I FZ 158/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o. o. z siedzibą w O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Op 194/21 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi B. sp. z o. o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 22 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia oraz kwoty podatku do zapłaty postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 maja 2021 r., B. sp. z o. o. (dalej: "Skarżąca spółka") została wezwana do uiszczenia w terminie siedmiu dni kwoty 22.566 zł z tytułem wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 22 lutego 2021 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r. - nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia oraz kwoty podatku do zapłaty, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535, dalej: "Rozporządzenie"). Pismem z dnia 13 maja 2021 r. spółka wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie. Skarżąca podniosła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a w związku z tym nie ma możliwości uiszczenia wpisu od skargi. Ponadto autor zażalenia, uprawniony do reprezentowania Spółki, jako prezes zarządu wskazał na osobiste problemy oraz niemożność finasowania działalności Spółki. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. sygn. akt I SPP/Op 72/21 (k. 27 załącznika do akt) przyznano Skarżącej spółce prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 3000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. Jak to wynika z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma inicjującego postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, po stronie Spółki powstał obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jedynie w ściśle określonych przypadkach obowiązek uiszczenia wpisu może nie wystąpić, a to na skutek zwolnienia z mocy prawa (por. art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź zwolnienia na mocy postanowienia referendarza sądowego lub sądu (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przewodniczący Wydziału I zastosował właściwą w sprawie regulację prawną, wyznaczył odpowiednią kwotę wpisu, termin na jego uiszczenie oraz rygor nieuzupełnienia tego braku, stąd też nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia, gdyż spełnia ono wymogi formalne. Powoływane w zażaleniu okoliczności dotyczące prawa pomocy pozostają bez wpływu na prawidłowość działania Przewodniczącego w niniejszej sprawie. Następcze przyznanie prawa pomocy nie ma wpływu ma zasadność zaskarżonego zarządzenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zażaleniowym bada jego prawidłowość na dzień jego wydania. Postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem odrębnym od postępowania zażaleniowego. Strona postępowania może bowiem wystąpić o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, a nawet jeszcze przed wszczęciem takiego postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Powyższe pozwala na stwierdzenie, że zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.