III SA/Wa 2278/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej też "Naczelnik|", "NUS" albo "Organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. w W. (dalej też "Skarżąca", "Spółka" albo "Strona") na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 5 grudnia 2014 r., wystawionego przez Burmistrza C. ("Wierzyciel"), obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2009 r. w łącznej kwocie 28 336 zł należności głównej. Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności Organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z dnia 12 grudnia 2014 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. Pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. Skarżąca zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: "upea" albo "ustawa"). W przedmiotowym piśmie Strona podniosła, iż: • ze względu na to, że decyzji pierwszoinstancyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. ("SKO") nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. nie był wymagalny; • w sytuacji, w której decyzji pierwszoinstancyjnej nie nadano decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, egzekucja ustalonej w tej decyzji należności była niedopuszczalna; • egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 upea, gdyż błędnie oznaczono, iż obowiązek jest wymagalny oraz błędnie określono wysokość odsetek. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Wierzyciel uznał zgłoszone przez Stronę zarzuty za nieuzasadnione. SKO, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., utrzymało w mocy postanowienie Wierzyciela. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, iż w niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za rok 2009 istniał i był wymagalny, przy czym dotyczył on kwoty określonej w decyzji organu podatkowego, a nie w deklaracji złożonej przez Stronę. SKO stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości była więc natychmiast wykonalna już od dnia wydania postanowienia nadającego jej rygor natychmiastowej wykonalności. W opinii SKO nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut wskazany w art. 33 § 1 pkt 10 ustawy. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Organ egzekucyjny uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za nieuzasadnione. Od powyższego zażalenia Skarżąca złożyła zażalenie. Podniosła, że w obecnym stanie prawnym stanowisko Wierzyciela nie może być uznane za wiążące. Według Skarżącej Organ egzekucyjny nie uwzględnił, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych. Zdaniem Strony NUS nie mógł ograniczyć się do przywołania brzmienia art. 34 § 1 ustawy i powołania się na postanowienie SKO z dnia [...] grudnia 2016 r., ale powinien rozpatrzyć te zarzuty samodzielnie i przedstawić własną ocenę w postanowieniu wydanym w sprawie zarzutów egzekucyjnych. Skarżąca podtrzymała również zarzuty braku wymagalności i niedopuszczalności egzekucji oraz wadliwego tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej też "Dyrektor", "DIAS" albo "Organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu Organ odwoławczy podkreślił, że w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 upea organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Następnie DIAS przytoczył stanowisko SKO zawarte w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor ocenił, że NUS słusznie uznały zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy dotyczące nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku za nieuzasadnione. Wskazano, że Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Co do zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 ustawy Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za rok 2009 istniał i był wymagalny, przy czym dotyczył on kwoty określonej w decyzji organu podatkowego, a nie w deklaracji złożonej przez podatnika. W zw. z powyższym decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości była natychmiast wykonalna, Jednocześnie DIAS nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Organ odwoławczy stwierdził, że nie można utożsamiać braku wymagalności obowiązku z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej, a wywodzenie przez Skarżącą, iż egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na okoliczności niedoręczenia postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zdaniem DIAS było błędne. Co do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 ustawy Organ odwoławczy podkreślił, że w tym zarzucie mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. Oceniono, że tytuł wykonawczy wydany w przedmiotowej sprawie zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy. W skardze wniesionej do Sądu Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi naruszenie art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, poprzez przyjęcie, że w zakresie zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy jest on związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu SKO z dnia [...] grudnia 2016 r. W ocenie Spółki Organ odwoławczy nie uwzględnił, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące, co też powoduje, że powołanie się na powyższe postanowienie nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla odstąpienia przez Organ egzekucyjny od samodzielnej oceny zarzutów wobec egzekucji oraz dla "automatycznego" powielenia przez Organ stanowiska wierzyciela. Zdaniem Skarżącej DIAS nie uwzględnił także, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "ppsa"). Pozostające obecnie poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może zatem wiązać Organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Zatem kwestie, w których zakresie Organ egzekucyjny był przed 15 sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony Organu egzekucyjnego, co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Skoro zatem w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie nowy stan prawny, to przy rozpatrywaniu zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy ani Organ egzekucyjny, ani Organ odwoławczy nie mogli ograniczyć się do powołania się na postanowienie SKO z dnia [...] grudnia 2016 r., ale powinny rozpatrzyć te zarzuty samodzielnie, czego zaniechano i co stanowiło naruszenie art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej "Kpa"). Strona podtrzymała również zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 2 upea dotyczace wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji, wskazując na niedoręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, oraz 27 § 1 pkt 3 upea. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia wydanych postanowień. Z uzasadnienia postanowienia SKO wynika niesporna okoliczność, że na postanowienie w sprawie nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności Spółka wniosła zażalenie. Przyjąć należy, że jeśli zażalenie to wniesiono pomimo braku doręczenia postanowienia w sprawie rygoru, to wydane zostanie postanowienie organu II instancji stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Kwestia doręczenia zostanie więc rozstrzygnięta w już zainicjowanym postepowaniu odrębnym w rozumieniu art. 34 § 1a ustawy. Wokół kwestii doręczenia ww. postanowienia w sprawie rygoru zostały skonstruowane dwa pierwsze zarzuty. Powinny one zostać uznane za niedopuszczalne, a nie za niezasadne. Niemniej, mając na uwadze cel instytucji procesowej zarzutów, tj. umorzenie postępowania egzekucyjnego jako konsekwencja uznania zarzutów za zasadne (art. 34 § 4 upea.), błąd ten nie miał wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie Organów. Wniesione zarzuty nie mogły bowiem w żadnym razie doprowadzić do założonego celu Skarżącej, gdyż postepowanie egzekucyjne powinno nadal trwać. W niniejszym postępowaniu sądowym niecelowe byłoby uchylenie przez Sąd zaskarżonych postanowień Naczelnika i Dyrektora, SKO i Burmistrza, tylko po to, aby zarzuty Spółki i tak rozpatrzeć ponownie negatywnie, czyli i tak oddalić żądanie uznania tych zarzutów za zasadne i umorzenia postępowania egzekucyjnego. W kwestii ostatniego zarzutu, tj. niespełnienia przez tytuł wymogów wynikających z art. 27 ustawy, przypomnieć należy, że tytuł wykonawczy zawiera wszystkie konieczne elementy, czego właściwie Spółka nie kwestionuje. Okoliczność, czy elementy te są określone prawidłowo, nie może być natomiast rozstrzygana w ramach zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy. Przepis ten wymaga jedynie istnienia tych elementów, nic nie stanowiąc o ich merytorycznej poprawności. Odnosząc się natomiast do samej skargi, to należy wyjaśnić, że data 15 sierpnia 2015 r. nie zmieniła niczego w zakresie związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. Od tej daty natomiast zmieniła się kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych. Otóż obecnie sądy te nie są uprawnione do rozpoznawania odrębnych skarg na postanowienia wierzycieli (skargi takie nie mogą być wnoszone, zaś wniesione – podlegają odrzuceniu), ale nie oznacza to pozbawienia zobowiązanych ochrony sądowej. Kontrola tych postanowień odbywa się w ramach – jak ujęły to Sądy w wyrokach przywołanych w skardze – "sprawy głównej". Wówczas, w ramach art. 135 Ppsa, sądy wojewódzkie właściwe dla skarg na postanowienia wydane przez organy egzekucyjne oceniają także legalność postanowień wydanych przez wierzycieli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd oddalił skargę, orzekając w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 Ppsa.