III OSK 266/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-06-16
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Małgorzata Pocztarek, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądana informacja publiczna w postaci kopii odpowiedzi na skargi osadzonych uznane za zasadne i częściowo zasadne w roku 2019 stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, czy Skarżący był obowiązany wykazać szczególną istotność dla interesu publicznego w jej udostępnieniu?Ratio decidendi
Informacja, która wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych, angażujących znaczne środki i zakłócających normalny tok działania organu, stanowi informację przetworzoną. Jednakże organ odmawiający udostępnienia informacji przetworzonej musi w decyzji wykazać fakty potwierdzające tę kwalifikację, w tym zakres koniecznych działań i zaangażowanie zasobów. W niniejszej sprawie organy nie wykazały dostatecznie, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, wobec czego decyzje odmowne zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania.Stan faktyczny
W maju 2021 r. Skarżący wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego o udostępnienie kopii odpowiedzi na skargi osadzonych uznane za zasadne i częściowo zasadne w 2019 r. Organ I instancji odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za informację przetworzoną i wskazując na brak wykazania szczególnego interesu publicznego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, który oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił pkt I zaskarżonego wyroku WSA oraz uchylił decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego. Sprawę przekazał organom do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 635/21 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla pkt I zaskarżonego wyroku; II. uchyla decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego we W. z dnia 8 czerwca 2021 r. Nr [...].
Wyrokiem z 9 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 635/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.S. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. (dalej: "Dyrektor Okręgowy SW") z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – oddalił skargę (pkt I wyroku); przyznał radcy prawnemu P.M. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną Skarżącemu z urzędu kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł należnego podatku od towarów i usług (pkt II wyroku).
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem z [...] maja 2021 r. (data wpływu) Skarżący wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego we W. (dalej: "Dyrektor ZK" lub "Organ I instancji") o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich odpowiedzi na skargi osadzonych uznane za zasadne i częściowo zasadne w roku 2019.
Pismem z [...] maja 2021 r. Dyrektor ZK wezwał Skarżącego do wykazania przesłanki szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji, z uwagi na fakt, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną. W odpowiedzi, Skarżący zakwestionował zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej.
Decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Dyrektor ZK odmówił udostępnienia żądanej informacji. W ocenie Organu żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a Skarżący nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w jej udostępnieniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zakwestionował zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej. Zdaniem Skarżącego, Dyrektor ZK jest w posiadaniu żądanej informacji znajdującej się w Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności, a jej udostępnienie wymaga jedynie anonimizacji kilku dokumentów.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...], Dyrektor Okręgowy SW utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Okręgowy SW podzielił stanowisko Organu I instancji, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, w przypadku której wnioskodawca musi wykazać, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja żądana przez Skarżącego nie jest wprost dostępna, wymaga przeglądu dokumentów ok. 250 spraw, sporządzenia kopii wyselekcjonowanych dokumentów i ich zanonimizowania w celu wyselekcjonowania treści odnoszących się do skarg i zarzutów uznanych za zasadne i częściowo zasadne z usunięciem pozostałych treści oraz usunięciem danych chronionych prawem. Usunięcie danych chronionych nie jest wyłącznie czynnością techniczną, polegającą na mechanicznym zaczernieniu imienia i nazwiska osoby, której skarga dotyczy, lecz czynnością analityczną, połączoną z wysiłkiem intelektualnym polegającą na uniemożliwieniu identyfikacji występujących tam osób poprzez anonimizację fragmentów tekstu umożliwiających identyfikację osoby, a także analizą pod kątem stwierdzenia, czy i jakie informacje chronione prawem się w nich znajdują. Wszystkie wymienione czynności prowadzą do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej postaci. Ponadto zakres czynności jakie należałoby wykonać w celu realizacji wniosku Skarżącego pozwala na przyjęcie, że zgromadzenie żądanych informacji wymagałoby takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które nie pozostawałby bez wpływu na normalny tok działania organu i realizację zadań przypisanych Dyrektorowi ZK. Zakład Karny nie posiada specjalistycznego programu komputerowego służącego do anonimizacji pism w celu ich udostępnienia, nie posiada również wyspecjalizowanej w tym zakresie komórki czy pracownika. Tym samym należy uznać, że przygotowanie odpowiedzi zgodnej z kryteriami określonymi przez Skarżącego prowadziłoby do przetworzenia informacji publicznej. Ponadto biorąc pod uwagę fakt, że Skarżący od wielu lat przebywa w zakładach karnych, oraz treść licznych innych wniosków kierowanych do organów Służby Więziennej, Dyrektor Okręgowy SW stwierdził, że zainteresowanie Skarżącego odpowiedziami na skargi innych osadzonych jest bezpośrednio związane z jego sytuacją osobistą. Przedmiotowy wniosek obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu i nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach, w szczególności, że dostęp osoby pozbawionej wolności do określonych dokumentów oraz informacji o przysługujących mu uprawnieniach regulują odrębne przepisy, m.in. Kodeks karny wykonawczy.
W skardze do WSA Skarżący ponownie zakwestionował stanowisko Organów obu instancji, że żądane informacje stanowią informacje przetworzone. W ocenie Skarżącego wnioskowane informacje można wygenerować z Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności, a anonimizacja kilku dokumentów nie może być uznana za przetworzenie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy SW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z [...] września 2021 r. pełnomocnik Skarżącego poparł w całości wniesioną skargę.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę i przyznał radcy prawnemu wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną Skarżącemu z urzędu.
W uzasadnieniu wyroku WSA w pierwszej kolejności wskazał, że sprawy o tożsamym przedmiocie, w tym również między tymi samymi stronami były już przedmiotem rozstrzygania przez WSA w Lublinie (wyroki z 7 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 505/21 i II SA/Lu 510/21, z 15 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 478/21 i II SA/Lu 479/21, z 5 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 486/21). Z uwagi na tożsamość istotnych elementów stanu faktycznego i prawnego tych spraw oraz szacunek dla dotychczasowego dorobku prawnego, WSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podzielił zawarte w przywołanych wyrokach stanowisko, uznając je za własne.
WSA stwierdził, że poza sporem pozostaje kwestia tego, że żądana informacja stanowi informację publiczną. Spór dotyczy tego, czy żądanie Skarżącego odnosiło się do informacji przetworzonej, w przypadku której dostęp jest ograniczony poprzez konieczność wykazania przez wnioskodawcę, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 z późn. zm.; dalej: "u.d.i.p.").
WSA wyjaśnił, że informacją publiczną przetworzoną jest informacja, która w dniu złożenia wniosku zasadniczo nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, dla jej wytworzenia konieczne jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Wytworzenie informacji przetworzonej wymaga ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Ratio legis ograniczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.di.p. wyraża się w zapobieganiu sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. WSA podkreślił, że również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona.
W ocenie WSA analiza żądania Skarżącego wskazuje jednoznacznie, że pozytywne rozpatrzenie jego wniosku wymagało czynności, które powodowałyby powstanie informacji przetworzonej. Informacja miała obejmować kopie odpowiedzi na skargi osadzonych dotyczące Zakładu Karnego we W., uznane za zasadne i częściowo zasadne w 2019 r. WSA stwierdził, że zasadne są argumenty Organów obu instancji wskazujące, że tego rodzaju informacje nie są wprost dostępne, wymagają przeglądu dokumentów obejmujących wszystkie skargi wniesione w danym okresie, dotyczącym Zakładu Karnego. Skarżący nie ma przy tym racji twierdząc, że żądane informacje są dostępne "wprost", w oparciu o prowadzone przez organy Służby Więziennej ewidencje (w tym elektroniczne) oraz sporządzane zestawienia statystyczne. Skarżący żąda bowiem dokumentów o określonej treści, a nie jedynie ogólnych, statystycznych informacji o ilości skarg rozpatrzonych pozytywnie w danym okresie. Przygotowanie żądanej informacji generowałoby zatem konieczność podjęcia dodatkowych czynności angażujących do ich realizacji kilka osób, co w oczywisty sposób wpływa na normalny tok pracy danej komórki organizacyjnej. WSA stwierdził więc, że objęte wnioskiem informacje mają bez wątpienia charakter informacji przetworzonej, w związku z czym należało zastosować art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i zweryfikować, czy udostępnienie Skarżącemu żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponieważ Skarżący nie wykazał tej przesłanki, Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że nie wystąpiła przesłanka szczególnej istotności udostępnienia informacji dla interesu publicznego.
WSA uznał za racjonalne i zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym argumenty Dyrektora Okręgowego SW, że zainteresowanie Skarżącego odpowiedziami na skargi innych osadzonych, jest związane bardziej z jego sytuacją osobistą, niż z interesem publicznym. Wniosek obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu i nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych. Zasadność tych argumentów potwierdza bardzo duża liczba wniosków i postępowań, w tym sądowych, inicjowanych przez Skarżącego, co jest okolicznością znaną Sądowi z urzędu, jak również obydwu stronom sporu.
WSA wyjaśnił, że nie podziela stanowiska wyrażonego w przytoczonym przez Skarżącego wyroku WSA w Poznaniu z 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 314/21.
Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając wyrok w zakresie pkt I, zarzucając:
I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że żądana przez Skarżącego informacja publiczna jest informacją przetworzoną, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Skarżący był obowiązany wykazać istnienie przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego",
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., polegające na niedostrzeżeniu przez WSA, iż organ administracji naruszył art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 11 ust. 1-6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t. j. Dz.U. z 2013 r., poz. 647) oraz, w konsekwencji, oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i całkowite pominięcie, że organ dysponuje narzędziami umożliwiającymi w prosty sposób, bez dużego nakładu pracy ustalenie, które skargi okazały się zasadne lub częściowo zasadne,
III. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., polegające na niedostrzeżeniu przez WSA, iż organ administracji naruszył art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 25a ust. 2 pkt 1 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 848 z późn. zm.) w konsekwencji, oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i całkowite pominięcie, że organ dysponuje narzędziami umożliwiającymi w prosty sposób, bez dużego nakładu pracy ustalenie, które skargi okazały się zasadne lub częściowo zasadne.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia Skarżącego o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Podniesione w niej zarzuty, niezależnie od przyjętej formuły, czy to naruszenia prawa materialnego, czy też naruszenia przepisów postępowania, w istocie sprowadzają się do zakwestionowania przyjętej przez WSA oceny, że wnioskowane do udostępnienia informacje w postaci kopii wszystkich odpowiedzi na skargi osadzonych uznane za zasadne i częściowo zasadne w roku 2019 stanowią informację publiczną przetworzoną.
Dla porządku należy podać, że sprawy o analogicznym układzie faktycznym i prawnym były przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego – zob. wyroki z 24 listopada 2022 r., sygn. III OSK 6161/21 i z 24 maja 2023 r., sygn.
III OSK 119/22.
Pojęcie "informacji przetworzonej" nie zostało normatywnie zdefiniowane. Tak w doktrynie, jaki i w judykaturze przyjmuje się, że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada, a jej wyodrębnienie z posiadanych zbiorów nie wiąże się z koniecznością osobowego zaangażowania lub poniesieniem kosztów finansowych, trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Z kolei informacja przetworzona, w zasadzie w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o informacje proste. Informacja prosta – co do zasady - nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. W pewnych jednak wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zorganizowania) i przeanalizowania wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w taki sposób, pomimo iż składała się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej (zob. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11 i z 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1656/15).
Należy przy tym podkreślić, że w każdym wypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną.
W rozpoznawanej sprawie WSA stwierdził, że Organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały wnioskowaną przez Skarżącego informację do kategorii informacji przetworzonych. Skarżący żąda bowiem dokumentów o określonej treści, a nie jedynie ogólnych, statystycznych informacji o ilości skarg rozpatrzonych pozytywnie w danym okresie. Tego rodzaju informacje nie są wprost dostępne, wymagają przeglądu dokumentów obejmujących wszystkie skargi wniesione w danym okresie, dotyczącym Zakładu Karnego. Przygotowanie żądanej informacji generowałoby zatem konieczność podjęcia dodatkowych czynności angażujących do ich realizacji kilka osób, co w oczywisty sposób wpływa na normalny tok pracy danej komórki organizacyjnej. W ocenie NSA, stanowisko to jest jednak przedwczesne.
Jak wynika z decyzji organów obu instancji, aby uczynić zadość wnioskowi, koniecznym jest przeanalizowanie akt ok. 250 spraw. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednak uwagę, że zgodnie z § 11 ust. 2 obowiązującego w czasie rozpoznawania wniosku Skarżącego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 z późn. zm. – dalej: "rozporządzenie"), ewidencję wniosków, skarg i próśb prowadzi się w formie dzienników, oddzielnie dla skarg oraz wniosków i próśb. Wzór dziennika, o którym mowa w ust. 2, określa załącznik do rozporządzenia (§ 11 ust. 4 rozporządzenia). Dzienniki i skorowidze, o których mowa w ust. 2-4, mogą być prowadzone w formie elektronicznej (§ 11 ust. 6 rozporządzenia). Według wzoru dziennika skarg, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w rubryce 14 wpisuje się sposób załatwienia skargi. Powyższe oznacza, że analiza ilości skarg uznanych za zasadne bądź częściowo zasadne może odbyć się poprzez prześledzenie rubryki 14 dziennika, którego wzór określa rozporządzenie. Co istotne, prowadzenie takiego dziennika jest obowiązkowe dla jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, zaś zgodnie z § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia dziennik prowadzony jest przez wyznaczonego funkcjonariusza lub pracownika danej jednostki organizacyjnej albo określoną komórkę organizacyjną. Niewątpliwie posłużenie się dziennikiem przez pracownika zaznajomionego ze sposobem jego prowadzenia pozwoliłoby na ustalenie, bez znacznego zaangażowania osób i środków, ile skarg zostało uwzględnionych w całości lub części. Z kolei ustalenie liczby skarg uwzględnionych w całości lub w części, pozwoliłoby na dokonanie oceny, czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną, czy też nie. Inaczej bowiem należałoby ocenić kwestię uznania żądanej informacji za przetworzoną, gdyby w ciągu roku takich skarg uwzględniono 200, a inaczej gdyby to było np. 10 skarg. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wydane w tej sprawie decyzje administracyjne, nie odnoszą się w żaden sposób do powyższej kwestii, a co za tym idzie, Organy nie wykazały w sposób dostateczny, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Doszło więc do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Należy ponownie podkreślić, że decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, powinna zostać tak skonstruowana, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń organu, iż żądana informacja jest informacją, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że skarga kasacyjna z uwagi na zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego jest zasadna, zaś istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, co pozwoliło na zastosowanie w sprawie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1, zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2021 r., nr [...] oraz decyzji Dyrektora ZK z [...] czerwca 2021 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Organy administracji, rozpoznając ponownie sprawę, zobowiązane będą do dokonania oceny "charakteru" żądanej informacji, mając na uwadze wytyczne zawarte w niniejszym wyroku. W szczególności należy ustalić na podstawie prowadzonego dziennika liczbę skarg uwzględnionych w całości lub w części, następnie zbadać, czy wydobycie określonych dokumentów, ich skserowanie i anonimizacja, stanowi przetworzenie informacji publicznej, a w przypadku zakwalifikowania spornych informacji jako informacji przetworzonej, ocenić, czy Skarżący wykazał szczególnie istotny interes uzasadniający dokonanie przetworzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu kasacyjnie z urzędu w ramach przyznanego mu prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło