II SAB/Rz 144/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w [...] z dnia 29 maja 2021 r. ; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w [...] na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 29 maja 2021 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wpłynął wniosek Fundacji [...] z siedzibą w [...] (Fundacja) o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie: 1) ile było prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019 i 2020 z podziałem na poszczególne kwartały, a także 2) ile w każdym z tych kwartałów (każdym kwartale 2019 i 2020 r.) było do wykorzystania środków finansowych dla potencjalnych składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W dniu 20 września 2021 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wpłynęła skarga Fundacji reprezentowanej przez adw. D. Ż. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w [...] (organ) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w której zarzucono naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Wobec powyższego Fundacja wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 29 maja 2021 r. a także o zasądzenie na rzecz Fundacji od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Fundacja wyjaśniła, że jednym z jej głównych celów statutowych jest pomoc przedsiębiorcom oraz osobom ubiegającym się o taki status. W tym celu Fundacja m. in. buduje bazę danych mającą służyć analizie dotychczasowych rozwiązań związanych z pomocą tymże podmiotom. Jeden z projektów Fundacji obejmuje m. in. badanie wpływu epidemii Covid-19 na trudności związane z zakładaniem działalności gospodarczej. Biorąc to pod uwagę, na podstawie u.d.i.p. Fundacja wniosła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek został złożony drogą elektroniczną na adres: [...], wskazany zarówno na stronie internetowej, jak i w Biuletynie Informacji Publicznej organu. Fundacja zaznaczyła, że wyjaśniła w jakim celu chce pozyskać w/w dane, wskazując na jedną z możliwych dróg ich udostępnienia, a także podała dane identyfikujące fundację. Fundacja stwierdziła, że nie została powiadomiona w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Bez wątpienia bezczynność organu stanowi znaczące utrudnienie w wykonywaniu działalności statutowej Fundacji. Przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych Fundacja stwierdziła, że nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy. Natomiast wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana. W dniu 21 września 2021 r. organ udzielił wnioskowanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 października 2021 r. organ wniósł o umorzenie postępowania, względnie o uznanie, że do bezczynności nie doszło z powodu rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem datowanym na dzień 21 września 2021 r. wysłanym w dniu 22 września 2021 r. drogą pocztową oraz w dniu 21 września 2021 r. drogą elektroniczną na adres wskazany we wniosku, udzielił Fundacji odpowiedzi w zakresie złożonego wniosku. Odpowiedź została udzielona z uchybieniem terminu, o którym jest mowa w art. 13 u.d.i.p., nastąpiło to bezpośrednio po wpłynięciu do organu skargi na bezczynność w tym przedmiocie. Fundacja potwierdziła otrzymanie odpowiedzi. Organ stwierdził, że z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ będący w jej posiadaniu milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji albo odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej albo udziela informacji niebędącej przedmiotem wniosku lub informacji niepełnej. W przedmiotowej sprawie żadna z ww. okoliczności związanych z bezczynnością nie zachodzi zważywszy, że organ udzielił Fundacji pełnej odpowiedzi w zakresie wniosku oraz w wymagany sposób - oznacza to, że organ nie pozostaje w bezczynności jak to jest prezentowane w złożonej skardze. Organ stwierdził, że jest świadomy, że w przedmiotowej sprawie przepisy prawa nie wymagały wniesienia ponaglenia przed skierowaniem skargi na bezczynność, jednak gdyby takie ponaglenie zostało wniesione, spowodowałoby natychmiastową reakcję organu poprzez udzielenie odpowiedzi, bez potrzeby angażowania zewnętrznej kancelarii adwokackiej oraz Sądu. Organ odpowiedział na wniosek w całości i z tego względu z uwagi na udzielenie żądanej informacji przed rozpoznaniem niniejszej sprawy przez Sąd, nie ma podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony w tym przedmiocie. Organ przyznał, że nastąpiło uchybienie terminu w udzieleniu odpowiedzi, jednak wnosi o to, aby Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, że od marca 2020 r. administracja publiczna funkcjonuje w wyjątkowych okolicznościach związanych z pandemią wirusa SARS-CoV-2, który utrudnia działania zarówno obywateli, jak i organów państwa. Przekłada się to na obsadę pracowniczą organów i innych podmiotów oraz zdolność do terminowego załatwiania powierzonych im spraw. Organ ponadto został przez ustawodawcę zobowiązany do prowadzenia spraw związanych z przeciwdziałaniem skutkom wywoływanym przez stan epidemii COVID-19. Organ faktycznie nie odpowiedział na złożony wniosek, ale w sytuacji, gdy został poprzez wniesienie skargi o tym powiadomiony, odpowiedź niezwłocznie została udzielona. Ponadto informacje, których żądała Fundacja, są w większości dostępne na stronie internetowej i w BIP organu. W tej sytuacji nie sposób uznać, że zwłoka organu w załatwieniu sprawy była zamierzona i wynikała z jego złej woli. Następnie w dniu 27 października 2021 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo Fundacji, w którym wniosła o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Fundacja wskazała, że w dniu 16 września 2021 r. złożyła za pośrednictwem organu skargę do tut. Sądu na bezczynność w/w organu w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 29 maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organ otrzymał przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 29 maja 2021 r. Są to okoliczności przyznane przez organ. Nie ulega wątpliwości, że termin na realizację wniosków o udostępnienie informacji publicznej przez organ wynosi 14 dni. Termin ten został wskazany wprost w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, organ zobowiązany był udzielić odpowiedzi Fundacji w przedmiocie złożonego wniosku do dnia 14 czerwca 2021 r. Jako, że Fundacja nie otrzymała odpowiedzi od organu w terminie, postanowiła zaskarżyć bezczynność. Zgodnie z treścią odpowiedzi na skargę, w dniu 21 września 2021 r. Fundacja otrzymała odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wobec czego zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek straciło na aktualności. Jednakże do dnia nadania skargi nie została udzielona odpowiedź na wniosek, Fundacja nie została również powiadomiona w ustawowo określonym terminie o powodach opóźnienia, czy też terminie w jakim organ udostępni informację, co wskazuje na bezczynność organu w sprawie. Dopiero wniesienie skargi spowodowało podjęcie odpowiednich działań ze strony organu. Z tych też względów Fundacja podtrzymała żądanie dotyczące zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana i rozstrzygnięta zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle tej zasady Sąd nie jest związany zakresem zaskarżenia, wnioskami skargi, podniesionymi zarzutami oraz powołaną podstawą prawną, kontrolując z urzędu zaskarżone działania lub zaniechania organów oraz sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. Skarga w niniejszej sprawie okazała się oczywiście uzasadniona. Realizacja warunku podmiotowego obowiązku udostępniania informacji publicznej nie budzi wątpliwości. Właściwy dyrektor powiatowego urzędu pracy jest organem władzy publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. Wątpliwości nie budzi także spełnienie warunku przedmiotowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1 lit. c), ust. 1 pkt. 3 lit. e) i ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej, w tym o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań, o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania oraz o majątku publicznym. W związku z powyższym żądanie strony skarżącej, w zakresie udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych o ilości tzw. naborów wniosków o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019 i 2020 z podziałem na poszczególne kwartały oraz danych co do wysokości środków publicznych do wykorzystania dla składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w każdym kwartale w latach 2019 i 2020 r., podlegało rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Przepis art. 13 ust. 2 stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei art. 15 przewiduje, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek (art. 10 ust. 1) podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (ust. 1). W takim przypadku podmiot obowiązany do udostępnienia w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, ma obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek w dniu 29 maja 2021 r., natomiast skarżony organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w dniu 21 września 2021 r., a więc już po wniesieniu skargi (która została wniesiona w dniu 20 września 2021 r. Niewątpliwie więc zasadniczy 14-dniowy termin ustawowy został przekroczony. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w sprawie, której dotyczy skarga, doszło do naruszenia terminu rozpoznania wniosku, co oznacza, że skarżony organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku. W punkcie pierwszym wyroku orzeczono zatem na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jak w sentencji. W punkcie drugim wyroku Sąd stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że stwierdzona w punkcie pierwszym bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą takiej kwalifikacji – pomimo dość znacznego opóźnienia w załatwieniu sprawy – są okoliczności związane z brakiem oznak celowego ograniczania prawa strony skarżącej do załatwienia w ustawowym terminie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd działając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzekł ponadto w punkcie trzecim wyroku o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.