I GSK 796/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-10
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Małgorzata Grzelak, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa kontraktacyjna zawarta przez rolnika ze spółdzielnią producentów rolnych, która została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, spełnia warunek przyznania płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych, określony w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umowa kontraktacyjna zawarta ze spółdzielnią, która utraciła status grupy producentów rolnych, nie spełnia wymogów art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach. Sąd podzielił stanowisko organów i WSA, że pojęcie 'przedsiębiorstwo' w kontekście umowy dostawy buraków cukrowych odnosi się do podmiotu zajmującego się produkcją cukru, a nie do dowolnego podmiotu skupującego płody rolne. Rolnik, zawierając umowę, ponosi ryzyko jej prawidłowości.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych. Do wniosku dołączył umowę kontraktacyjną zawartą ze Spółdzielnią R. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując, że Spółdzielnia R została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, co uniemożliwia spełnienie warunku z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że Spółdzielnia R nie posiadała statusu grupy producentów rolnych, a umowa nie została zawarta z przedsiębiorstwem cukrowniczym. WSA oddalił skargę rolnika, podzielając stanowisko organów. NSA rozpoznał skargę kasacyjną rolnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 772/20 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. na rzecz Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 772/20, oddalił skargę M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "kpa"), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) oraz art. 3 ust. 1, 2 i 3, art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312, dalej "ustawa o płatnościach") po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej Skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Chełmnie z/s w Grubnie nr [...] z [...].03.2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] maja 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR Chełmnie z/s w Grubnie wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2019. Z deklaracji zawartej we wniosku wynika, że Skarżący ubiegał się o przyznanie m.in. płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych do powierzchni 12,03 ha. W punkcie VI formularza wniosku jako załącznik do wniosku wskazano m.in. umowę kontraktacyjną na dostawy buraków cukrowych w kampanii cukrowniczej 2019/2020 zawartą [...].03.2019 r. pomiędzy Skarżącym, a Spółdzielnią R i umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] na dostawy w kampaniach cukrowniczych 2018/2019-2020/2021 z [...].08.2017 r. pomiędzy Spółdzielnią R a spółką N S.A. w O. Z umowy zawartej przez stronę ze Spółdzielnią R wynikało, że zgłoszona przez plantatora cukru powierzchnia upraw w celu wyprodukowania określonej w § 1 ust. 1 ww. umowy ilość buraków wynosi 13,56 ha.
W wyniku rozpatrzenia wniosku organ I instancji wydał [...] marca 2020 r. decyzję, na mocy której m.in. odmówił przyznania Skarżącemu płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych, wskazując, że załączona do wniosku umowa kontraktacyjna z [...].03.2019 r. została zawarta z podmiotem (Spółdzielnią R), który został wykreślony z Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Oddział Regionalny ARiMR w Toruniu. Tym samym nie został spełniony warunek do przyznania tej płatności określony w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach.
Rozpatrując odwołanie, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:
jeżeli zawarł:
umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub
umowę z:
grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub
organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub
zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem,
w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru;
do powierzchni uprawy buraków cukrowych, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1.
W przedmiotowej sprawie nie może zostać uznane, że spełniony został warunek określony w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy. Skarżący zawarł umowę kontraktacyjną ze Spółdzielnią R. Na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy z [...].03.2017 r. o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania Spółdzielnia R została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, nie jest więc "grupą producentów" w rozumieniu wskazanego przepisu.
Skarżący w odwołaniu powołuje się na definicję umowy dostawy zawartą w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia 1308/2013. Zgodnie z przywołaną przez stronę definicją, "umowa dostawy" oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Jednocześnie Skarżący powołuje się na brak definicji przedsiębiorstwa we wskazanym rozporządzeniu, a także w rozporządzeniu 1306/2013, do którego odsyła art. 3 rozporządzenia 1308/2013. Zdaniem strony, brak definicji przedsiębiorstwa oznacza, że umowa, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, winna zostać zawarta z podmiotem zajmującym się skupem płodów rolnych, w tym buraków cukrowych, który zawiera umowy z dostawami.
Zdaniem organu odwoławczego taka interpretacja nie jest właściwa. Przyjmując ją, można dojść do wniosku, że pod pojęciem "przedsiębiorstwo" można by rozumieć dowolne przedsiębiorstwo, działające w dowolnym sektorze rolnictwa, a nawet nie mające z rolnictwem nic wspólnego. Skoro bowiem, jak wskazuje strona, brak jest definicji omawianego pojęcia w przywołanych przez stronę rozporządzeniach, to brak jest podstaw do jego zawężenia do podmiotu zajmującego się "skupem płodów rolnych, w tym buraków cukrowych". Takie rozumienie pojęcia przedsiębiorstwa należy zatem odrzucić jako zbyt szerokie.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, EWG) nr 234/79, (EWG) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) winno być rozumiane z uwzględnieniem wszystkich przepisów w nim zawartych, również z uwzględnieniem preambuły do tego rozporządzenia. W kontekście zakresu regulacji, celów rozporządzenia i przepisów preambuły należy zauważyć, że w odniesieniu do rynku cukru pod pojęciem "przedsiębiorstwa" należy rozumieć przedsiębiorstwa cukrownicze, czyli w szczególności dokonujące przetwórstwa buraków cukrowych. Wynika to m.in. z zapisów w pkt 114, 116, 118 i 120 preambuły. W pkt 114 zapisano, że "Po zniesieniu systemu kwotowego nadal będą konieczne szczególne instrumenty do zapewnienia odpowiedniej równowagi praw i obowiązków między przedsiębiorstwami cukrowniczymi a plantatorami buraków cukrowych. Należy zatem ustanowić standardowe przepisy ogólne regulujące pisemne porozumienia branżowe zawierane między nimi".
Analiza przepisów rozporządzenia 1308/2013 prowadzi do wniosku, że prawodawca wspólnotowy jako "przedsiębiorców" w odniesieniu do rynku cukru jednoznacznie rozumiał podmioty cukrownicze, czyli zajmujące się produkcją cukru. Z kolei analiza wpisu Spółdzielni R w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzi do wniosku, że podmiot ten nie prowadzi tego rodzaju działalności. Wynika to wprost z zapisów w Dziale 3 Rubryce 1 - Przedmiot działalności, gdzie produkcja cukru nie została wymieniona. Ponadto organ zauważył, że Spółdzielnia sama jest stroną umowy z podmiotem zajmującym się produkcją cukru - N S.A. w O. Nie można więc uznać, że Skarżący zawarł umowę z grupą producentów, której jest członkiem, lub organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru, ponieważ Spółdzielnia R nie posiada statusu uznania oraz nie figuruje w rejestrze grup producentów rolnych. Wyklucza to możliwość spełnienia warunku określonego w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach.
Warunek określony w art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy również nie został spełniony, gdyż podmiot, z którym Skarżący zawarł umowę kontraktacyjną, nie prowadzi działalności związanej z produkcją cukru, a więc nie może zostać uznany za przedsiębiorstwo cukrownicze, o którym mowa w rozporządzeniu 1308/2013.
Ponadto organ podkreślił, ze Skarżący, ubiegając się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 o płatność związaną do powierzchni upraw buraków cukrowych, był zobowiązany do tego, aby wraz z wnioskiem złożyć umowę kontraktacji buraków cukrowych, czyli dokument potwierdzający uprawnienie producenta rolnego do otrzymania wskazanej płatności w roku 2019. Dokument ten powinien zawierać wszystkie wskazane przepisami prawa elementy, czyli przede wszystkim spełniać warunku wynikające z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach.
W sekcji IX wniosku Oświadczenia i zobowiązania producent rolny oświadcza, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Skarżący, składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2019, potwierdził zatem znajomość zasad przyznawania płatności i pod groźbą odpowiedzialności karnej złożył wymagane oświadczenia jako zgodne ze stanem faktycznym. Oznacza to, że wnioskujący podejmuje ryzyko i przyjmuje odpowiedzialność za błędne wypełnienie wniosku o przyznanie dopłat, jak również za dostarczenie załączników nie spełniających określonych przepisami prawa wymagań. Tym samym skutki działań i zaniedbań - tak pozytywne jak i negatywne obciążają odwołującego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zawarcie umowy dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe.
Z analizy akt sprawy wynika, że Skarżący nie zawarł takiej umowy. Zgodnie z ww. regulacją zawartą w rozporządzeniu nr 1308/2013 "umowa dostawy" oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Sąd I instancji w pełni podziela argumentację organu, że analiza treści cyt. rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że przez przedsiębiorstwo, o jakim mowa w cyt. przepisie, należy rozumieć przedsiębiorstwo cukrownicze. Potwierdzają to zacytowane przez organ zapisy preambuły. W szczególności należy zacytować jej pkt 118, zgodnie z którym "W celu uwzględnienia specyfiki sektora cukru oraz interesów wszystkich zainteresowanych stron, a także z uwagi na potrzebę uniknięcia jakichkolwiek zakłóceń na rynku, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania niektórych aktów w odniesieniu do: warunków zakupu i umów dostawy; aktualizacji warunków zakupu buraków cukrowych określonych w niniejszym rozporządzeniu; oraz kryteriów, jakie mają być stosowane przez przedsiębiorstwa cukrownicze przy przyznawaniu plantatorom buraków cukrowych ilości buraków objętych przedsiewnymi umowami dostawy.". Natomiast w myśl art. 125 ust. 1 rozporządzenia nr 1308/2013 "Warunki zakupu buraków cukrowych i trzciny cukrowej, obejmujące przedsiewne umowy dostawy, są regulowane przez pisemne porozumienia branżowe między, z jednej strony, unijnymi plantatorami buraków cukrowych i trzciny cukrowej lub organizacjami, których są oni członkami i które działają w ich imieniu, a z drugiej strony - unijnymi przedsiębiorstwami cukrowniczymi lub organizacjami, których są one członkami i które działają w ich imieniu.". Z zapisów powyższych, w ocenie WSA, jednoznacznie wynika prawidłowość przyjętej przez organ argumentacji. Analiza przepisów art. 125-144 cyt. rozporządzenia, których z uwagi na objętość nie ma potrzeby cytować w całości, jednoznacznie wskazuje na to, że prawodawca zamiennie posługuje się pojęciami "przedsiębiorstw cukrowniczych", "przedsiębiorstw produkujących cukier" czy tylko "przedsiębiorstw".
Sąd zgadza się z organem, że przyjęcie, iż pojęcie "przedsiębiorstwo" zawarte w definicji umowy dostawy jakiegokolwiek "przedsiębiorstwa" de facto prowadziłoby do wniosku, że umowa taka mogłaby być zawarta z jakimkolwiek przedsiębiorstwem, nawet nie prowadzącym żadnej działalności w dziedzinie produkcji rolniczej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z cyt. art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach in fine wynika, że podmiot tam wskazany winien przeznaczyć te buraki na produkcję cukru. Zapisu tego nie ma w pkt 1 lit. a, ponieważ już z samej definicji "przedsiębiorstwa cukrowego" zawartego w rozporządzeniu nr 1308/2013 wynika, że przeznacza ono zakupione buraki właśnie na ten cel. Takim podmiotem nie jest niewątpliwie Spółdzielnia R.
W tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że w analizowanej sprawie bezspornie nie wystąpiła żadna z przesłanek zawarcia umowy z: – organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której producent jest członkiem, lub zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem.
Skarżący natomiast wywodził, że Spółdzielnia R posiadała status "grupy producentów". Z twierdzeniem tym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Sąd się nie zgadza. W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Rynku Rolnego w Bydgoszczy z [...].03.2017 r., z której wynika, że ww. Spółdzielnia została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych. Skarżący dołączył do skargi decyzję z [...].04.2019 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Toruniu dotyczące aktualizacji danych producenta – Spółdzielni R. Decyzja ta w żaden sposób nie odnosi się do rejestru grup producentów rolnych, a ponadto została ona wydana już po zawarciu umowy przez Skarżącego ze Spółdzielnią. To samo dotyczy decyzji z [...].07.2018 r., która również w żaden sposób nie odnosi się do rejestru grup producentów rolnych.
Zdaniem WSA, nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 23 ustawy o płatnościach. Zgodnie z nim: "1. W przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.".
W okolicznościach sprawy z taką sytuacja nie mamy do czynienia. O ile bowiem np. sam brak wymaganego załącznika w postaci umowy kontraktacji dałby się stwierdzić na etapie wstępnej kontroli kompletności wniosku, o tyle już stwierdzenie braków tego załącznika zawartych w jego treści i istotnych dla rozstrzygnięcia możliwe było dopiero po odczytaniu i analizie całości jego treści, co mogło z kolei zostać stwierdzone dopiero na etapie kontroli administracyjnej przeprowadzonej w późniejszym okresie. Przy przyjmowaniu wniosków są one sprawdzane pod względem kompletności w zakresie wymaganych dokumentów, jednakże nie są i nie mogą być weryfikowane pod względem zwartości merytorycznej, co częstokroć wymaga żmudnej i długotrwałej analizy. Dlatego też samo przyjęcie wniosku nie może równać się z jego poprawnością pod względem merytorycznym. Wskazać należy, że to Skarżący, zawierając umowę kontraktacji i znając warunki przyznania płatności, powinien szczególnie dopilnować, by zawierana umowa spełniała stosowne wymagania.
Reasumując, Sąd I instancji, wskazał, że organ rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego. Organ z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania w toku postępowania odwoławczego dokonał samodzielnej oceny prawnej jak i dowodowej sprawy w jej całokształcie, a motywy swojego działania zawarł w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 p.p.s.a., zarzucono naruszenie:
- art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018r. poz. 1312), poprzez jego błędną wykładnię;
- art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312), poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu podano argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia.
Pismem z [...] marca 2021 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W tej sprawie, wnoszący skargę kasacyjną złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś organ w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, przychylił się do tego wniosku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2, których w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.
W myśl art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.
Należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych.
Jak wynika z akt sprawy, organ odmówił przyznania skarżącemu na rok 2019 płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych, wskazując, że załączona do wniosku umowa kontraktacyjna z [...].03.2019 r. została zawarta z podmiotem (Spółdzielnią R), który został wykreślony z Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Oddział Regionalny ARiMR w Toruniu. Tym samym nie został spełniony warunek do przyznania tej płatności określony w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach.
Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:
jeżeli zawarł:
umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub
umowę z:
grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub
organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub
zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem,
w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru;
do powierzchni uprawy buraków cukrowych, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1.
Według organu, analiza przepisów rozporządzenia 1308/2013 prowadzi do wniosku, że prawodawca wspólnotowy jako "przedsiębiorców" w odniesieniu do rynku cukru jednoznacznie rozumiał podmioty cukrownicze, czyli zajmujące się produkcją cukru.
Z kolei skarżący powołuje się na definicję umowy dostawy zawartą w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia 1308/2013 w myśl której: "umowa dostawy" oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Natomiast brak definicji przedsiębiorstwa we wskazanym rozporządzeniu, a także w rozporządzeniu 1306/2013, do którego odsyła art. 3 rozporządzenia 1308/2013 oznacza, zdaniem skarżącego kasacyjnie, że umowa, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, winna zostać zawarta z podmiotem zajmującym się skupem płodów rolnych, w tym buraków cukrowych, który zawiera umowy z dostawcami.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, który przyznał w powyższym sporze rację organowi, że pojęcie "przedsiębiorstwo" zawarte w definicji umowy dostawy nie może dotyczyć jakiegokolwiek "przedsiębiorstwa" ale podmiotu, który powinien przeznaczyć buraki dostarczone przez beneficjenta na produkcję cukru a takim podmiotem niewątpliwie nie jest Spółdzielnia R. Interpretacja pojęcia "przedsiębiorca" dokonana przez skarżącego kasacyjnie nie uwzględnia regulacji unijnych dedykowanych rynkowi cukru. Innymi słowy, nie uwzględnia celów rozporządzenia Nr 1308/2013, które odnosi się do sektora cukru. Tym samym, wbrew poglądowi skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji, prawidłowo wyłożył art. 15 ust.6 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.
Nie zasługuje na uwzględnienie również drugi z podniesionych zarzutów kasacyjnych niezastosowania art. 23 ust.1 ww. ustawy. Strona dołączyła do wniosku umowę kontraktacji zawartą ze Spółdzielnią R. Wniosek o przyznanie płatności nie był zatem obarczony brakiem formalnym. Należy podkreślić, że treść merytoryczna tej umowy nie jest oceniana na etapie składania wniosku ale dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Tym samym, wbrew podniesionemu zarzutowi, organ nie miał podstaw do wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 360 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego organ orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 209 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) – zasądzając od skarżącego na rzecz organu kwotę kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło