I GZ 355/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. L. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 322/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 11 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 322/21 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi J. L. (dalej: strona skarżąca) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że skargą strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazał, że w okresie od 4 grudnia 2020 r. do 19 grudnia 2020 r. przybywał w izolacji domowej w związku z chorobą wywołaną zakażeniem wirusem COVID – 19. Podniósł, że po przebyciu choroby na przełomie 2020 r. i początku 2021 r. odczuwał duże osłabienie i nie był zdolny do sensownego działania, a podjął czynności procesowe natychmiast po ustaniu objawów chorobowych. Do wniosku dołączono kopię pozytywnego wyniku badania na obecność w organizmie skarżącego wirusa SARS-CoV-2(COVID-19). Zarządzeniem z dnia 1 marca 2021 r. wezwano stronę skarżącą do wskazania kiedy powstała oraz kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi oraz do podania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący, w piśmie złożonym w dniu 18 marca 2021 r., wyjaśnił, że po zakończeniu izolacji domowej, która trwałą do 19 grudnia 2020 r., nadal odczuwał dolegliwości spowodowane zakażeniem wirusem COVID – 19, wskazał, że choroba doprowadziła do wycieńczenia fizycznego, problemów z pamięcią i koncentracją. Skarżący wyjaśnił, że ma 71 lat, przebył udar mózgu, a po operacji usunięcia tętniaka aorty ma częściowo zapadnięte puco. Podkreślił, że jak tylko jego stan zdrowia uległ poprawie przekazał informację o otrzymaniu pisma od Poczty Polskiej córkom i dzięki im pomocy sporządził skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie wskazano konkretnie do kiedy utrzymywały się objawy chorobowe przez stronę oraz czy problemy z pamięcią i koncentracją o których wspomina skarżący. Sąd I instancji nie mógł uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie tego terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a zatem nie zaszły podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie wyjątkowej instytucji, jaką jest przywrócenie uchybionego terminu na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, że zgodnie z wezwaniem sądu do uzupełnienia braków formalnych w przedmiocie m in. wskazania terminu ustania przyczyny niezłożenia skargi w terminie wskazałem wyczerpujące informacje dotyczące niezawinionych przeze mnie powodów niezłożenia skargi. Zachowane zostały również wymogi dotyczące złożenia w przedmiotowej sprawie pisma dotyczącego rzeczonej czynności procesowej, czyli skargi na postanowienie Poczty Polskiej. Jak zaznaczył WSA, aby przywrócić termin złożenia skargi niezbędne jest zachowanie dbałości w postępowaniu oraz brak winy strony w uchybieniu terminu. Przesłanki te wystąpiły łącznie, co zostało udokumentowane potwierdzeniem zachorowania na COVID-19 a jednocześnie wynikające z powszechnej wiedzy związanej z powikłaniami po zachorowaniu koronawirusem, szczególnie u seniorów. W sytuacji występowania chorób współistniejących oraz trwałego leczenia kardiologicznego oraz neurologicznego, trudno jednoznacznie wskazać dokładny termin ustąpienia skutków zachorowania na koronawirus. Jak już zostało wskazane wniosek o przywrócenie terminu został przekazany niezwłocznie i natychmiastowa po odzyskaniu pełni świadomości oraz uzmysłowienia sobie istnienia jakiegoś terminu. Starość, zaniki pamięci oraz pandemia koronawirusa nie są winą skarżącego i nie świadczą o niedbalstwie. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi wywołuje względem mnie negatywne skutki z racji uchybienia terminu i uniemożliwienia obrony przed niesłusznym i krzywdzącym obciążeniem finansowym nakładanym na emerytów przez spółkę Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przystępując do oceny zarzutów podniesionych w zażaleniu należy, co do zasady zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że jednym z warunków przywrócenia terminu jest złożenie wniosku maksymalnie siedem dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia np. w przypadku choroby – od dnia jej zakończenia, chyba że strona wcześniej jest zdolna do podjęcia czynności związanych z wniesieniem danego pisma. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia wniosła 18 stycznia 2021 r., przy czym strona skarżąca mimo wezwania Sądu nie wskazała kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, z oświadczenia strony wynika jedynie, że izolacja domowa zakończyła się w dniu 19 grudnia 2020 r., przy czym nie wskazano konkretnie do kiedy utrzymywały się objawy chorobowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zaakcentować, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega zawsze ocenie sądu, który rozpoznaje wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i przy tej ocenie należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Należy mieć na uwadze to, że uprawdopodobnienie ma na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W szczególności, w ramach tej oceny należy mieć na uwadze rodzaj błędu, który doprowadził do uchybienia terminu. Przy ocenie przesłanek podanych przez stronę dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu należy mieć na uwadze ocenę stopnia zawinienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w terminie został uprawdopodobniony. Strona podjęła działania celem naprawy spowodowanego przez siebie błędu - złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą – wskazując przebytą chorobę. Za takim rozstrzygnięciem w tym konkretnym przypadku jest umożliwienie stronie zainteresowanej ochrony swych praw. Nadto należy podkreślić, iż strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika, jest osobą starszą i opisane przez stronę okoliczności uchybienia terminu oraz ocena całokształtu działań podejmowanych przez stronę, uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Sąd zważył także, iż odmowa jego przywrócenia wiązałaby się z dolegliwym skutkiem w postaci pozbawienia strony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywracając stronie termin do wniesienia skargi.