II SA/Go 840/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego, na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2018 r. poz. 800, zwana dalej – O.p.), art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (DZ.U. z 2017 r. poz. 708, zwana dalej ustawą SENT), § 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego przewozu towarów (DZ.U. z 2017 r. poz. 1178), art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (DZ.U. z 2018 r. poz. 1039), nałożył na P sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 5.000,00 zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu towarów – [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] pażdziernika 2017 r. o godz. 10.00 na byłym Drogowym Przejściu Granicznym, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Drugiego Referatu Realizacji SENT przeprowadzili kontrolę środka przewozowego tj. ciągnika samochodowego marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej. [...], którym kierował O.V.. Przewożnikiem towaru, tj. rafinowanego oleju palmowego w ilości 12080 kg, klasyfikowanego do kodu CN 1516, przewożonego z Holandii do Polski, była spółka z o.o. P, natomiast podmiotem odbierającym towar była firma M sp. z o.o. Zakład. W toku kontroli kierujący w.w. zestawem pojazdów przedstawił numer referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych i porównaniu ich z danymi zawartymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowość polegającą na nie uzupełnieniu w w.w. zgłoszeniu SENT o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT, tj. dane przewoźnika, numer identyfikacji podatkowej przewożnika albo numer za pomocą którego przewożnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług, albo podatku od wartości dodanej, numery rejestracyjne środka transportu, miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, planowana datę zakończenia przewozu towaru, numer licencji, numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego wszczął postępowanie wobec spółki z o.o. P w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia danych w zgłoszeniu przewozu towaru, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT oraz dopuścił jako dowód w sprawie protokół kontroli z dnia [...] pażdziernika 2017 r. wraz z załącznikami. Dalej Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego wskazał, że w myśl art. 6 ust. 3 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie przewozu towarów o: a)dane przewoźnika obejmujące: –imię i nazwisko albo nazwę, –adres zamieszkania albo siedziby, 2)numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, 3)numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, 4)miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, 5)planowaną datę zakończenia przewozu towaru, 6)numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane, 7)numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Organ wskazał, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] pażdziernika 2017 r. przez funkcjonariuszy Służby Celno – Skarbowej wykazała nieprawidłowość w zgłoszeniu [...] polegającą na nieuzupełnieniu przez przewoźnika zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT, które to uchybienie jest sankcjonowane karą pieniężną nakładaną na podstawie art. 22 ust. 2 tej ustawy. Odnosząc się do wniosku strony o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, ewentualnie na podstawie art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy SENT, organ wskazał że przewożnik jest obowiązany do uzupełnienia zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, uzupełnienie prawidłowych danych w zgłoszeniu SENT podczas trwania kontroli nie oznacza, że przewożnik wywiązał się z tego obowiązku, tj. przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, bowiem przewóz rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP. Organ wskazał, że obowiązkiem organów prowadzących postępowanie jest stosownie przepisów wprost, bez możliwości swobodnej ich interpretacji, ponieważ odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, kwestia zawinienia nie ma wpływu na obciążenie podmiotu odpowiedzialnością za dane naruszenie przepisów. Organ nie znalazł przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT, tj. ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Organ dokonał analizy sytuacji finansowej strony oraz stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes strony. Z przedłożonych przez spółkę dokumentów finansowych wynika, że jest ona w stanie uregulować karę pieniężną bez zagrożenia obniżenia rentowności prowadzonej firmy, czy jej egzystencji. Ustalono, że spółka nie posiada zaległości podatkowych oraz niepodatkowych, w stosunku do spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, w latach 2016 – 2018 spółka dokonała zbycia składników majątkowych, w latach 2016 - 2018 nie występowała o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, w tym samym okresie dokonywała zakupu środków trwałych. Ponadto w latach 2016 - 2017 spółka była beneficjentem pomocy de minimis w łącznej kwocie 32.996,00 zł. Organ nie znalazł również przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny, rozumiany jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Organ wskazał, że analiza zarejestrowanych przewozów w systemie SENT wykonywanych przez P spółka z o.o. wykazała, że spółka od 18 kwietnia 2017 r. do 14 września 2018 r. wykonała łącznie 6531 przewozów, w oparciu o przeprowadzone kontrole w dziesięciu przypadkach sporządzono protokoły w związku ze stwierdzonymi uchybieniami. W tut. referacie wszczęto 8 postępowań dotyczących nieprawidłowości w zakresie braku uzupełnienia danych. Od powyższej decyzji P spółka z o.o. wniosła odwołanie. Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie złożyła wniosek o przyznanie pomocy de minimis, której warunki zostały określone w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. Skarżąca wskazała, że spełnia warunki do przyznania wnioskowanej pomocy. W ocenie skarżącej do czasu wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych, dla którego delegację stanowi art. 26 ust. 4 ustawy SENT, postępowanie w danej sprawie powinno być zawieszone lub umorzone. Decyzją z dnia [...] pażdziernika 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że norma prawna zawarta w art. 6 ustawy SENT określa obowiązki podmiotu odbierającego oraz przewoźnika w przypadku przewozu towarów na terytorium kraju rozpoczynającym się w państwie członkowskim albo trzecim. W tej sytuacji, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym towarów podmiot zdefiniowany jako podmiot odbierający jest obowiązany przesłać do rejestru, przed wjazdem na terytorium kraju towarów, zgłoszenie przewozu, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Przewożnik zaś zgodnie z art. 6 ust. 3 powinien przed wjazdem na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie przewozu towarów o dane wymienione w tym przepisie. W realiach danej sprawy nie budzi wątpliwości, że przewożnik nie wykonał ciążącego na nim obowiązku uzupełnienia zgłoszenia w zakresie danych, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1-7 ustawy SENT. Odnosząc się do wniosku strony o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej organ wskazał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne, czy też zdarzenia losowe które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Sytuacja finansowa spółki dowodzi, że obciążenie karą pieniężną nie wiąże się z zagrożeniem dla jej istotnego interesu. W sprawie poddano analizie częstotliwość wykonywanych przewozów, a z uzyskanych danych wynika, że niniejsze postępowanie nie jest jedynym toczącym się wobec P spółka z o.o. Odnośnie interesu publicznego przemawiającego na odstąpieniem od nałożenia kary organ podniósł, że okoliczności sprawy wskazują, że sytuacja przewożnika nie ma cech nadzwyczajności, a kondycja finansowa spółki pozwala na uregulowanie nałożonej kary pieniężnej. Organ podkreślił, że w interesie publicznym jest, aby system monitorowania przewozu towarów wrażliwych był szczelny i skuteczny. Od powyższej decyzji P spółka z o.o. wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: art. 120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 191, art. 210 O.p. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3, art. 26 ust. 5 ustawy o SENT. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 1295., dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zaznaczenia wymaga, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a postępowanie przeprowadzone przez organ nie zostało obarczone wadami, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę dla wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Z akt sprawy wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] pażdziernika 2017 r. samochodu ciężarowego o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową nr rej. [...], którym dokonywano przewozu towaru w postaci rafinowanego oleju palmowego (CN 1516), po sprawdzeniu danych i porównaniu ich z danymi zawartymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowość polegającą na nie uzupełnieniu zgłoszeniu [...] o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT, tj. dane przewoźnika, numer identyfikacji podatkowej przewożnika albo numer za pomocą którego przewożnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług, albo podatku od wartości dodanej, numery rejestracyjne środka transportu, miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, planowana datę zakończenia przewozu towaru, numer licencji, numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Obowiązek uzupełnienia zgłoszenia przewozu towaru przez przewoźnika, przed rozpoczęciem przewozu towarów rozpoczynającego się na terytorium kraju, wynika z art. 6 ust. 3 ustawy SENT. W przepisie tym określono zakres danych, o które powinno zostać uzupełnione zgłoszenie przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 ww. ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że zaistniały podstawy do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy. Należy wskazać, że przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, natomiast nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu określonych w ustawie towarów przez odpowiedzialne podmioty. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno - skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne, a kara przewidziana w powyższym przepisie za uchybienia o jakich jest mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT dotyczy uchybień formalnych przy czym niewypełnienie któregokolwiek z nich, powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Należy zaznaczyć w związku z tym, że niezależnie od celu jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu ustawy SENT, którym była walka z tzw. "szarą strefą", okoliczność ta nie zmienia faktu, że ustawodawca nie przewidział żadnych okoliczności (poza przesłankami z art. 22 ust. 3 ustawy) pozwalającymi na odstąpienie od nałożenia kary. Kwestia odpowiedzialności powstaje w sposób obiektywny w momencie stwierdzenia dopuszczenia się przez konkretny podmiot, w tym wypadku skarżącego uchybienia zagrożonego wymierzeniem kary pieniężnej i nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy po stronie przewoźnika, ani też jej rodzaju - umyślna, czy też nie. Zaznaczenia przy tym wymaga, że ustawodawca nie przewidział też żadnej gradacji kary czyli nie zastrzegł, że organ może wymierzyć karę " do 5000 zł", co również dowodzi, że jego zamiarem nie było pozostawienie organowi uprawnienia do oceny wagi takiego potencjalnego naruszenia i związanej z nim wysokości kary pieniężnej. Reasumując oznacza to, że organy nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, w tym również, jak podnosi skarżąca, ewentualnego wystąpienia ryzyka uszczuplenia wpływów do Budżetu państwa. Z odpowiedzialności za naruszenie ww. przepisów nie zwalnia również uzupełnienie zgłoszenia przewozu towarów o brakujące dane w trakcie trwania kontroli prowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Jakkolwiek sam przepis art. 22 ust. 2 wskazuje jedynie, że w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, to odsyła do naruszeń określonych m.in. w art. 6 ust. 3. W związku z powyższym Sąd uznał, że stan faktyczny, prawidłowo ustalony przez organ w zakresie przesłanek z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, dawał podstawy do zastosowania tego przepisu. Jak już wskazano możliwość odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 reguluje art. 22 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji rozważyły argumentację strony poprzez pryzmat brzmienia art. 22 ust. 3 ustawy. Sąd wskazuje, że organy omówiły obydwie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w tym - to jak należy je rozumieć oraz prawidłowo wskazały, że należy je badać w konkretnej, indywidualnej sprawie i trafnie skonstatowały, że żadna z przesłanek w badanej sprawie nie występuje. Organ II instancji podkreślił, że w ustawie SENT brak jest definicji ważnego interesu strony i interesu publicznego, tym niemniej pojęcia te funkcjonują w porządku prawnym i były przedmiotem rozważań sądów administracyjnych - rozumienie oraz możliwość ich zastosowania organ II instancji szeroko przedstawił w uzasadnieniu swojej decyzji. Rozważania organu w odniesieniu do tych kwestii Sąd w pełni podziela. Zauważyć należy, że bezspornie uchybienie skarżącej polegało na zaniechaniu uzupełnienia zgłoszenia o kilka danych, o których mowa w art. 6 ust. 3, tj. o następujące informacje: dane przewoźnika, numer identyfikacji podatkowej przewożnika albo numer za pomocą którego przewożnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług, albo podatku od wartości dodanej, numery rejestracyjne środka transportu, miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, planowana datę zakończenia przewozu towaru, numer licencji, numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Stwierdzone uchybienia nie mogły być zatem wynikiem omyłki. Wskazać przy tym należy, że ze względu na ich charakter dane, których przewożnik zaniechał uzupełnienia w zgłoszeniu [...], mają istotne znaczenie dla dokonywanego przewozu tzw. towaru wrażliwego. W ocenie Sądu organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT. W toku postępowania strona nie wykazała szczególnych okoliczności przemawiających za przyznaniem w.w. ulgi. Jak wynika z akt sprawy spółka osiąga dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, nie posiada zaległości podatkowych oraz niepodatkowych, w latach 2016 – 2017 korzystała z pomocy de minimis na łączną kwotę 32. 996,00 zł. W tej sytuacji uznać należy, że sytuacja finansowa strony pozwala na uregulowanie nałożonej kary pieniężnej. Dla oceny przesłanek zastosowania ulgi z art. 22 ust. 3 istotne znaczenie ma również fakt powtarzających się naruszeń obowiązków wynikających z ustawy SENT, którą to okoliczność należy uwzględniać łącznie z pozostałymi okolicznościami sprawy. Trafnie również organy przyjęły, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, ze względu na brak aktu wykonawczego wydanego na podstawie delegacji z art. 26 ust. 4 ustawy SENT. Zauważyć należy, że wskazany przepis ustawy uprawnia Radę Ministrów do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych, ale nie zobowiązuje organu do wydania takiego aktu prawnego. Natomiast obowiązujący stan prawny oraz orzecznictwo sądowe dają podstawę do rozpoznania sprawy pod kątem udzielenia ulgi, o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.