VIII SA/Wa 720/20
WyrokWSA w Warszawie2020-12-17
Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki bankowe od środków dotacji celowej stanowią pobrane dochody budżetowe, które jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana zwrócić do budżetu państwa na podstawie art. 255 ust. 1 i 4 ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Odsetki bankowe naliczone od środków dotacji celowej, które znajdują się na rachunku bankowym jednostki samorządu terytorialnego, stanowią dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej i podlegają zwrotowi do budżetu państwa na podstawie art. 255 ust. 1 i 4 ufp, pomniejszone o 5% należnych dochodów własnych jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z ustawą o dochodach jst. Nie ma znaczenia, że odsetki te narastają automatycznie i nie są pobierane od zobowiązanych podmiotów.Stan faktyczny
Gmina Miasta R. otrzymała dotację celową z budżetu państwa na realizację zadania z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej w 2016 roku. Środki te były zdeponowane na oprocentowanym rachunku bankowym, na którym naliczono odsetki bankowe. Organ I instancji (Wojewoda) wydał decyzję nakazującą zwrot do budżetu państwa kwoty dochodów budżetowych, w tym odsetek bankowych, które Gmina nie przekazała. Minister Finansów uchylił decyzję Wojewody i wydał własną decyzję określającą kwotę do zwrotu oraz terminy naliczania odsetek. Gmina zaskarżyła decyzję Ministra, kwestionując obowiązek zwrotu odsetek bankowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy Miasta R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2020 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...]sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dochodów podlegającej zwrotowi do budżetu państwa oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Minister Finansów (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.; dalej: "Kpa"), art. 61 ust. 3 pkt 1, art. 255 ust. 4 w związku z ust. 1 i 2 oraz art. 67 i art. 60 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869,
z późn. zm.; dalej: "ufp"), w związku z art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Gminę Miasta R. (dalej: "skarżąca", "Gmina") od decyzji Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] ([...]) wydanej w przedmiocie określenia kwoty [...] zł stanowiącej pobrane w okresie od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. i nieprzekazane do budżetu państwa dochody budżetowe związane z realizacją zadań zleconych z zakresu administracji rządowej oraz w przedmiocie określenia terminów, od których należy naliczyć odsetki w sprawie - uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] ([...]) w całości i orzekając co do istoty sprawy określił Gminie Miasta R.:
1) kwotę [...] zł, przypadającą do zwrotu do budżetu państwa, stanowiącą pobrane
w okresie od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. i nieprzekazane do budżetu państwa dochody budżetowe związane z realizacją, na podstawie ustawy
z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, zadań
z zakresu administracji rządowej,
2) terminy, od których należy liczyć odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, od kwoty określonej w pkt 1, w tym:
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] stycznia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] lutego 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] lutego 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] marca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] marca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] kwietnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] kwietnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] maja 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] maja 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] czerwca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] czerwca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] lipca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] lipca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] sierpnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] sierpnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] września 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] września 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] października 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] października 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] listopada 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] listopada 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] grudnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] grudnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] stycznia 2017 r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. na podstawie art. 104 § 1 Kpa, art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 255 ust. 1, 2, 4 i 5 w zw. z art. 60 pkt 8 ufp określił Gminie Miasta R. do zwrotu pobrane przez Gminę od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. i nie przekazane do budżetu państwa dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w łącznej kwocie [...] zł, oraz ustalił terminy naliczenia odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia następującego po upływie terminu, do którego Gmina Miasta R. zobowiązana była przekazać pobrane dochody budżetowe, tj.:
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] stycznia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] lutego 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] lutego 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] marca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] marca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] kwietnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] kwietnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] maja 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] maja 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] czerwca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] czerwca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] lipca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] lipca 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] sierpnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] sierpnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] września 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] września 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] października 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] października 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] listopada 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] listopada 2016 r.,
- od kwoty [...] zł - od dnia [...] grudnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] grudnia 2016 r.,
- od kwoty [...] zł- od dnia [...] stycznia 2017 r., do dnia zwrotu wskazanych kwot dochodów do budżetu państwa, z jednoczesnym wskazaniem, iż wpłaty wymienionej kwoty należy dokonać w całości na wskazany rachunek bankowy w terminie 7 dni
od otrzymania decyzji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż w 2016 r. Gmina otrzymała od Wojewody dotację celową w rozdziale 75515 – Nieodpłatna pomoc prawna w § 2110 – Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące
z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat w kwocie [...] zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli w celu m.in. dokonania oceny prawidłowości wykorzystania ww. środków finansowych ustalono,
iż Gmina w 2016 r. osiągnęła dochód w kwocie [...] zł w następstwie zdeponowania środków pieniężnych pochodzących z dotacji na oprocentowanym bieżącym rachunku bankowym. Powyższa kwota nie została zwrócona do budżetu państwa, a Gmina powyższe środki potraktowała jako dochód własny. W ocenie organu I instancji przyjęcie przez Gminę całości kwoty pozyskanej z tytułu oprocentowania środków
z dotacji jest nieuprawnione w świetle art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 23; dalej: "ustawa o dochodach jst"), albowiem zgodnie z brzmieniem tego przepisu, źródłem dochodów własnych Gminy jest m.in. 5,0% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Zdaniem Wojewody do budżetu państwa powinien być przekazany każdy dochód uzyskany
w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego, z odpowiednim pomniejszeniem należnym jednostce samorządu terytorialnego. Z uwagi na powyższe, mając na względzie art. 255 ust. 4 ufp organ I instancji wydał decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu oraz termin, od którego naliczane są odsetki, pomniejszając kwotę [...] zł o wartość 5% należnych Gminie dochodów w związku
z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o dochodach jst.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina, wnosząc o jej uchylenie
i umorzenie postępowania w całości. Decyzji Gmina zarzuciła naruszenie art. 60 pkt 8 oraz art. 255 ust. 1, 2, 4 i 5 ufp poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną
w niniejszej sprawie, Minister uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do istoty, określając kwotę przypadającą do zwrotu ([...] zł) oraz terminy od których należy liczyć odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, po czym wskazał na art. 8 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz art. 255 ust. 1 i 2, art. 60 pkt 8, art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b ufp oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o dochodach jst. Przywołując powyższe przepisy wskazał, iż środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są także pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Dochodami publicznymi są odsetki od środków na rachunkach bankowych. Źródło dochodów własnych powiatu (miasta na prawach powiatu realizującego zadania zlecone powiatom) stanowi zaś 5,0% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Powyższy przepis ma charakter szczególny. Dotyczy bowiem wielkości dochodu przypadającego jednostce samorządu terytorialnego w każdym przypadku, w którym uzyskiwany jest dochód w związku z realizacją ww. zadań. Realizujący zadanie zlecone podmiot nie jest uprawniony do uzyskania dochodu powstałego w związku z realizacją ww. zadań
w całości. Minister wskazał także, iż w związku z realizacją zadania zleconego uzyskano dochód w postaci odsetek bankowych w kwocie [...] zł, wygenerowany ze środków przekazanej dotacji podmiotowi zobowiązanemu do realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej (od środków budżetowych będących jedynie w dyspozycji Gminy). Gdyby nie okoliczność przekazania dotacji na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, w niniejszej sprawie dochód by nie powstał. W sytuacji realizowania zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego, finansowanych w całości ze środków pochodzących z budżetu państwa, jednostka samorządu terytorialnego jest uprawniona jedynie do uzyskania dochodu poprzez stosowne potrącenie przy przekazywaniu dochodów do budżetu państwa. Przepis ten przesądza zatem także
o powstaniu dochodu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego realizującego zlecone zadania. W trybie art. 255 ust. 1 i 2 ufp należy odprowadzić każdy dochód, który ma związek z realizowanym zadaniem z zakresu administracji rządowej. Wobec jednoznacznego brzmienia art. 255 ust. 1 ufp, nie można twierdzić, że katalog dochodów jest w jakikolwiek sposób ograniczony, poza ww. bezwzględną przesłanką dotyczącą realizacji zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego, oraz powstaniem w związku z realizacją ww. zadań, dochodu. Okoliczność, czy przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej zawierają regulacje dotyczące pobierania dochodów budżetowych, czy też nie, zdaniem organu odwoławczego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ważne jest to, że wskazana ww. ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej rozstrzyga jednoznacznie, że świadczenie pomocy prawnej jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej,
finansowanym w całości z budżetu państwa. W związku z realizacją tego zadania powstał dochód. Minister podniósł, iż okoliczność powstania dochodu od środków dotacji, którymi zarządza Gmina, nie jest kwestią sporną. Pobrania dochodu nie można też ograniczać do czynności technicznej. Zgodnie z art. 255 ust. 1 ufp przekazane dochody pomniejszono o określone w odrębnych ustawach dochody przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania zadania, tj. o wartość 5% należnych dochodów, zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst.
W ocenie organu odwoławczego powołane w odwołaniu art. 4 ust. 1 pkt 10 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy o dochodach jst nie mają zastosowania w sprawach dotyczących dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami. Przepisy te nie mogą być bowiem interpretowane z pominięciem art. 255 ufp. O rozstrzygnięciu sprawy przesądza art. 255 ust. 1 i 2 ufp. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst stanowi o wielkości dochodu należnego powiatowi (gminie realizującej zadanie na prawach powiatu, poprzez stosowne potrącenie przy przekazywaniu dochodu). Minister wskazał, iż organ I instancji ustalił, na podstawie zebranego materiału dowodowego termin wygenerowania dochodu na koncie bankowym Gminy. Zaskarżoną decyzją Minister uchylił zaś decyzję Wojewody w całości i ponownie orzekł co do istoty sprawy, mając na uwadze niewłaściwe rozstrzygnięcie
w zakresie ustalenia terminu zwrotu kwoty dochodów budżetowych wraz z odsetkami, tj. w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji organu pierwszej instancji (sentencja decyzji). Ta część decyzji Wojewody w ocenie organu odwoławczego nie jest spójna z powołaną w sprawie podstawą prawną (art. 255 ust. 4 w związku z ust. 1 i 2 ufp), oraz z art. 130 Kpa. Uznając zarzuty odwołania za niezasadne i wskazując na zaistnienie przesłanek do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy nie dopatrzył się podstaw do umorzenia postępowania wszczętego w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia [...] września 2020 r. Gmina Miasta R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2020 r.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 255 ust. 1 ufp poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że odsetki bankowe od środków dotacji należą do kategorii dochodów budżetowych,
o których mowa w tym przepisie, podczas gdy do tej kategorii należą dochody budżetowe, które są przekazywane na rachunek bankowy jednostki samorządu terytorialnego przez zobowiązane do tego podmioty; odsetki bankowe od środków dotacji takiej zaś przesłanki nie spełniają,
- art. 255 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 2 oraz art. 67 i 60 ust. 8 ufp poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie odsetek bankowych w kwocie [...] zł, jako pobranych
i nieprzekazanych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej, podczas gdy środki te, będąc odsetkami bankowymi od środków dotacji celowej narastającymi automatycznie w związku z oprocentowaniem rachunku bankowego - nie stanowią pobranych dochodów budżetowych tj. dochodów przekazanych Gminie przez zobowiązane do tego podmioty w związku z realizacją zadania zleconego,
- art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy o dochodach jst, poprzez jego niezastosowanie,
- art. 77 § 1 Kpa poprzez naruszenie obowiązku należytego i pełnego zbadania stanu
prawnego i faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, podczas gdy przy należytym wyjaśnieniu sprawy brak było ku temu podstaw.
Wskazując na powyższe naruszenia Gmina wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Badając sprawę w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności uznania spełnienia przez kwotę [...] zł przesłanek z art. 255 ust. 1 i 2 ufp i określenia na podstawie art. 255 ust. 4 ufp tej kwoty jako przypadającej do zwrotu do budżetu państwa, stanowiącej pobrane
w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. i nieprzekazane do budżetu państwa dochody związane z realizacją na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r.
o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1255 ze zm.; w brzmieniu obowiązującym w 2016 r.) oraz terminów, od których należy liczyć odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od tej kwoty. Bezsporne w sprawie jest, iż kwota ta stanowi wartość odsetek bankowych naliczonych przez bank od środków dotacji celowej otrzymanej przez Gminę od Wojewody [...] na realizację w 2016 r. zadania w zakresie Nieodpłatnej pomocy prawnej, pomniejszona na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst o 5 %.
Zdaniem orzekających w sprawie organów kwota odsetek bankowych stanowi dochód wygenerowany ze środków przekazanej dotacji, będącej w dyspozycji Gminy, albowiem gdyby nie okoliczność przekazania dotacji na realizację zadania zleconego
z zakresu administracji rządowej dochód ten by nie powstał. Zgodnie z art. 255 ust. 1 i 2 ufp każdy dochód, który ma związek z realizowanym zadaniem z zakresu administracji rządowej, po pomniejszeniu o 5% na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst, winien być odprowadzony przez jednostkę samorządu terytorialnego.
W ocenie skarżącej kwota ta nie wypełnia definicji z art. 255 ust. 1 ufp albowiem dla powstania obowiązku odprowadzenia przez Gminę kwot z tytułu dochodów budżetowych powinno wcześniej nastąpić ich pobranie od zobowiązanych podmiotów. Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej nie stanowi o pobieraniu dochodów budżetowych i takich dochodów Gmina nie pobierała. Odsetki bankowe od środków dotacji celowej nie spełniają przesłanki "pobranych dochodów", gdyż narastają automatycznie w związku z oprocentowaniem rachunku bankowego. Stanowią one natomiast dochód własny Gminy, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy o dochodach jst.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej,
w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, zadanie polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej realizowanym przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. W myśl art. 19 ust. 1 ww. ustawy, także w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, zadanie polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej jest finansowane z budżetu państwa z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielanie dotacji celowej powiatom. Jak zaś wynika z art. 255 ust. 1 ufp zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań
z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na:
1) 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca;
2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.
Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie (art. 255 ust. 2 ufp).
W przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki (art. 255 ust. 4 ufp).
Z art. 255 ust. 1 i 2 ufp wynika zatem niewątpliwie, iż w przypadku pobrania dochodów budżetowych związanych z realizacją zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, zarząd jednostki samorządu terytorialnego ma obowiązek przekazania tych dochodów, po pomniejszeniu o przysługujące jednostce samorządu terytorialnego dochody budżetowe z tytułu wykonywania tych zadań, we wskazanych
w art. 255 ust. 2 ufp terminach. W przypadku nieprzekazania ww. dochodów budżetowych w zakreślonych terminach, przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego są naliczane odsetki. Przepisy te nie przewidują żadnych okoliczności zwalniających jednostkę samorządu terytorialnego od wykonania tego obowiązku. Tym samym każdy dochód budżetowy, który znajdzie się w dyspozycji jednostki samorządu terytorialnego
w związku z realizacją zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, winien zostać w zakreślonym terminie przekazany. Odsetki, o których mowa (w łącznej kwocie [...] zł) znalazły się na rachunku bankowym skarżącej. Powyższe wynika z ustaleń organu I instancji przedstawionych w załączniku nr 1 do decyzji i nie jest przez skarżącą kwestionowane. Dochód ten jest także związany z realizacją zadania, albowiem powstał w związku z przechowywaniem na rachunku bankowym środków stanowiących dotację celową. Naliczenie przez bank odsetek od środków dotacji celowej, które zostały umieszczone przez jednostkę samorządu terytorialnego na oprocentowanym rachunku bankowym, przez co znalazły się na rachunku bankowym jednostki samorządu terytorialnego mieści się zatem w pojęciu pobrania, o którym mowa w art. 255 ust. 1 ufp. W myśl art. 60 pkt 8 ufp, w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b ufp odsetki od środków na rachunkach bankowych są dochodami publicznymi. Nie ulega także wątpliwości, iż jak wynika z treści art. 255 ust. 1 ufp pobrane dochody budżetowe mogą być pomniejszone jedynie o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego
z tytułu wykonywania zadań. Tym przepisem w okolicznościach niniejszej sprawy jest art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst, zgodnie z którym źródłami dochodów własnych powiatu jest 5,0% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa
w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż jednostka samorządu terytorialnego w związku z realizacją zadania zleconego z zakresu administracji rządowej nie może uzyskiwać innych dochodów niż wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst. Tym samym wskazana
w zaskarżonej decyzji kwota ([...] zł), obliczona po pomniejszeniu kwoty [...] zł
o 5 %, które stanowi dochód własny powiatu w myśl art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy
o dochodach jst powinna zostać przekazana na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową w myśl art. 255 ust. 1 ufp. Nieprzekazanie tych dochodów w terminach wskazanych w art. 255 ust. 1 i 2 ufp, obligowało orzekające w sprawie organy do wydania decyzji określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu, ze wskazaniem terminu od którego są naliczane odsetki, liczone jak dla zaległości podatkowych (art. 255 ust. 4 w zw. z art. 255 ust. 3 pkt 2 i art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej).
Bez znaczenia jest przy tym, iż skarżąca realizując zadanie polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej nie pobierała dochodów budżetowych, albowiem przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej nie stanowią o pobieraniu dochodów budżetowych, które dotyczyłyby wykonywania przez skarżącą ww. zadania. Uzyskanie odsetek od środków pochodzących z dotacji, jak wyżej wskazano w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi dochód budżetowy,
o którym mowa w art. 255 ust. 1 ufp. Z uwagi na przechowywanie środków pochodzących z dotacji celowej na oprocentowanym rachunku bankowym, bank był podmiotem zobowiązanym do naliczenia odsetek. Oprocentowanie rachunku bankowego jest jednym z elementów umowy rachunku bankowego. Realizowanie przez bank postanowień tej umowy poprzez naliczanie odsetek, w przypadku gdy, jak
w niniejszej sprawie, środki, od których naliczono odsetki pochodzą z dotacji celowej, nie stanowi o braku podstaw do uznania, iż odsetki te stanowią dochód budżetowy,
o którym mowa w art. 255 ust. 1 ufp. Jak bowiem wyżej wskazano kwoty odsetek naliczonych przez bank wypełniają przesłanki z art. 255 ust. 1 ufp. Tym samym brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzuty skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy art. 255 ust. 1 oraz art. 255 ust.4 w zw. z ust. 1 i 2 i art. 67, a także 60 ust. 8 ufp.
Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie nie miał zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy o dochodach jst. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu źródłami dochodów własnych gminy są odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych gminy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Tożsamy zapis
w odniesieniu do źródeł dochodów własnych powiatu zawiera art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy o dochodach jst. Zgodnie z jego brzmieniem, źródłami dochodów własnych powiatu są odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych powiatu,
o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Przepisy te stanowią podstawę do uznania odsetek za dochód własny gminy/powiatu w przypadku braku odrębnych przepisów
w tym przedmiocie. Z uwagi na regulacje zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 6, jak i w art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o dochodach jst, wskazujące na to, iż źródłem dochodów własnych powiatu/gminy jest 5,0% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami i wobec braku podstaw do uznania, iż skarżąca może uzyskać dochód wyższy niż 5%, o których mowa wyżej, nie jest możliwe uznanie, iż odsetki od kwoty dotacji celowej stanowią dochód własny skarżącej – miasta na prawach powiatu.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stan faktyczny został ustalony w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Naliczenie przez bank odsetek w kwocie [...] zł i ich znalezienie się na rachunku bankowym skarżącej jest bezsporne. Jak już wskazano od tej kwoty odliczono 5 % wartości na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst i otrzymana kwota ([...] zł) została określona jako przypadająca do zwrotu. Badanie czy przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej zawierają regulacje dotyczące pobierania dochodów, jak trafnie zauważył organ odwoławczy było zbędne. Istotne jest bowiem, iż w myśl tej ustawy, że zadanie polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej jest finansowane z budżetu państwa z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielanie dotacji celowej powiatom. Dokonana w sprawie ocena prawna jest zdaniem Sądu prawidłowa. Orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy
w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa było zasadne. Brak było bowiem podstaw do umorzenia postępowania w sprawie, zaś z uwagi na treść art. 255 ust. 4 ufp oraz art. 130 Kpa zasadne było wyeliminowanie z decyzji rozstrzygnięcia zakreślającego termin 7 dni na zwrot kwoty nieprzekazanych dochodów budżetowych z odsetkami.
Z tych względów nie dopatrując się podstaw do uwzględnienie skargi, Sąd rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy
z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło