II SA/Gl 358/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. (Nr [...]) zaopiniowano pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...]. Postanowienie to poprzedziło wydanie przez Prezydenta Miasta G. w dniu [...] r. decyzji nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...]stanowiącej własność P. O. (skarżący) w [...] cz. i E. O. (obecnie S. ) w [...] cz. obejmującej przed podziałem działkę oznaczoną geodezyjnie nr 1, karta mapy 5, obręb G. , o powierzchni 0,391ha, ujawnionej ówcześnie w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. , stwierdzając, że w wyniku podziału powstają działki: nr 2 o powierzchni 0,00227ha i nr 3 o powierzchni 0,0154ha i wskazując, że w wyniku nowego podziału powstał ubytek powierzchni wynoszący 0,0010ha. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach P. O. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności m.in. wymienionego powyżej postanowienia z powołaniem się na art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zarzucając wydanie go z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, iż naruszony został przepis art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przeprowadzenie podziału bez zapewnienia wymaganego dostępu do drogi publicznej. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołując w podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności wnioskowanego postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...]r. (nr [...]). W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w pierwszej kolejności zbadania wymagała kwestia, czy w sprawie nie występują przyczyny wyłączające dopuszczalność tego postępowania. Dokonując takiego badania Kolegium stwierdziło, że dokonało już weryfikacji wymienionego powyżej postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. w trybie stwierdzenia nieważności. Już bowiem pismem z dnia [...] r. skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienionego postanowienia. Wówczas wprawdzie Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, stwierdzając, iż przedmiotowe postanowienie stało się elementem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości i ostateczna decyzja Kolegium z dnia [...] r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. uniemożliwia weryfikację w trybie nieważności dokonanego podziału zatwierdzonego właśnie decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie postanowienia z dnia [...] r. Jednak wobec wyroku tut. Sądu z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 765/17, którym uchylono wymienione postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sprawa była ponownie rozpatrywana przez ten organ. Wówczas Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiło stwierdzania nieważności postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. Rozstrzygnięcie to nie było kwestionowane, stąd w rozumieniu art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego stało się ostateczne, wobec upływu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tych okolicznościach sprawy zawarty w piśmie z dnia [...] r. wniosek dotyczy poddania weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta G. , które było już poddane takiej weryfikacji, a jej wynik objęty jest ostatecznym rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Nie jest zatem możliwe dokonywanie w trybie stwierdzenia nieważności kolejnej weryfikacji wymienionego postanowienia Prezydenta Miasta G. Przeciwne stanowisko i przeprowadzenie we wnioskowanym trybie kolejnej weryfikacji wymienionego powyżej postanowienia obarczone byłoby wadą z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też konieczne było wydanie w oparciu o art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, P. O. (skarżący) wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nakazanie organowi wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności wnioskowanego postanowienia z dnia [...] r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 6 i art. 7 w związku z art. 61a § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwe przyjęcie, iż wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r. skutkowałoby wydaniem rozstrzygnięcia obarczonego wadą kwalifikowana określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, - art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie postanowienia wyłącznie w oparciu o argumentację leżącą u podstaw wcześniejszego postanowienia z dnia [...] r. bez uwzględnienia odmiennej argumentacji w obecnym wniosku, Wskazał też na błędne przyjęcie przez organ, iż zarzuty postawione w piśmie z dnia [...] r., które znalazły rozstrzygnięcie w postanowieniu z dnia [...] r. są tożsame z zarzutami postawionymi w obecnym wniosku, chociaż, w jego ocenie są to nowe zarzuty. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że z wydanym rozstrzygnięciem nie sposób się zgodzić, gdyż wydane zostało z naruszeniem prawa. Skarżący nie zgadza się by organ rozpoznając jego wniosek z dnia [...] r. ograniczył się tylko i wyłącznie do prostego ustalenia, iż okoliczność uprzedniej kontroli w postępowaniu nieważnościowym orzeczenia objętego kolejnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności stanowi inną uzasadnioną przyczynę w rozumieniu art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego organ nie rozpoznał sprawy co do istoty, a zwłaszcza zawartych w jego treści zarzutów. Dopiero bowiem analiza zgłoszonych zarzutów w kolejnym wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia pozwoli na ustalenie przesłanek jej nieważności. W dalszej części rozszerzył zgłoszone zarzuty, szeroko podkreślając, iż inne zarzuty były zgłoszone w obecnym wniosku z dnia [...] r. niż w poprzednim piśmie. Podniósł, iż organ nie wyjaśnił wielu okoliczności wydając postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, potrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że zarzuty skargi są chybione, a istotą sporu jest dopuszczalność ponownej weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności wskazanego postanowienia Prezydenta Miasta G. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium powtórzyło stanowisko, iż brak było podstaw do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej postanowieniem ostatecznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie jest w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Przyjdzie zauważyć, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kodeksu czyli żądanie o wszczęcie postępowania- zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały jednak w wymienionym przepisie skonkretyzowane. Nie może być jednak w tym zakresie wątpliwości, że mieścić się tu powinny sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taką sytuacją niewątpliwie będzie m.in. prowadzenie już postępowania administracyjnego w sprawie, wydanie w sprawie rozstrzygnięcia czy albo brak podstawy materialno- prawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Zatem według obowiązujących przepisów wszczęcie postępowania w każdej sprawie jest uzależnione od wstępnej oceny, czy podmiot występujący z takim wnioskiem posiada legitymację do występowania w roli strony postępowania administracyjnego względnie czy nie zachodzi inna uzasadniona przyczyna, powodującą niemożność wszczęcia postępowania. Pierwsza z przesłanek nie zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca posiada interes prawny w prowadzeniu postępowania w sprawie zwrotu wnioskowanych nieruchomości. W niniejszej sprawie organ powołał się jednak na drugą z przesłanek wskazanych w art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie "inne uzasadnione przyczyny" - tj. rozstrzygnięcie sprawy ostateczną decyzją pozostająca w obrocie prawny. Jest poza sporem, że postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego podziału nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...] Rozstrzygnięcie to jest ostateczne, gdyż skarżący nie złożył w ustawowym 14 dniowym terminie, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem w obrocie prawnym pozostaje wymienione powyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Katowicach. Nie może być wątpliwości co do tożsamości przedmiotowej sprawy zakończonej tym postanowieniem, a sprawą obecnie prowadzoną. Wymienione postanowienie z dnia [...] r. w tym postępowaniu nie może podlegać ocenie. Rozstrzyga ono w sposób definitywny, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności wymienionego powyżej postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych czy prawnych sprawy. Nie uległ też zmianie stan prawny sprawy uzasadniający ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej już rozstrzygnięciem ostatecznym. W tych okolicznościach więc ponowne rozstrzygnięcie w sprawie zgodnie ze złożonym przez skarżącego wnioskiem stanowiłoby naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej. Dopóki rozstrzygnięcie to pozostaje w obrocie prawnym to uniemożliwia ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie wnioskowym przez skarżącego. Wbrew twierdzeniom skarżącego w ponownie złożonym obecnie wniosku o stwierdzenie nieważności wymienionego postanowienia nie wskazał on nowych okoliczności i nowych podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Zresztą organ rozpatrujący sprawę w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia [...]r. odmawiającym stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta G. uwzględnił w przeprowadzonym postępowaniu rozpatrzenie sprawy pod kątem wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stwierdzając by jakakolwiek z nich wystąpiła w sprawie. Podnoszone przez skarżącego naruszenia przepisów ustawy o gospodarce, podobnie jak przepisy ustawy Prawo budowlane były uwzględniane podczas poprzedniego rozpatrywania tej sprawy. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy wniosek o wszczęcie postępowania dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, była oczywiście uzasadniona, przynajmniej do czasu pozostawiania w obrocie prawnym wymienionego powyżej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z art. 61a § 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę.