III OSK 4254/21

.Sygn. akt III OSK 4254/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Bk 175/20 w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Bk 175/20 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie informacji publicznej 1/ umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z [...] września 2019 r.; 2/ stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności; 3/ bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4/ wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł; 5/ nie przyznał od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, 6/ zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że wnioskiem z [...] września 2019 r. skarżąca za pośrednictwem skrzynki ePUAP zwróciła się do Kolegium o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania ww. wniosku [...] października 2020 r. J. W. złożyła skargę do WSA w Białymstoku. Pismem z [...] października 2020 r. organ poinformował, że rzeczony wniosek skarżącej z [...] września 2019 r. nie wpłynął do niego. Następnie po przedłożeniu przez skarżącą potwierdzenia doręczenia przedmiotowego wniosku wygenerowanego przez platformę ePUAP pismem z [...] listopada 2020 r. udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] września 2019 r. Z uwagi na powyższe, w momencie rozpoznawania sprawy organ nie pozostawał już w bezczynności w rozpoznaniu wniosku, skutkiem czego postępowanie sądowe w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Mając natomiast na uwadze treść art. 149 § 1a p.p.s.a. oraz termin udzielonej przez organ odpowiedzi (ponad rok) Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym wyjaśnił, że nieodebranie, czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku nie może obciążać wnioskodawcy, uznając tym samym za bezskuteczne tłumaczenie Kolegium, że wniosek skarżącej nie wpłynął do organu i z tego powodu nie został odczytany. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.. Wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej pkt. 2, 3, 4, 5, 6 i oddalenie skargi w tej części, zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciło mu naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. poprzez błędne orzeczenie w wyroku: - w pkt 2, że organ dopuścił się bezczynności, - w pkt 3, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - w pkt 4 przez wymierzenie Kolegium grzywny w wysokości 500 zł, - w pkt 6 przez zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego; podczas, gdy Kolegium bez własnej winy nie miało wiadomości o złożeniu przez skarżącą wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie mogło udzielić odpowiedzi w wymaganym terminie. Sąd błędnie ustalił, że do organu należy konfiguracja poczty elektronicznej w tym filtrów antyspamowych oraz zapewnienie bezproblemowego i niezwłocznego odbioru przesyłanych na jego adres podań w stosunku do ESP na ePUAP, podczas gdy obowiązek ten może odnosić się wyłącznie do tradycyjnych elektronicznych skrzynek pocztowych. Nadto portal ePUAP umożliwia przesyłanie wiadomości wyłącznie na skrzynki podmiotów publicznych zarejestrowanych w portalu, bez możliwości zaadresowania korespondencji na prywatne skrzynki obywateli. Jedyną możliwością przesłania wiadomości z organu do obywatela jest odpowiedź na wniosek, który wpłynął bezpośrednio od obywatela na ESP ePUAP danego podmiotu. W związku z powyższym Kolegium nie miało możliwości technicznych udzielenia odpowiedzi przez ePUAP nawet posiadając adres prywatnej skrzynki elektronicznej ePUAP. Jednocześnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. W. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności za całkowicie bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter ustrojowy i określa jedynie zakres orzekania. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art.149 § 1, 1a i 2 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tylko tego przepisu nie mógł podważyć stanowiska Sądu I instancji, który oceniał podejmowane przez organ działania lub ich brak przy uwzględnieniu obowiązujących organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 447/18 – przepisy art. 149 § 1, 1a i 2 p.p.s.a. mają charakter ogólny, a tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym, jej zdaniem, Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. W sytuacji, gdy skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji wadliwą ocenę stopnia bezczynności (przewlekłości) organu przekładającą się na treść orzeczenia w kwestii rażącego naruszenia prawa przez organ, konieczne było wskazanie na przepisy, które regulują terminy załatwienia spraw przez organ, aby następnie wykazać, że wbrew stanowisku Sądu I instancji naruszenie tych przepisów nie nastąpiło w stopniu rażącym. Skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji ocenił bezczynność organu jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to nie można mu zarzucić naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a., gdyż takie rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją zastosowanej normy prawnej wynikającej z tego przepisu. Naruszenie powołanego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. jednak nie powołano (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15, 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14, 29 kwietnia 2015 r.) W konsekwencji brak wskazanych wyżej odniesień oznacza, że zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 149 § 1a p.p.s.a. jest nieskuteczny. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do przypisywania autorowi skargi kasacyjnej zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej, ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony. Podobnie bezzasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wymierzenia organowi grzywny. Sąd I instancji, przez pryzmat działań organu, wyjaśnił, że wymierzając grzywnę w kwocie 500 zł miał na uwadze bardzo długi okres oczekiwania przez skarżącą na udzielenie odpowiedzi. Przy czym prawidłowo, Sąd I instancji za nieskuteczne uznał tłumaczenie Kolegium, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wpłynął od organu. Przedłożony przez skarżącą wydruk UPP (urzędowego poświadczenia przedłożenia) wygenerowany z platformy e-PUAP jednoznacznie potwierdza skuteczność złożenia przez skarżącą wniosku z [...] września 2019 r. skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Nieodebranie bądź nieodczytanie przez organ wniosku, wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej nie może obciążać wnioskodawcy, Taka argumentacja Sądu I instancji, nawiązująca wprost do dokonanych w sprawie ustaleń i ocen dotyczących konkretnych przejawów zachowania organu w toku postępowania, spełnia wymóg zindywidualizowania oceny rażącego naruszenia prawa oraz wysokości wymierzonej grzywny. Zasądzenie natomiast zwrotu kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącej wynika wprost z treści art. 200 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jako bezzasadna na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.