III OSK 4533/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt II SAB/Po 116/20 w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 26 stycznia 2021 r. sygn. akt II SAB/Po 116/20, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę M. J. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że bezsprzecznie wnioskowany przez skarżącego dokument (odpis oceny jakości wody w kąpieliskach) stanowi informację publiczną. Jednakże w ocenie WSA w Poznaniu w sprawie nie doszło do bezczynności, albowiem w odpowiedzi na wniosek z [...] września 2020 r. dnia [...] września 2020 r. organ wezwał skarżącego do wykazania interesu publicznego i poinformował go o nowym dwumiesięcznym terminie rozpoznania wniosku, zaś [...] października 2020 r. wydał decyzję odmowną w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że organ prawidłowo wezwał skarżącego do wykazania interesu publicznego, skoro uznał on żądaną informację za przetworzoną. W takim stanie rzeczy ocena, czy żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji przetworzonej, możliwa jest wyłącznie w ramach skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznych. Natomiast skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej podlega oddaleniu z uwagi na brak uchybienia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy. Skargę kasacyjną złożył M. J., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez jego niepoprawne zastosowanie, mianowicie sąd niepoprawnie stwierdził, że organ wykonał swoje obowiązki względem skarżącego w terminie, co nie jest prawdą. W oparciu o tak sformułowane zarzuty M. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Ponadto zwrócił się o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w obu instancjach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że termin udostępnienia informacji publicznej bezskutecznie upłynął [...] października 2020 r. W tym terminie organ nie udostępnił informacji publicznej ani nie odmówił jej udostępnienia. W tym też terminie organ nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W ocenie pełnomocnika skarżącego organ uwzględnił skargę na bezczynność, albowiem wydał decyzję odmowną po wniesieniu skargi do sądu. Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy termin dwóch miesięcy z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a nie wydania decyzji odmownej. Decyzję tę organ powinien wydać w terminie podstawowym, tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku. W ocenie pełnomocnika skarżącego naruszeniem prawa było także wskazanie terminu załatwienia sprawy w sposób opisowy (w ciągu dwóch miesięcy) oraz od dnia wykazania przez skarżącego interesu publicznego, a nie od dnia złożenia wniosku. Co więcej, zdaniem pełnomocnika skarżącego błędna jest ocena wnioskowanej informacji za informację przetworzoną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej. Istota zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej sprowadza się do kwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że organ dotrzymał terminu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. do rozpoznania wniosku z [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzut ten jest całkowicie niezasadny, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji. Z niezakwestionowanych w skardze kasacyjnej ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że w piśmie z [...] września 2020 r., zatytułowanym "podanie", skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej również: PPIS; organ) o udostępnienie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej "odpisu czteroletniej oceny jakości wody w kąpieliskach, o której mowa na stronie 18 Oceny Stanu Sanitarno-Epidemiologicznego m. P. i powiatu [...] w 2017 roku". W piśmie z [...] września 2020 r. PPIS – "w związku ze złożeniem w dniu [...] września 2020 roku 30 podań o udostępnienie informacji publicznej oraz w związku z uznaniem, iż żądane informacje mają charakter przetworzony" – zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. z wezwaniem do wykazania, że uzyskanie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., organ poinformował wnioskodawcę, że załatwienie sprawy nastąpi w terminie 2 miesięcy od daty wykazania, że uzyskanie przedmiotowych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tym względzie wskazał, że opóźnienie w udostępnieniu żądanej informacji publicznej wynika w szczególności z zaangażowania służb sanitarnych w działania związane ze zwalczaniem pandemii COVID-19. W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik wnioskodawcy w piśmie z [...] września 2020 r. oświadczył, że informacja, której dotyczy wniosek, nie jest informacją przetworzoną. [...] października 2020 r. PPIS – "po rozpatrzeniu 30 podań o udzielenie informacji publicznej złożonych w dniu [...] września 2020 r. przez M. J." wydał decyzję odmawiającą udostępnienia żądanych informacji publicznych. Jeszcze przed wydaniem tej decyzji przez PPIS, skarżący [...] października 2020 r. (data pisma procesowego i wpływu do organu) wniósł skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady, nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. W myśl natomiast art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przed upływem 14 dniowego terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. PPIS zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej prawidłowo poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie może nastąpić jeżeli jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca powinien mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie – możliwość wykazania w zakreślonym przez organ terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przyjmuje się bowiem, że fakt, iż do uwzględnienia wniosku konieczne jest wytworzenie informacji przetworzonej z posiadanych informacji prostych, uruchamia postępowanie polegające na ustaleniu, czy wnioskodawca spełnia przesłankę wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunkującą uzyskanie informacji publicznej przetworzonej. Przy czym należy tu podkreślić, że Sąd Administracyjny w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej, bowiem następuje to w sprawie wszczętej skargą na decyzje o odmowie udostępnienia tej informacji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznać należy, że organ przez wydanie decyzji z 8 października 2020 r. rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji publicznej w terminie 17 dni od wpłynięcia tego wniosku do organu. Zatem, zdaniem Sądu kasacyjnego dotrzymał terminu 2 miesięcy od wpłynięcia wniosku, wynikającego z przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ wykazał przesłanki usprawiedliwiające przedłużenie terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jest nią przede wszystkim konieczność oceny zaistnienia szczególnej istotności w udostępnieniu skarżącemu żądanej, w złożonych równocześnie 30 wnioskach, informacji publicznej oraz zaangażowanie służb sanitarnych w działania związane ze zwalczaniem i zapobieganiem rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19. Prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji nie podważa to, że organ 2 miesięczny termin na rozpoznanie wniosku określił nieprecyzyjnie. Niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że intencją organu wynikającą z jego pisma do wnioskodawcy z [...] września 2020 r. było poinformowanie wnioskodawcy o wydłużeniu terminu rozpoznania wniosku do co najmniej 2 miesięcy od wpłynięcia wniosku. Wskazuje na to choćby podana w tym piśmie podstawa prawna wydłużenia terminu w postaci art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak precyzyjności określenia terminu do rozpoznania wniosku jest w okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia, ponieważ istotne jest to, że rozpoznając wniosek organ tylko nieznacznie przekroczył termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i zachował dwumiesięczny termin od wpłynięcia wniosku. Brak precyzyjności informacji organu co do terminu rozpoznania wniosku, miałby znaczenie jedynie w sytuacji rozpoznania wniosku po upływie 2 miesięcznego terminu od daty wpływu wniosku. Brak było zatem przesłanek do stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Nie sposób także uznać, że doszło do zarzucanego naruszenia przez Sąd przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bowiem Sąd pierwszej instancji stosownie do tego przepisu kompetencyjnego, rozpoznając skargę na bezczynność PPIS dokonał kontroli działalności tego organu. Nie można zgodzić się też z zarzutem naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W sprawie jest bezsporne, że wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej. Jednak organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na to, że jest to informacja przetworzona, a wnioskodawca nie wykazał, aby jej udostępnienie było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zatem w sprawie badaniu podległo jedynie to, czy rzeczona decyzja została wydania w terminie określonym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. a nie czy były podstawy do wydania takiej decyzji, tj. czy jest ona zgodna z prawem. Zatem w sprawie nie miał zastosowania art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w rezultacie Sąd wydając zaskarżony wyrok nie mógł go naruszyć. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.