IV SA/Po 1177/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-11-20
Skład orzekający: Maciej Busz, Monika Świerczak, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, ignorując wcześniejszy wyrok WSA uchylający poprzednią decyzję SKO i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, a także nie uwzględniając obowiązującej uchwały rady miejskiej w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, ponieważ zignorowało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylający poprzednią decyzję SKO i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, a także nie uwzględniło obowiązującej uchwały rady miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji SKO oraz uchylenie decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu. Organ I instancji odmówił ich wydania, ale SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie organ I instancji wydał decyzję pozytywną, którą SKO utrzymało w mocy. W międzyczasie WSA uchylił decyzję SKO, a następnie SKO ponownie wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, ignorując wyrok WSA i obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie B i Rzecznik Praw Obywatelskich wniosły skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchyla poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia [...] W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Monika Świerczak WSA Donata Starosta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2020 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] W. i Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchyla poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia [...] W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Po 1177/20
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku Spółki A o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu o łącznej obsadzie [...] sztuk w K. na części dz. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. ([...]) odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu o łącznej obsadzie [...] sztuk w K. na części działki nr [...].
Na skutek wniesionego od tej decyzji odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji wymaga uchylenia, a argumentacja przemawiająca zdaniem organu I instancji za odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci przedstawionej przez organ, nie poddaje się weryfikacji organu II instancji, stąd też potrzeba uchylenia decyzji w celu jej ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaakcentowano, że sam tylko sprzeciw co do realizacji inwestycji stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zauważono, że raport złożony w niniejszym postępowaniu ocenia oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, a strony postępowania ani organ nie wykazały innymi dowodami w sprawie, w tym innym raportem lub opracowaniem przygotowanym przez specjalistów z dziedziny objętej zastrzeżeniami strony dla stwierdzenia oddziaływania tego konkretnego przedsięwzięcia na środowisko, w którym ma nastąpić jego lokalizacja, ażeby przyjęte w nim założenia, jak i ocena oddziaływania, były błędne. Podkreślono też, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania stanowiska organu I instancji za słuszne, brak jest nawet podstawy do zweryfikowania, czy być może stanowisko to może okazać się słuszne, bowiem organ do podstaw odmowy odniósł się ogólnikowo. Kolegium odniosło się do kwestii uciążliwości zapachowych związanych z planowanym przedsięwzięciem, wskazując, że w Polsce brak jest norm prawnych dotyczących takich emisji oraz związanych z tym uciążliwości i ich skutków (np. w zakresie minimalnej odległości ferm od zabudowań mieszkalnych). Kolegium zakwestionowało dokonaną przez organ I instancji ocenę wniosku inwestora i nakazało przy ponownym rozpoznaniu sprawy organowi I instancji wziąć pod uwagę, że zarzuty stawiane raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem ustawy. Uzasadniając odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia organ musi przedstawić swoje stanowisko w sposób konkretny, weryfikowalny, odwołujący się do jednoznacznych ustaleń i przepisów prawa.
Pismem sporządzonym dnia [...] grudnia 2019 r. Stowarzyszenie B (które postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. zostało dopuszczone do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy fermy drobiu o łącznej obsadzie [...] szt. na części dz. nr [...] w K. ) reprezentowane zgodnie z KRS przez Prezesa Zarządu wniosło sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. swój udział w postępowaniu zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie jej w części dotyczącej wskazanych fragmentów jej uzasadnienia.
Kolejnym pismem, z dnia [...] stycznia 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że kierując się wytycznymi zawartymi w zaskarżonej decyzji Kolegium, Burmistrz Miasta i Gminy W. wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla spornej inwestycji.
Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla spornej inwestycji wniosło m.in. Stowarzyszenie B, Prokurator Rejonowy we W. , Stowarzyszenie C oraz mieszkańcy K. , M. , G. i G. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...].03.2020r., sygn. akt IV SA/Po [...] uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Stowarzyszenie B uzupełniło odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2019 r. i przekazało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchwałę Rady Miejskiej we W. z [...] lutego 2020 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości K., M. , G. .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2020 r. (k. 540 akt adm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2019 r. Kolegium wskazało, że nie stwierdzono żadnych uchybień organu I instancji w zakresie dokonanych uzgodnień - cały bowiem raport wraz z uzupełnieniami i wyjaśnieniami podlegał analizie zarówno właściwego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, którzy wydali odpowiednie uzgodnienia i opinie. Kolegium wskazało, że zbadało sprawę pod kątem nie tylko podniesionych zarzutów, ale zbadało również cały materiał zebrany w sprawie, prawidłowość samego postępowania i zgodność przeprowadzonych przez organ I instancji ustaleń i wyników z obowiązującym prawem.
Kolegium nie podzieliło zatem stanowiska odwołujących i uznało, że decyzja nie narusza prawa. Wskazano, iż sprzeciw społeczeństwa (społeczności lokalnej) lub części stron postępowania wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia a sama ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wskazuje konkretne przypadki, w których wydaje się decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Biorąc pod uwagę materiał zgromadzony w sprawie organ I instancji w stosunku do tego konkretnego przedsięwzięcia nie miał możliwości wydania decyzji odmownej, która znalazłaby swoje oparcie w obowiązującym prawie, przedsięwzięcie to bowiem pozwala na ustalenie jego środowiskowych uwarunkowań.
Uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedmiotowej inwestycji zostały oparte na wynikach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Swoje stanowisko w tej kwestii organ I instancji wyraził w uzasadnieniu swojej decyzji, przy czym dokonał analizy planowanego przedsięwzięcia opartej na przedstawionym przez inwestora raporcie i jego uzupełnieniach oraz wynikach uzgodnień. Zadaniem organu odwoławczego było zatem także sprawdzenie, czy organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Wskazano, że organ I instancji w sposób pełny uzasadnił swoje stanowisko, które zawiera wszystkie elementy wynikające z ww. przepisów ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło również, ażeby raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagał sprostowania, dodatkowego uzupełnienia lub wyjaśnień. Postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. w ocenie Kolegium zostały sporządzone prawidłowo i wyczerpująco.
Skargi na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie B, a także Rzecznik Praw Obywatelskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) połączył sprawy ze skarg Stowarzyszenia B oraz Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Stowarzyszemie B zarzuciło zaskarżonej decyzji przede wszystkim obrazę prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z 105 § 1 k.p.a,. poprzez wydanie decyzji [...] kwietnia 2020 r. podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z [...] marca 2020 r. (IV SA/Po [...]) po rozpoznaniu sprzeciwu Stowarzyszenia B uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2019 r., znak sprawy [...], co oznacza, iż zaskarżona decyzja nie powinna zostać wydana.
W dalszej kolejności, z ostrożności procesowej, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z [...] października 2008 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081, dalej "ustawa środowiskowa") poprzez utrzymanie w mocy decyzji będącej niezgodną z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który został uchwalony [...] lutego 2020 r., art. 5, art. 30, art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. ,art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy środowiskowej, § 2 rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia w regionie wodnym W. wód powierzchniowych i podziemnych wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu, z którego odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2017 r., poz. 1638), § 2 rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia w regionie wodnym Środkowej [...] wód powierzchniowych i podziemnych wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszaru szczególnie narażonego, z którego odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć (Dz. Urz. Woj. D. z 2017 r., poz. 1153). Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono również błędy w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a.
Stowarzyszenie B wniosło o:
1. wstrzymanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w środowisku w wyniku realizacji przedsięwzięcia,
2. w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowani trudnych do odwrócenia skutków w środowisku w wyniku realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum przesiadkowego wraz z infrastrukturą drogowi we W.,
3. w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego wedle norm przepisanych.
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. rażące naruszenie art. 170 i art. 153 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2019 r. w sytuacji, w której prawomocnym z datą ogłoszenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po [...] uchylono poprzedzającą ją decyzję kasatoryjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2019 r.,
2. rażące naruszenie art. 80 ust. 2 zd. pierwsze ustawy z dnia 3 października 2008 udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństw: ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U, z 202 poz. 283, z późn. zm.) w zw. z § 6 pkt 1 i 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości K., M. , G. (Dz. Urz. Woj. W. poz. 1623) poprzez wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia w sposób oczywisty niezgodnego z obowiązującym na terenie jego realizacji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2. uchylenie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2019 r.;
3. rozpoznanie niniejszej skargi w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 1 p.p.s.a.).
Pełnomocnik uczestnika postępowania – Spółki A wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do momentu rozstrzygnięcia skargi na uchwałę [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości K., M. , G. .
Strony skarżące wniosły o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2020 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2019 r., znak [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu o łącznej obsadzie [...] sztuk w K. na części działki nr [...].
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081, dalej: "ustawa środowiskowa").
Należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 09 października 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).
Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w przypadku: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej); odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ww. ustawy; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ww. ustawy); gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar [...], a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ww. ustawy); jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ww. ustawy).
W niniejszej sprawie zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji, dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Przy czym naruszenia organu odwoławczego noszą znamiona rażącego naruszenia prawa. Naruszenia proceduralne popełnione przez organy obu instancji spowodowały, że kontrola merytoryczna zaskarżonych decyzji w zakresie ich zgodności z przepisami prawa materialnego byłaby przedwczesna.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i polega na tym, że organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga sprawę ponownie w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania.
Sąd wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję z [...] kwietnia 2020 r., znak [...] rażąco naruszyło art. 153 p.p.s.a., ponieważ całkowicie zignorowało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po [...]. W powyższym wyroku Sąd uchylił na skutek sprzeciwu Stowarzyszenia B decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Kolegium. Sąd w przywołanym wyroku wskazał, że: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien przede wszystkim wziąć pod uwagę, że zarówno postępowanie pierwszej, jak i drugiej instancji mają w pełni charakter merytoryczny. Jeżeli Kolegium ponownie badając sprawę stwierdzi (jak wynika to wprost z zaskarżonej decyzji), że zebrany w sprawie materiał pozwala na rozstrzygnięcie sprawy, to będzie zobowiązane do wydania rozstrzygnięcia in meriti. Jeżeli Kolegium uzna, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia, to mając na uwadze aktualną zawartość akt sprawy, podejmie stosowne czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Kolegium będzie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.".
Powyższy wyrok nigdy nie został przez Kolegium wykonany. W zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Kolegium w ogóle nie uwzględniło wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po [...], a wręcz pominęło milczeniem jego istnienie. Decyzja Kolegium jest bardzo lakoniczna i w sposób szczątkowy i niepełny opisuje stan faktyczny sprawy.
Sąd wskazuje, że:
1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] (k. 5593 akt adm.) uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
2. Stowarzyszenie B [...] grudnia 2019 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprzeciw od ww. decyzji.
3. Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z [...] grudnia 2019 r. (k.5725 akt adm.) wydał decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji.
4. Rady Miejska we W. podjęła uchwałę [...] z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości K., M. , G. .
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...].03.2020r., IV SA/Po [...] uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Sąd podkreśla, że w obrocie prawnym po ww. wyroku istniała nadal decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. (k. 5466 akt adm.) odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2020 r. (k. 540 akt adm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] grudnia 2019 r.
Kolegium powinno zauważyć, że wskutek uchylenia przez Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w obrocie prawnym wciąż pozostawała decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ odwoławczy nie uwzględnił tej istotnej kwestii podczas ustalania stanu faktycznego sprawy i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] grudnia 2019 r., pomimo istnienia w obrocie prawnym decyzji organu I instancji z [...] sierpnia 2019 r., powodując tym samym równoczesne funkcjonowanie dwóch decyzji tego samego organu w tym samym przedmiocie, jednak o różnych rozstrzygnięciach (decyzja z [...] grudnia 2019 r. określa środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji, a decyzja z [...] sierpnia 2019 r. odmawia ich określenia). Kolegium nie wzięło również pod uwagę i pominęło milczeniem istnienie uchwały nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości K., M. , G. (Dz. Urz. Woj. W. poz. 1623), co w świetle art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej dla rozstrzygnięcia sprawy powinno być szczególnie istotne.
Sąd wskazuje, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W niniejszej sprawie Kolegium ignorując istnienie wyroku o sygn. IV SA/Po [...], a także uchwały nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. w sposób jasny i niedwuznaczny wydało rozstrzygnięcie o treści sprzecznej z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 77 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym wobec zaskarżonej decyzji zrealizowała się przesłanka określona w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy rażąco naruszył prawo.
Naruszenia Kolegium mają w świetle okoliczności niniejszej sprawy cechę rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W odniesieniu do decyzji organu I instancji Sąd wskazuje, że Burmistrz Miasta i Gminy W. wydał decyzję z [...] grudnia 2019 r., mimo tego, że miał wiedzę, że wniesiono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sprzeciw (w dniu [...] grudnia 2019 r.) od decyzji Kolegium z [...] listopada 2019 r. uchylającej w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Obydwie decyzje, tj. z [...] sierpnia 2019 r. oraz z [...] grudnia 2019 r. wydał ten sam organ (Burmistrz Miasta i Gminy W.). Tak więc Burmistrz wydając decyzję z [...] grudnia 2019 r. powinien mieć świadomość, że w obrocie prawnym w razie uwzględnienia przez WSA w Poznaniu sprzeciwu od decyzji Kolegium z [...] listopada 2019 r. uchylającej w całości decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. (co istotnie później nastąpiło) znajdą się dwie decyzje dotyczące tego samego postępowania i to o odmiennych rozstrzygnięciach.
Organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ w zaistniałej sytuacji powinien był postępowanie zawiesić do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Organ I instancji powinien mieć świadomość, że w sytuacji uchylenia przez Sąd zaskarżonej w wyniku sprzeciwu decyzji w mocy pozostanie uprzednia decyzja organu I instancji. Organ I instancji postanowił nie czekać na to szczególnie istotne rozstrzygnięcie i wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czym w efekcie doprowadził do sytuacji współistnienia w obrocie prawnym dwóch decyzji tego samego organu, w tym samym przedmiocie, lecz o różnych rozstrzygnięciach. Organ doprowadził więc również, do naruszenia art. 110 § 1 k.p.a., zgodnie z którym: "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej".
Związanie organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją jest doniosłe zarówno w aspekcie zmiany tej decyzji po jej doręczeniu lub ogłoszeniu stronie, jak i w aspekcie podejmowania przez ten organ innych decyzji administracyjnych w należących do jego właściwości sprawach administracyjnych, które są w różnoraki sposób powiązane ze stanem prawnym i faktycznym ustalonym w decyzji wydanej przez ten organ. Zagadnienie związania organu wydaną przezeń decyzją jest dyskutowane przy okazji omawiania wysoce spornej i złożonej kwestii decyzji ostatecznych (prawomocnych), czy szerzej – prawomocności aktu administracyjnego, jak i zasady trwałości decyzji ostatecznych (zob. komentarz do art. 16 § 3). Wydaje się jednak, że ustanowiona w tym przepisie zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją może być rozpatrywana jako samodzielna instytucja prawna, tym bardziej że ma zastosowanie w jednakowym stopniu do decyzji nieostatecznych, jak i do decyzji ostatecznych. Trudno bowiem przyjąć, że organ administracji publicznej jest związany wydaną przez siebie decyzją nieostateczną w mniejszym stopniu niż własną decyzją ostateczną (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, G. 2020, art. 110.).
Sąd wskazuje, że powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.
Sąd wyjaśnia, że po stwierdzeniu nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz po uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] grudnia 2019 r., a także po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...].03.2020r.,sygn. akt IV SA/Po [...] decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], w obrocie prawnym pozostaje aktualnie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest zobowiązane do wykonania zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...].03.2020r.,sygn. akt IV SA/Po [...].
Sąd podkreśla, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę, że aktualnie obowiązuje uchwała [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości K., M. , G. . Określa ona w § 6 ust. 1, 2 i 3 zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz zakaz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z działalnością rolniczą w zakresie chowu i hodowli zwierząt na określonych terenach, objętych wnioskiem o środowiskowe uwarunkowania.
Organ odwoławczy jest zobowiązany więc do przeanalizowania planowanej inwestycji przez pryzmat zapisów ww. uchwały i dokonania oceny, czy przedmiotowa inwestycja jest możliwa do realizacji w tych okolicznościach.
W odniesieniu do wniosku uczestnika postępowania - Spółki A o zawieszenie postępowania sądowego do momentu rozstrzygnięcia skargi na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości K., M. , G. , Sąd wskazuje, że jest on bezzasadny i podlega oddaleniu. Błędy proceduralne popełnione przez organy w niniejszym postępowaniu powodują, że stwierdzenie nieważności decyzji, a także uchylenie decyzji organu I instancji jest uzasadnione i konieczne bez względu na wynik postępowania ze skargi na ww. uchwałę. Ponadto należy wskazać, że ww. akt prawa miejscowego obowiązuje do momentu jego wyeliminowania z obrotu prawnego, co w chwili orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Ponadto nawet jeśli ww. uchwała zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, to nie determinuje to automatycznie sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie powoduje wyeliminowanie jednej z negatywnych przesłanek wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań (art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej).
Zważywszy, że powodem uchylenia decyzji były omówione wyżej względy procesowe, na obecnym etapie Sąd nie oceniał merytorycznych zarzutów skarg.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło