I SA/Gd 1083/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-11-17
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba powołana do zarządu spółki, która nie posiadała wiedzy o tym powołaniu w momencie jego dokonania, może być pociągnięta do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli termin płatności tych zaległości przypadał na okres, w którym formalnie pełniła funkcję członka zarządu, ale faktycznie zaczęła ją wykonywać później?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że stosunek prawny członka zarządu powstaje z chwilą powołania przez właściwy organ spółki. Nawet jeśli osoba nie miała wiedzy o powołaniu lub faktycznie nie wykonywała obowiązków, to z chwilą powołania zyskuje uprawnienia i obowiązki, w tym odpowiedzialność za zobowiązania spółki. W przypadku, gdy stan niewypłacalności spółki istniał przed objęciem funkcji, członek zarządu powinien zgłosić wniosek o upadłość w ciągu 14 dni od objęcia funkcji, a brak takiego działania, nawet z powodu niewiedzy, nie zwalnia z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej M. Sz. jako prezesa zarządu spółki N. I. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu CIT za 2015 r. i VAT za IV kwartał 2015 r. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności skarżącego, wskazując na bezskuteczną egzekucję z majątku spółki i fakt, że terminy płatności zobowiązań upłynęły w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący kwestionował datę objęcia funkcji, twierdząc, że nie miał wiedzy o powołaniu go do zarządu w dniu 1.12.2015 r. i faktycznie zaczął pełnić funkcję od 20.04.2016 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 maja 2021 r. nr w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako: NUS lub organ podatkowy I instancji) decyzją z dnia 15.01.2021 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. S.(dalej jako: skarżący) jako prezesa zarządu N. I. Spółka z o.o., solidarnie ze spółką za zaległości tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że N. I. Spółka z o.o. nie uiściła ciążących na niej zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. (wynikającego z deklaracji CIT-8), podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. (wynikającego z deklaracji VAT-7K). W konsekwencji powstały zaległości podatkowe – w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej jako O.p.) – oraz odsetki za zwłokę, które zostały objęte tytułami wykonawczymi z dnia 2 czerwca 2016 r., jednakże prowadzona na ich podstawie egzekucja okazała się bezskuteczna – postanowieniem z dnia 14.12.2016 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej spółki z uwagi na brak majątku ruchomego i innych praw majątkowych, w stosunku do których można by skutecznie zastosować środki egzekucji administracyjnej.
Wobec bezskutecznej egzekucji z majątku spółki NUS postanowieniem z dnia 02.11.2020 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako prezesa zarządu N. I. Spółka z o.o. solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe tej spółki, zakończonego wydaniem ww. decyzji na podstawie art. 116 O.p.
Orzekając o odpowiedzialności skarżącego, organ I instancji wskazał, że uchwałą nr [...] zawartą w Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 1.12.2015 r. z funkcji prezesa zarządu spółki odwołano J. M., natomiast uchwałą nr [...] powołano na funkcję prezesa zarządu skarżącego. Organ I instancji wyjaśnił także, że z pisma Sądu Rejonowego G.-P. w G. VI Wydział Gospodarczy z dnia 30.09.2019 r. wynika, iż w stosunku do N. I. Spółka z o.o. nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, nie wszczęto też postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości.
Zdaniem NUS ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że zostały spełnione pozytywne przesłanki warunkujące orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego w trybie art. 116 O.p., bowiem: 1) egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna (zaznaczono przy tym, że prowadząc czynności egzekucyjne, nie ograniczono się do jednego sposobu egzekucji, ale poszukiwano wszelkich składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych); 2) termin płatności zobowiązań podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. i podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. upłynął w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków prezesa zarządu. Jednocześnie w sprawie nie zaistniały po stronie skarżącego jako członka zarządu negatywne przesłanki odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Argumentując powyższe, NUS wskazał, że na podstawie złożonego za 2015 r. przez N. I. Spółka z o.o. bilansu można stwierdzić, iż na koniec 2014 r. zobowiązania spółki przekraczały wartość jej majątku, a zatem wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) N. I. Sp. z o.o. W tych okolicznościach zarząd spółki winien w 14-dniowym terminie wskazanym ustawą – Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. najpóźniej licząc od dnia 31 grudnia 2014 r., podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości spółki lub do wszczęcia postępowania układowego. Przy czym dniem, w którym dłużnik obowiązany był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, był nie tylko dzień powstania stanu niewypłacalności w rozumieniu art. 10 i 11 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, lecz każdy dzień istnienia tego stanu. Skarżący, działając jako prezes zarządu spółki, nie wypełnił obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie dochowując tego terminu, rozporządzał majątkiem spółki, narażając prawa wierzycieli.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżący wniósł od niej odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. (dalej jako: DIAS lub organ odwoławczy) decyzją z dnia 20 maja 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe.
W uzasadnieniu DIAS powtórzył argumentację NUS wskazując dodatkowo, że jeśli sytuacja uzasadniająca wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zaistniała przed objęciem przez daną osobę funkcji członka zarządu - jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - to wniosek taki winien być zgłoszony w ciągu 14 dni od momentu objęcia tej funkcji. Tymczasem jak wynika z informacji Sądu Rejonowego G. – P. w G. VI Wydział Gospodarczy z dnia 30.09.2019r., w stosunku do N. Spółka z o.o. nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił jej naruszenie:
– art. 116 § 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, podczas gdy w datach wymagalności ww. należności skarżący nie był członkiem zarządu,
– art. 116 § 1, § 2, § 4 w zw. z art. 53 § 3 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że w sprawie występują przesłanki orzeczenia solidarnej ze spółką odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę od powyższych zaległości podatkowych, liczonymi od dnia powstania zaległości do dnia wydania zaskarżonej decyzji,
– art. 116 § 2 w zw. z art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4 O.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje oprócz zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływa w czasie pełnienia przez nich obowiązków, również odsetki i koszty postępowania, podczas gdy brak podstaw prawnych do solidarnej odpowiedzialności członków zarządu co do należności z tytułu odsetek oraz kosztów,
– art. 180 O.p. przez uznanie, że organ podatkowy podjął wszystkie działania, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy w zakresie odpowiedzialności skarżącego,
– art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego przez błędne ustalenie stanu faktycznego, brak wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz dowolną ocenę zebranych dowodów.
W uzasadnieniu skargi skarżący powielił argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 12.02.2021 r., wskazując, że nie posiadał żadnej wiedzy o powołaniu go do pełnienia funkcji członka zarządu w dacie powołania, tj. 1.12.2015 r. Skarżący podkreślił przy tym, że ujawnienie go jako członka zarządu spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym nastąpiło dopiero w dniu 31.05.2016 r., zaś faktycznie funkcję członka zarządu spółki zaczął pełnić od dnia 20.04.2016 r. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy błędnie przyjął datę objęcia przez niego funkcji członka zarządu w spółce, gdyż dopiero w dniu 21.04.2016 r. dokonał pierwszej czynności w ramach pełnienia funkcji członka zarządu, tj. podpisał tekst umowy spółki oraz listę wspólników. Sam fakt podjęcia w dniu 1.12.2015 r., bez wiedzy skarżącego, uchwały o powołaniu go do pełnienia funkcji członka zarządu, nie może przesądzać o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W ten sposób możliwe jest podjęcie uchwały o powołaniu do składu zarządu jakiejkolwiek osoby. Ponadto w ocenie skarżącego dla przyjęcia odpowiedzialności członka zarządu spółki konieczne jest określenie chwili, w której rzeczywiście przystąpił on do pełnienia funkcji, którą należy oceniać na podstawie pierwszej dokonanej czynności w imieniu spółki. W niniejszej sprawie był to dzień następujący po dacie zakupu udziałów, tj. 21.04.2016 r. Jednocześnie skarżący podkreślił, że z przyczyn faktycznych i obiektywnych, potwierdzonych w materiale dowodowym zebranym w sprawie, nie pełnił on obowiązków członka zarządu w dacie ustalonej przez organ odwoławczy i nie pełnił faktycznie funkcji członka zarządu w okresie, w którym wymagalne stały się przedmiotowe zobowiązania podatkowe. Zatem zdaniem skarżącego nie ponosi on winy za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie określonym przepisami prawa upadłościowego, o ile miałby on być liczony od chwili wymagalności tychże zobowiązań podatkowych. Skarżący podkreślił, że na dzień 31.12.2014 r. nie pełnił funkcji członka zarządu, więc nie miał żadnej możliwości w terminie 14 dni od ww. daty złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 116 § 1 O.p., zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15.05.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015r. – Prawo restrukturyzacyjne albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W myśl art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków
Wskazane w przywołanych przepisach przesłanki orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki można, jak słusznie wywodzi organ odwoławczy, podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności).
Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki, w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa, oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki.
W niniejszej sprawie sporna pomiędzy stronami jest okoliczność pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki (jej prezesa) w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych, za które orzeczona została odpowiedzialność skarżącego. Tym samym zarzuty skargi koncentrują się na kwestii nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Zdaniem skarżącego organy obydwu instancji przyjęły błędną – kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – datę objęcia przez niego funkcji członka zarządu w spółce, bowiem ujawnienie go jako członka zarządu spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz wykreślenie J. M. z funkcji członka zarządu nastąpiło dopiero w dniu 31.05.2016 r. na podstawie wniosku z dnia 21.04.2016 r.
Skarżący podnosi, że nie posiadał żadnej wiedzy o powołaniu go do pełnienia funkcji członka zarządu w dacie powołania, zaś oświadczenie w tej kwestii podpisał dopiero w dniu nabycia przez niego udziałów, tj. w dniu 20.04.2016 r. Zostało mu ono dopiero wówczas przedstawione do podpisania przez J. M., który pełnił w spółce od dnia 22.05.2013 r. funkcję prokurenta, przy czym w okresie od 23.10.2015 do czasu odwołania go z funkcji członka zarządu, J. M. pełnił funkcję podwójną – członka zarządu oraz prokurenta.
Skarżący podkreśla, że faktycznie funkcję członka zarządu spółki zaczął pełnić z chwilą nabycia udziałów, tj. od dnia 20 kwietnia 2016 r. i pełnił ją do dnia 2 lipca 2016 r. W dniu 21 kwietnia 2016 roku dokonał również pierwszej czynności w ramach pełnionej funkcji członka zarządu spółki, tj. podpisał tekst jednolity umowy spółki oraz listę wspólników.
W ocenie skarżącego sam fakt podjęcia w dniu 1.12.2015 r., bez jego wiedzy, uchwały o powołaniu go do pełnienia funkcji członka zarządu, nie może przesądzać o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Nie może tego przesądzać w jego ocenie również fakt podpisania przez niego oświadczenia o wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji członka zarządu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, w innej dacie niżeli ta, która widnieje na samym oświadczeniu, tj. po nabyciu przez niego udziałów.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów, Sąd uznaje je za chybione.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że pełnił on funkcję prezesa zarządu jedynie w okresie od dnia 20 kwietnia 2016 r. do 2 lipca 2016 r.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego, w tym dowodów otrzymanych z Sądu Rejonowego G.-P. VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w G. wynika bowiem, iż Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki P. C. R. Sp. z o.o. w G. (obecnie N. I. Spółka z o.o. w G.) uchwałą nr [...] z dnia 1.12.2015 r. odwołało z funkcji prezesa zarządu J. M., natomiast uchwałą nr [...] powołało na prezesa zarządu skarżącego, co zostało ujawnione przez dokonanie wpisu w KRS pod pozycją nr [...]. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje zaś okoliczność, iż ujawnienie w KRS skarżącego jako członka zarządu spółki nastąpiło dopiero w dniu 31.05.2016 r. (w oparciu o wniosek z dnia 21.04.2016 r.), bowiem wpis dotyczący zmiany składu osobowego w organach spółki ma jedynie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. W konsekwencji nie stanowi o dacie powołania danej osoby do pełnienia funkcji członka zarządu, czy też odwołania z tej funkcji. Stosunek prawny członka zarządu rozumiany jako uprawnienie do reprezentowania spółki powstaje z momentem powołania danej osoby w skład zarządu przez właściwy organ spółki. Oznacza to, że powołany członek zarządu już z chwilą powołania zyskuje wszystkie uprawnienia i obowiązki dotyczące reprezentowania spółki, jak również odpowiada za jej działania. W dniu 2.07.2016 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników uchwałą nr [...] odwołało skarżącego z funkcji prezesa zarządu.
Nie zasługuje na wiarę w ocenie Sądu argumentacja skarżącego o braku wiedzy w przedmiocie podjętej uchwały powołującej go na członka zarządu spółki, skoro to właśnie ta uchwała została złożona do akt rejestrowych spółki wraz z wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sporządzonym w okresie, w którym – jak przyznaje sam skarżący – pełnił już funkcję prezesa spółki. Nadto – co nie mogło ujść uwadze Sądu – skarżący podpisał oświadczenie datowane na 1.12.2015 r., w którym wyraził zgodę na pełnienie funkcji prezesa zarządu w spółce pod firmą P. C. R. Sp. z o. o. Ponadto podkreślenia wymaga, iż w ramach pełnionej funkcji prezesa zarządu skarżący podpisywał (jako prezes zarządu) dokumenty spółki, tj. w dniu 30.03.2016 r. sprawozdanie finansowe spółki za 2015 r., rachunek zysków i strat za 2015 r. i sprawozdanie zarządu z działalności spółki za 2015 r. Powyższa okoliczność wprost przeczy twierdzeniom skarżącego o dokonaniu pierwszej czynności w ramach pełnionej funkcji członka zarządu w dniu 21 kwietnia 2016 r.
W tych okolicznościach faktycznych podnoszone przez skarżącego argumenty o nieposiadaniu wiedzy o powołaniu go na członka zarządu spółki brzmią nieprawdziwie. Z tych względów traci na znaczeniu argumentacja w przedmiocie faktycznego wykonywania bądź niewykonywania przez niego pełnionej funkcji prezesa zarządu spółki w okresie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych, co do których została orzeczona jego odpowiedzialność. Ewentualna bierność skarżącego w tym przedmiocie (poza czynnościami wskazanymi powyżej) nie może być argumentem za zwolnieniem go z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki.
Termin płatności zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r. przypadał na dzień 25.01.2016 r., natomiast w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. na dzień 31.03.2016 r., zatem prawidłowo w ocenie Sądu organy podatkowe obydwu instancji przyjęły, że terminy płatności ww. zobowiązań upłynęły w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu. Tym samym zaistniała w sprawie zdaniem Sądu sporna pozytywna przesłanka warunkująca orzekanie o odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p.
Nie jest zaś sporne pomiędzy stronami, że w sprawie zaistniała druga z pozytywnych przesłanek orzeczenia odpowiedzialności, tj. okoliczność że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, gdyż spółka nie dysponowała majątkiem, który mógłby zaspokoić egzekwowane należności.
Rozpoznając zarzut skargi dotyczący występowania po stronie skarżącego negatywnej przesłanki odpowiedzialności, tj. braku winy, Sąd uznał go za chybiony.
W tym miejscu wskazać należy, iż konstruując ów zarzut, skarżący oparł go na podnoszonej przez niego – niesłusznie – okoliczności faktycznego niepełnienia funkcji członka zarządu, z której wywiódł brak swojej winy za niezłożenie w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Faktycznie skarżący nie pełnił tej funkcji w 14-dniowym terminie liczonym od końca 2014 r. (w którym dłużnik był już niewypłacalny), tym samym nie mógł złożyć wniosku do dnia 14 stycznia 2015 r. Jednakże skarżący zaczął pełnić tę funkcję z dniem 1.12.2015 r., czyli w czasie gdy spółka pozostawała już w stanie niewypłacalności, co oznacza że zobowiązany był podjąć działania w kierunku ogłoszenia upadłości niezwłocznie po zorientowaniu się w sytuacji finansowej spółki, czego nie uczynił. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jeśli sytuacja uzasadniająca wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zaistniała przed objęciem przez daną osobę funkcji członka zarządu – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – to wniosek taki winien być zgłoszony w ciągu 14 dni od momentu objęcia tej funkcji (por. wyrok WSA z dnia 19.06.2018 r. sygn. akt SA/Łd 306/18, wyrok NSA z dnia 25.05.2018 r. sygn. akt I GSK 608/16).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28.04.2017 r., sygn. akt II FSK 981/15, który to pogląd Sąd w niniejszym składzie podziela, zarówno nieznajomość stanu finansów spółki kapitałowej nie może uzasadniać niezłożenia przez członka zarządu w terminie wniosku o upadłość, jak również o braku winy w działaniach członka zarządu nie może świadczyć okoliczność, że stan niewypłacalności powstał wcześniej, czyli przed objęciem funkcji członka zarządu, gdyż odpowiednie kroki prawne powinien on w takim przypadku podjąć już po objęciu swojej funkcji.
Należy też zauważyć, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (por. wyrok NSA z dnia 08.06.2018 r. sygn. akt I FSK 810/16).
Tym samym zasadnie w ocenie Sądu organy podatkowe uznały, że skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, nie wykazał również, iż niedokonanie powyższego nastąpiło bez jego winy oraz nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych. Nie zaistniała więc po jego stronie żadna z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 O.p.
Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 116 § 2 w zw. z art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4 O.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje oprócz zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływa w czasie pełnienia przez nich obowiązków, również odsetki i koszty postępowania, Sąd uznał go za chybiony w świetle jednoznacznego brzmienia przywołanych przepisów, zgodnie z którymi za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie, przy czym osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego.
Sąd nie dopatrzył się też w działaniach organów zarzucanego naruszenia art. 180 O.p. przez uznanie, że organ podatkowy podjął wszystkie działania, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy w zakresie odpowiedzialności skarżącego.
Zdaniem Sądu organ organy podatkowe zebrały niezbędny do wydania decyzji materiał dowodowy, dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stany faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w Ordynacji podatkowej, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zaskarżona decyzja zawiera szerokie uzasadnienie faktyczne i prawne.
Końcowo należy wyjaśnić skarżącemu, iż organy podatkowe nie stosowały przywołanych przez niego w skardze przepisów art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż procedowały na normach zawartych w Ordynacji podatkowej, jednakże nie naruszyły odpowiedników tych regulacji zawartych w O.p., o czym była mowa powyżej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 150 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło