznym. Uznając argumentację wyroku II SA/Po [...] za trafną i przekonującą, Sąd posiłkował się nią po części jako przydatną na potrzeby niniejszej sprawy. Na wstępie Sąd zauważa, że w aktualnie obowiązujących przepisach (mowa o ich literalnym brzmieniu) brak jest regulacji – odnoszącej się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy – uzależniającej przyznanie im pierwszego świadczenia od skutecznej rezygnacji z renty. Brak jest również regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia. Można w tym miejscu tylko zasygnalizować, że istnieje obecnie równocześnie znaczący dorobek judykatury dotyczący możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy opiekun posiada ustalone prawo do emerytury. Orzecznictwo to nie przystaje do okoliczności niniejszej sprawy. B. H. nie legitymuje się prawem do emerytury, o którego ewentualnym przyszłym zawieszeniu można byłoby dyskutować w kontekście spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Niniejsza sprawa, w odróżnieniu od innych dotyczących kolizji pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego i prawem do emerytury, wpisuje się wprost w kontekst prawny objęty skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2019 r., SK [...] (Dz. U. , poz. 1257, OTK z 2019 r., seria A, poz. 36). W wyroku tym stwierdzono w punkcie I., że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zaś w punkcie II, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok SK [...] opublikowany został Dzienniku Ustaw w dniu [...] lipca 2019 r. w związku z czym od dnia [...] stycznia 2020 r. – w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2019 r., SK [...] – norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być odczytywana w ten sposób, iż zawarte w niej wyłączenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do wskazanych w tym przepisie świadczeń, nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zestawienie treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i sentencji wyroku SK [...] nie pozostawia w tym zakresie najmniejszych wątpliwości. Przypomnieć trzeba, iż zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a skutkiem prawnym stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP jest utrata mocy obowiązującej tego aktu. Z powszechnego charakteru wyroków Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i utraty mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP), wynika, że możliwość rozstrzygnięcia sprawy z pominięciem derogowanego przepisu odnosi się zasadniczo do wszystkich spraw, w których niekonstytucyjny przepis był podstawą orzeczenia o prawach osób uprawnionych, bez względu na to, kto i w jakim trybie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim żądaniem. Na gruncie stanu faktycznego kontrolowanej sprawy nie jest przy tym konieczne czynienie rozważań dotyczących kwestii obowiązywania spornej regulacji w okresie pomiędzy ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego a upływem wskazanego w nim terminu odroczenia utraty mocy obowiązującej sprzecznej z Konstytucją regulacji. Wobec braku jakiegokolwiek innego przepisu szczególnego regulującego sytuację prawną osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w zakresie przysługiwania im uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jak też przepisów uzależniających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od sytuacji majątkowej osoby uprawnionej, względnie braku osiągania przez nią dochodów ze źródeł innych niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa bądź źródła wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., uznać należy, iż osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r. i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 u.ś.r. Zauważyć nadto trzeba, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia [...] czerwca 2019 r., SK [...] odroczył utratę mocy obowiązującej uznanego za niekonstytucyjny przepisu o 6 miesięcy uznając, że wydanie orzeczenia stwierdzającego niezgodność zaskarżonego przepisu z Konstytucją RP będzie skutkowało koniecznością poczynienia przez Skarb Państwa znacznych nakładów, które nie zostały ujęte w obowiązującej ustawie budżetowej. W związku z utratą mocy obowiązującej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. potencjalnie nieodzowna stać się miała bowiem wypłata świadczenia pielęgnacyjnego osobom znajdującym się w tożsamej sytuacji jak skarżąca. Pomimo upływu wskazanego wyżej terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, prawodawca nie wprowadził w u.ś.r. jakichkolwiek regulacji ograniczających wysokość świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Można nadmienić, że nie dodał także świadczenia pielęgnacyjnego do katalogu świadczeń, które powodują automatyczne zmniejszenie (zawieszenie) emerytur i rent – zob. art. 104 (zwłaszcza art. 104 ust. 6) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 291 z późn. zm.). Końcowo Sąd podkreśla, że wydając niniejszy wyrok brał pod uwagę, iż B. H., pobierając rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i równocześnie świadczenie pielęgnacyjne, znajdzie się de facto w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych opiekunów osób niepełnosprawnych. Skład orzekający doszedł jednak do przekonania, że ocena taka nie powoduje, że koniecznie należy poszukiwać (w drodze wykładni, czy sposobu stosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.) metod, które zapobiegną tego rodzaju uprzywilejowaniu. Przede wszystkim przyznanie osobie, znajdującej się w sytuacji takiej jak skarżąca, świadczenia pielęgnacyjnego trudno uznać za takie, które prowadzi do stanu wtórnej niekonstytucyjności. Osoba posiadająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy uzyskująca świadczenie pielęgnacyjne znajdzie się rzecz jasna w korzystnej świadczeniowo sytuacji. Temu nie sposób zaprzeczyć. Nie jest to jednak stan rażący i przez to nie akceptowalny. Nie prowadzi on wszakże do automatycznej dyskryminacji innych opiekunów osób niepełnosprawnych (gdyby nawet omawiany tu stan oceniać z perspektywy ogółu opiekunów osób niepełnosprawnych). Należy również zwrócić uwagę, że forsowanie potrzeby "wyrównania" sytuacji opiekuna-rencisty (z tytułu częściowej niezdolności do pracy), a zwłaszcza zmuszanie go do rezygnacji z renty, w istocie niweczy skutki wyroku SK [...]. Jak już podkreślono, wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest w swej sentencji jednoznaczny. Wyraźnie wskazuje, że utraciła moc regulacja czyniąca prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (opiekuna) negatywną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, uprawniony do takiej renty ma po prostu prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Za taki stan rzeczy ponosi odpowiedzialność prawodawca. Po wyroku SK [...] nie uczyniono bowiem nic – co już podkreślono wyżej – aby wprowadzić ustawowe rozwiązania regulujące specyficzny status opiekunów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego posiadających jednocześnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Należy więc przyjąć, że na chwilę obecną uprawnienia takich osób są takie, jak to wprost wynika z zestawienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. z sentencją wyroku SK [...]. Gdy chodzi o problem kumulacji dochodów z renty (z tytułu częściowej niezdolności do pracy) i innych dochodów, które dana osoba może uzyskiwać, to warto zasygnalizować też, że sam Trybunał w punkcie 3.3.2. wyroku SK [...] dostrzegł to zagadnienie, gdy akcentował, że osoby posiadające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy są osobami, które mogą podjąć pracę. Sąd konstytucyjny zauważył, że wobec takich osób ustawodawca przewidział mechanizm zapobiegający pobieraniu renty (zmniejszeniu lub zawieszeniu) w przypadku osiągnięcia określonego przychodu. Z argumentacji Trybunału można więc pośrednio wnioskować, że zdawał on sobie sprawę i uwzględniał w wyrokowaniu, że cechą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest to, że na skutek aktywności osoby uprawnionej może się ona kumulować z jej innymi dochodami lub świadczeniami i że kolizja ta jest przedmiotem regulacji prawnych. Wreszcie dodać można, że sytuacja faktycznego uprzywilejowania pewnych grup podmiotów nie jest niczym nowym na gruncie przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to w pełnej wysokości w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, względnie niepodejmowania zatrudnienia, mogą przecież uzyskać osoby uzyskujące nawet znaczne dochody ze źródeł innych niż w skazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., w tym dochody z kapitału, z papierów wartościowych, z najmu nieruchomości, majątkowych praw autorskich itp. W polskim prawie świadczenie pielęgnacyjne nie jest co prawda uregulowane w kategoriach państwowego wynagrodzenia za pracę na rzecz niepełnosprawnego (stanowiąc raczej rekompensatę za rezygnację z zatrudnienia), niemniej – jakkolwiek by świadczenie to kwalifikować – dotyczy ono zawsze porównywalnego wysiłku i wyrzeczeń opiekuna wobec niepełnosprawnego. W tym ujęciu przyznanie opiekunowi-renciście (z tytułu częściowej niezdolności do pracy) pełnego świadczenia pielęgnacyjnego nie jawi się jako drastyczne uprzywilejowanie. Opiekun ten, tak jak inne osoby zajmujące się niepełnosprawnymi w warunkach określonych art. 17 u.ś.r., rezygnuje bowiem z zatrudnienia, którego przecież legalnie (posiadając rentę) mógł się podjąć i tak jak inni – aktywnie wspiera niepełnosprawnego. W ponownym postępowaniu organy uwzględnią przyjętą przez Sąd i przedstawioną wyżej wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W tym stanie rzeczy, z powodów opisanych wyżej, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."). Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 200 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. 2018 r., poz. 265). Koszty nie objęły opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa (k. 7 akt sądowych) oraz wpisu sądowego, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia [...] listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1923) i z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., skarżąca nie uiszczała i miała obowiązku uiszczać żadnej z tych opłat.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło