III SA/Kr 785/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody z dnia 20 kwietnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Prezydent Miasta, decyzją z dnia 1 marca 2021 r., znak [...] (nr decyzji: [...]), działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z zm.) orzekł o odmowie przyznania M. Z. od dnia 2 lutego 2021 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że bezrobotna nie spełniła warunków określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. nie wykazała posiadania w okresie 18 miesięcy poprzedzających bezpośrednio dzień zarejestrowania 365 dni zatrudnienia ani też innych okresów zaliczanych do nabycia prawa do zasiłku. Wojewoda, decyzją z dnia 20 kwietnia 2021 r., znak [...], działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, które złożyła M. Z. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 1 marca 2021 roku, znak: [...], nr decyzji: [...], orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 lutego 2021 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestię nabycia statusu osoby bezrobotnej oraz uprawnień do zasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Poza sporem pozostaje, że M. Z. spełnia warunki konieczne do przyznania statusu osoby bezrobotnej. Kwestią sporną jest natomiast odmowa przyznania odwołującej się prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych konieczne jest spełnienie łącznie dwóch warunków: pierwszego z art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz któregokolwiek warunku (osobno lub łącznie) z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. od "a" do "i", ust. 2 pkt od 1 do 10 ustawy. Przytoczywszy te przepisy, organ odwoławczy wskazał, że zdarzeniem mającym istotne znaczenie w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy. To od dnia dokonania czynności rejestracji liczony jest 18-miesięczny okres, który jest badany pod kątem spełnienia przesłanek do zasiłku dla bezrobotnych. W tym okresie, aby otrzymać prawo do zasiłku, osoba rejestrująca się jako bezrobotna, winna udokumentować co najmniej 365 dni zatrudnienia bądź innych okresów wliczanych do dni uprawniających do zasiłku. Dalej organ odwoławczy wskazał, że odwołująca się uzyskała status osoby bezrobotnej 2 lutego 2021 roku. Tak więc badany okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, w rozstrzyganym przypadku, biegnie od 1 sierpnia 2019 roku do 1 lutego 2021 roku. W okresie tym odwołująca się: – podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu u płatnika składek E. T., jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług od 1 sierpnia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku, a podstawy wymiaru składek były wyższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. 153 dni (dowód: potwierdzenie okresu ubezpieczenia oraz wysokości podstaw wystawione przez ZUS Oddział w Krakowie 29 stycznia 2021 roku), – podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu u płatnika składek A. Sp. z o.o. s.k, jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług od 1 sierpnia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku, a podstawy wymiaru składek były wyższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (dowód: potwierdzenie okresu ubezpieczenia oraz wysokości podstaw wystawione przez ZUS Oddział w K. 26 stycznia 2021 roku); okres ten został już zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku z zatrudnienia u płatnika składek E. T.; – wykonywała pracę na podstawie umowy o pracę zawartej z B. Sp. z o.o. od 13 stycznia 2020 roku do 25 marca 2020 roku w wymiarze pełnego etatu, a stosunek pracy ustał w wyniku porozumienia stron, tj. 73 dni (dowód: świadectwo pracy z 25 marca 2020 roku); – podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu u płatnika składek C Sp. z o.o., jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług od 4 sierpnia 2020 roku do 30 września 2020 roku, a podstawa wymiaru składek była wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w miesiącu wrześniu, tj. 30 dni (dowód: pismo ZUS z 29 stycznia 2021 roku); – wykonywała pracę na podstawie umowy o pracę zawartej z C Sp. z o.o. od 1 października 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku w wymiarze pełnego etatu, tj. 92 dni (dowód: świadectwo pracy z 5 stycznia 2021 roku). Organ odwoławczy zauważył, że do odwołania odwołująca się dołączyła "Informację roczną dla osoby ubezpieczonej ZUS IMIR od styczeń 2020 do grudzień 2021". Zawiera ona zestawienie należnych składek: deklaracja za 9/2020 i 10/2020 – tytuł ubezpieczenia 041100, deklaracja za 11/2020, 12/2020 i 1/2021, tytuł ubezpieczenia: 011000 (wymiar czasu pracy: 1/1). Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.): "Płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: – do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; – do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; – do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników". W związku z tym brak jest możliwości zaliczenia dodatkowego miesiąca stycznia 2021 roku (w którym odwołująca się nie pracowała), ponieważ składki odprowadzone w styczniu 2021 roku dotyczą zatrudnienia w grudniu 2020 roku (a miesiąc ten został uwzględniony). W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołująca się nie wykazała 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Liczba dni i minimalna wysokość wynagrodzenia uprawniającego do ubiegania się o zasiłek zostały bezwzględnie określone przez ustawodawcę w przepisach ustawy. Ustawodawca podając liczbę "365 dni" określił, w sposób wiążący, minimalną ilość dni, w ciągu których bezrobotny musi świadczyć pracę i osiągać z tego tytułu co najmniej minimalne wynagrodzenie, aby uzyskać prawo do zasiłku. Warunki te muszą być spełnione łącznie. Przepisy ustawy nie dają w tej kwestii organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłku bezrobotnemu ze względu na jego sytuację życiową lub materialną. Ustalenie przez organ, że bezrobotny nie spełniał odnośnych wymogów musi skutkować odmową przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Pismem z dnia 21 maja 2021 r. M. Z. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty zasiłku w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła okresy zatrudnienia z postawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy przekraczającą minimalne wynagrodzenie według świadectw pracy oraz umów zlecenia oraz według zaświadczeń ZUS i ZUS IMIR – i wskazała, że liczba dni, za które podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia brutto wynosi: 376 dni. Skarżąca zauważyła, że w decyzji z dnia 20 kwietnia 2021 r. wskazano, iż podlegała tylko 30 dni ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu u płatnika składek C Sp. z o.o. jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług w okresie od 4 sierpnia 2020 roku do 30 września 2020 roku, a podstawa wymiaru składek była wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w miesiącu wrześniu. Skarżąca nie zgodziła się z tym ustaleniem, ponieważ umowa zlecenie obejmowała okres 58 dni; skarżąca podlegała ubezpieczeniu od 04.08.2020 do 31.08.2020 – tj. 28 dni oraz od 01.09.2020 do 30.09.2020 – tj. 30 dni. W okresach tych podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia brutto. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. W ocenie Sądu, Wojewoda trafnie zidentyfikował i zinterpretował przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji w tym art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1100 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni spełniał określone warunki, w szczególności: – był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a–105 (w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni); – świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2 (lit. a i c). Wojewoda trafnie uznał, że zdarzeniem mającym istotne znaczenie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy i od dnia dokonania czynności rejestracji liczony jest 18-miesięczny okres, który jest badany pod kątem spełnienia przesłanek do zasiłku dla bezrobotnych. W niniejszej sprawie jest to okres od 1 sierpnia 2019 r. do 1 lutego 2021 r. Zdaniem Sądu, organ poczynił też prawidłowe ustalenia co do okresów zatrudnienia skarżącej i innych okresów wliczanych do dni uprawniających do zasiłku. Ustalenia te są w zasadniczej części bezsporne – jako sporna jawi się tylko kwestia, czy w miesiącu sierpniu 2020 roku, w którym skarżąca przez 28 dni podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu u płatnika składek C Sp. z o.o. jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług – podstawa wymiaru składek sięgała kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, czy też nie spełniała tego wymogu. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego za prawidłowe należy uznać ustalenia organu, że odnośna podstawa nie spełniała przedmiotowego wymogu, tj. nie wynosiła kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Powołane przez organ dowody na tę okoliczność, w szczególności pismo ZUS z dnia 29 stycznia 2021 r. oraz Raporty ZUS-U1 Prawo, są w tej mierze miarodajne. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w załączeniu do skargi przedłożyła rozliczne dokumenty, które w zasadniczej części potwierdzają jednak okoliczności bezsporne, nie potwierdzają natomiast – zdaniem Sądu – twierdzenia skarżącej, jakoby w sierpniu 2020 roku podstawa wymiaru składek sięgnęła kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. W rezultacie trzeba przyjąć, że od 1 sierpnia 2019 r. do 1 lutego 2021 r. okresy zatrudnienia skarżącej tudzież inne okresy wliczane do dni uprawniających do zasiłku – obejmują łącznie 348 dni (jak wynika z ustaleń organu), a nie 376 dni (jak twierdzi skarżąca). To zaś przesądza o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji odmownej. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.