III SA/Wr 498/20
WyrokWSA we Wrocławiu2021-02-17
Skład orzekający: Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, w szczególności poprzez sumowanie kar za jedno naruszenie i niewłaściwą kwalifikację naruszeń do poszczególnych pozycji załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracyjne wadliwie zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące wysokości kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy i odpoczynku kierowców. W szczególności, organy nieprawidłowo sumowały kary za jedno naruszenie i błędnie kwalifikowały naruszenia do poszczególnych pozycji załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia wysokości nałożonych kar.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców oraz wykonywania przewozu w czasie obowiązywania zakazu ruchu. Kontrola drogowa wykazała szereg naruszeń, w tym przekroczenie czasu jazdy, skrócenie okresów odpoczynku oraz przewóz w dniu objętym zakazem. Organy administracji nałożyły karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł. Przedsiębiorca wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie wysokości kar.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] (nr [...]) Główny Inspektor Transportu Drogowego – po rozpatrzeniu odwołania R. Z. (dalej: skarżący, strona) – utrzymał w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] (nr [...]) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: kpa), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej: utd), lp. 1.11, lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.2.3, lp. 5.6.1, lp. 5.6.2, lp. 5.6.3, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, dalej: rozporządzenie 561/2006), art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, § 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (tekst jednolity Dz. U. z 2013, poz. 839).
Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 listopada 2019 r. na autostradzie [...] poddany został kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem, którym kierował A. S., wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy na rzecz i w imieniu skarżącego. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli o nr [...] z dnia 1 listopada 2019 r. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli.
Decyzją z dnia [...] (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik przedmiotowego postępowania oraz stwierdził, że organ nie podjął próby rozpatrzenia argumentów strony i nie ocenił okoliczności w jakich doszło do przekroczenia o 23 minuty zakazu jazdy. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, określonego w lp. 1.11 załącznika nr 3 do utd przywołał treść § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej o godzinie 09:29 w dniu 1 listopada 2019 r. stwierdzono, iż przewożony towar w postaci materiałów budowlanych, nie podlegał wyłączeniom określonym w Rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r., dnia 1 listopada 2019 r. od godziny 8:00 do godziny 14:00. Przewóz odbywał się w okresie obowiązywania zakazu ruchu lub okresowych ograniczeń w ruchu drogowym określonej kategorii pojazdów. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 2.000 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 1.11 załącznika nr 3 do utd została nałożona na stronę zasadnie.
W kwestii naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin (lp. 5.1 załącznika nr 3 do utd), organ odwoławczy powołał treść art. 4 lit. k i art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz treść lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.1.3 załącznika nr 3. Wskazał, że organ I instancji po analizie zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia stwierdził, iż kierowca prowadził pojazd w okresie od godz. 22:13 dnia 10 października 2019 r. do godz. 21:28 dnia 11 października 2019 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 11 godzin i 48 minut. W konsekwencji przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 48 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 400 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.1.3 załącznika nr 3 do utd została nałożona na stronę zasadnie.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin (lp. 5.2 załącznika nr 3 utd) organ odwoławczy przywołał treść art. 4 lit. k, art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz treść lp. 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4. załącznika nr 3 do utd.
Wskazał, że w sprawie na podstawie analizy danych z karty kierowcy stwierdzono, że:
- w okresie od godziny 22:35 w dniu 6 października 2019 r. do godz. 17:54 w dniu 7 października 2019 r. kierowca prowadził pojazd łącznie 13 godzin i 38 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 3 godziny i 38 minut. W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł z tytułu naruszenia lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.2.3 załącznika nr 3 do utd;
- okresie od godziny 20:35 w dniu 8 października 2019 r. do godz. 17:19 w dniu 9 października 2019 r. prowadził pojazd łącznie 11 godzin i 40 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 1 godzinę i 40 minut. W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 z tytułu naruszenia lp. 5.2.1, lp. 5.2.2 załącznika nr 3 do utd;
- w okresie od godziny 23:52 w dniu 20 października 2019 r. do godz. 00:57 w dniu 22 października 2019 r. prowadził pojazd łącznie 10 godzin i 49 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 49 minut. W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł tytułu naruszenia lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do utd.
Łączna kara pieniężna za naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do utd wyniosła 1.200 zł.
Odnośnie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: 1) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; 2) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin; lp. 5.6 załącznika nr 3 do utd, organ odwoławczy powołał treść art. 8 ust. 1 - 5 i ust. 8 oraz art. 4 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wskazał, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.6 załącznika nr 3 do utd, która sankcjonuje niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku.
Organ odwoławczy zauważył, że analiza danych z karty kierowcy i z tachografu wykazała, że kierowca:
- w dniu 20 października 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 23:52. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 23:52 w dniu 20 października 2019 r. do godziny 23:52 w dniu 21 października 2019 r., powinien był odebrać odpoczynek dzienny w dwóch częściach - co najmniej 3-godzinnej oraz co najmniej 9-godzinnej. Kierowca odebrał drugą część odpoczynku w godzinach od 12:36 (21.10) do 17:57 (21.10) czasu UTC+1. Odpoczynek ten trwał 5 godzin i 21 minut. Do normy 9-godzinnego odpoczynku brak 3 godzin i 39 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.6.1, lp. 5.6.2, lp. 5.6.3 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 22 października 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 10:45. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 10:45 w dniu 22 października 2019 r. do godziny 10:45 w dniu 23 października 2019 r., powinien był odebrać odpoczynek dzienny w dwóch częściach - co najmniej 3-godzinnej oraz co najmniej 9-godzinnej. Kierowca odebrał drugą część odpoczynku w godzinach od 03:03 (23.10) do 10:45 (23.10) czasu UTC+1. Odpoczynek ten trwał 7 godzin i 42 minuty. Do normy 9-godzinnego odpoczynku brak 1 godziny i 18 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.6.1, lp. 5.6.2 załącznika nr 3 do utd.
Łączna kara pieniężna za naruszenie lp. 5.6 załącznika nr 3 do utd wyniosła 1.300 złotych.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (lp. 5.7 załącznika nr 3 do utd), organ przywołał treść art. 8 ust. 1 - 5 i ust. 8 oraz art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i treść lp. 5.7.1, 5.7.2, 5.7.3 załącznika nr 3 do utd. Wskazał, że analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy wykazała, iż kierowca
- w dniu 6 października 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 22:35. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 22:35 w dniu 6 października 2019 r. do godziny 22:35 w dniu 7 października 2019 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 17:54 (07.10) do 22:35 (07.10). Odpoczynek ten trwał 4 godziny i 41 minut. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 4 godzin i 19 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 2.150 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do utd została nałożona na stronę zasadnie;
- w dniu 8 października 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 20:35. W 24- godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 20:35 w dniu 8 października 2019 r. do godziny 20:35 w dniu 9 października 2019 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 17:19 (09.10) do 20:35 (09.10). Odpoczynek ten trwał 3 godziny i 16 minut. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 5 godzin i 44 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 2.700 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do utd została nałożona na stronę zasadnie;
- w dniu 10 października 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 22:13. W 24- godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 22:13 w dniu 10 października 2019 r. do godziny 22:13 w dniu 11 października 2019 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 04:23 (11.10) do 10:53 (09.10). Odpoczynek ten trwał 6 godzin i 30 minut. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 2 godzin i 30 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 1.050 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do utd została nałożona na stronę zasadnie;
- w dniu 25 października 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 05:54. W 24- godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 05:54 w dniu 25 października 2019 r. do godziny 05:54 w dniu 26 października 2019 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 18:45 (25.10) do 03:19 (26.10). Odpoczynek ten trwał 8 godzin i 34 minuty. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 26 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 150 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do utd została nałożona na stronę zasadnie.
Łączna kara pieniężna za naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 do utd wyniosła 6.050 zł.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut; o czas od 30 min. do mniej niż 1 godzina i 30 min; (lp. 5.11 załącznika nr 3 do utd), organ odwoławczy powołał treść art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do utd. Wskazał, że po przeprowadzeniu ponownej analizy danych cyfrowych z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca:
- w dniu 7 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 15 minut. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 45 minut - tj. od godziny 12:00 dnia 7 października 2019 r. do godziny 17:54 dnia 7 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 100 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 9 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 11 minut. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 41 minut - tj. od godziny 12:03 dnia 9 października 2019 r. do godziny 17:19 dnia 9 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 100 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 10 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty - tj. od godziny 22:13 dnia 9 października 2019 r. do godziny 02:53 dnia 10 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 100 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 11 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 53 minuty. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 23 minuty - tj. od godziny 15:16 dnia 11 października 2019 r. do godziny 21:28 dnia 11 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 350 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 14 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 14 minut. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 44 minuty - tj. od godziny 09:09 dnia 14 października 2019 r. do godziny 14:03 dnia 14 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 100 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 23 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 8 minut. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 38 minut - tj. od godziny 10:54 dnia 23 października 2019 r. do godziny 16:48 dnia 23 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 100 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 25 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 42 minuty. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 12 minut - tj. od godziny 05:54 dnia 25 października 2019 r. do godziny 11:28 dnia 25 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 350 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 29 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 32 minuty. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 2 minuty - tj. od godziny 05:24 dnia 29 października 2019 r. do godziny 11:27 dnia 29 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 350 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do utd;
- w dniu 31 października 2019 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 24 minuty. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 54 minuty - tj. od godziny 06:57 dnia 31 października 2019 r. do godziny 13:28 dnia 31 października 2019 r. nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku - po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu. W toku kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 100 zł tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd.
Łączna kara pieniężna z tytułu naruszenia l.p. 5.11 załącznika nr 3 do utd wyniosła 1.650 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że kara pieniężna za naruszenia stwierdzone w sprawie wyniosła 12.600 zł jednakże zgodnie z artykułem 92a ust. 3 utd suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12.000 zł. W związku z powyższym kara pieniężna za naruszenia stwierdzone w sprawie wyniosła 12.000 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu. W związku z czym bezpodstawne jest twierdzenie strony dotyczące braku miejsca parkingowego. Zauważył ponadto, że nawet jeżeli naruszenia z zakresu czasu pracy spowodowane były spóźnieniem odebrania odpoczynku przez kontrolowanego kierowcę, to winę za popełnione przez kierowcę naruszenia ponosi przedsiębiorca. Podkreślił również, że w przepisach prawa nie ma pojęcia 15 minutowej tolerancji dotyczącej czasu pracy kierowcy. Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92b oraz art. 92c utd. Strona nie udowodniła, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W ocenie organu odwoławczego, postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy. Organ zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Strona w czasie postępowania nie wnosiła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja organu I instancji zawierała wszystkie wymagane elementy.
W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
2) art. 15 Kpa oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 Kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i prawnych w ponownym rozstrzygnięciu jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji
3) przepisu Ip. 1.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 143 § 1 pkt. 6 Kpa, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wyrażającą się w ustaleniu stanu faktycznego przez organy, na podstawie niesprawdzonych przesłanek i wątpliwości dotyczących braku miejsca do postoju na autostradzie [...], w czasie zakazów ruchu w dniu 1 listopada 2019 r.,
4) przepisów Ip. 5.1, 5.2, 5.7 i Ip. 5.11 załącznika nr 3, bowiem organ odwoławczy nie zweryfikował prawidłowego sposobu wymierzenia kar za naruszenie norm czasowych, przez organ I instancji,
5) art. 8 Kpa, tj. zasady zaufania do organów państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez oceny i rozpatrzenia okoliczności zgłoszonych i branych pod uwagę podczas analizy przesłanek, w szczególności braku rozpatrzenia możliwego zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym,
6) przepisów postępowania, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy a także przez orzekanie na podstawie faktów bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami art. 92 c ustawy o transporcie drogowym i przepisem art. 7a kpa, który nakazuje rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego na korzyść strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie stwierdzić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi nastąpić może również na drodze stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należało też mieć na względzie zasadę, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast według art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga okazała się uzasadniona, jednak nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie budziła żadnych wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji co do tego, iż do stwierdzonych podczas kontroli drogowej w dniu 1 listopada 2019 r. wskazanych naruszeń ustawy o transporcie drogowym rzeczywiście doszło. Wynika to jednoznacznie z treści protokołu kontroli i pozostałych dowodów zawartych w aktach sprawy administracyjnej. Przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, w ocenie Sądu, organy te należycie zgromadziły dowody, a dysponując pełnym materiałem dowodowym prawidłowo go oceniły, w zgodzie z regułami proceduralnymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sformułowane przez skarżącego zarzuty skargi odnoszące się do kwestionowania prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych okazały się chybione, dlatego wnioski organów skutkujące – co do zasady – nałożeniem na stronę sankcji za stwierdzone naruszenia przepisów utd były prawidłowe.
W okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości prawidłowość wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 2.000 zł za na ruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, określonego w lp. 1.11 załącznika nr 3 do utd. Zgodnie z § 2 pkt 1) lit. i) rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, wprowadza się okresowe ograniczenia ruchu pojazdów, o których mowa w § 1, poprzez zakaz ich ruchu na drogach na obszarze całego kraju, w następujących terminach: od godzin 8:00 do 22:00 w dni ustawowo wolne od pracy,: 1 listopada – Wszystkich Świętych. W sprawie kontrola została przeprowadzona w dniu 1 listopada 2019 r. Stwierdzono, że przewożony towar w postaci materiałów budowlanych, nie podlegał wyłączeniom określonym w Rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. Niewątpliwie przewóz odbywał się w okresie obowiązywania zakazu ruchu lub okresowych ograniczeń w ruchu drogowym określonej kategorii pojazdów. Okoliczność ta zresztą nie była kwestionowana przez skarżącego, który jedynie twierdził, że do naruszenia doszło z powodów od niego niezależnych, na które ani on, ani kierowca nie mieli wpływu, bowiem w tym dniu były problemy ze znalezieniem miejsca na parkingu, a zatem organy powinny były zastosować art. 92c utd. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (ust.1). Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (ust.1a). Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ (ust. 2).
Wskazać należy, że w sprawie organy obu instancji słusznie przyjęły, że nie było podstaw do zastosowania powołanego wyżej przepisu. Obowiązkiem przedsiębiorstwa transportowego jest uważne planowanie przejazdu kierowcy tak, aby był on bezpieczny i uwzględniał np. regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., II GSK 1255/15). Obowiązek przedsiębiorcy wykonującego regularne przewozy obejmuje także wcześniejsze zapewnienie miejsc parkowania i jest to okoliczność, którą można przewidzieć. Sam zresztą skarżący wskazywał, że w dni wolne od pracy, w których obowiązuje zakazu ruchu lub okresowe ograniczenia w ruchu drogowym określonej kategorii pojazdów, jest problem ze znalezieniem miejsca postoju. W konsekwencji zatem mając taką wiedzę dotyczącą trudności występujących w transporcie drogowym w dni wolne, powinien był odpowiednio zaplanować przejazd, tak by do stwierdzonego naruszenia nie doszło.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz ustalony stan faktyczny pozwalają także stwierdzić, że doszło do naruszeń związanych z czasem pracy i odpoczynku kierowcy. W szczególności potwierdza to protokół kontroli, a także przeanalizowane przez organy dane z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego. Odnosząc się do podniesionych w tym zakresie w skardze zarzutów, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że nawet jeżeli naruszenia z zakresu czasu pracy spowodowane były spóźnieniem odebrania odpoczynku przez kontrolowanego kierowcę, to winę za popełnione przez kierowcę naruszenia ponosi przedsiębiorca. Odnośnie odstępstw od czasu pracy kierowcy, należy wskazać, że co prawda art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wprowadza na zasadzie wyjątku odstępstwo od przepisów w zakresie minimalnego okresu odpoczynku i maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w celu znalezienia odpowiedniego miejsca postojowego, jednak zdaniem Sądu do zadań przedsiębiorstwa transportowego należy takie organizowanie pracy kierowcy, aby mógł on przestrzegać przepisów rozporządzenia. Przepis ten może znaleźć zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, kierowca jest ponadto obowiązany wskazać powody odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. W sprawie kierowca nie okazał dokumentów usprawiedliwiających odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Ponadto w sprawie stwierdzono powtarzające się naruszenia norm czasu i to w następujących po sobie dniach, co wskazuje na brak prawidłowej organizacji transportu przez przedsiębiorcę. Wskazać też należy, że co do zasady nie ma w przepisach generalnie obowiązującej reguły 15 minutowej tolerancji czasowej, jak twierdzi skarżący. Przepisy przewidują w odniesieniu do niektórych naruszeń tolerancję 15 minutową (np. l.p.5.1.1 załącznika nr 3 do utd), czy też możliwość przedłużenia norm dziennego czasu pracy w określonych granicach. W rozpoznawanej sprawie jednak, w sytuacji kiedy ta tolerancja była dopuszczalna, przekroczenie było większe niż 15 minut. Podkreślić również trzeba, że przepisy rozporządzenia nr 561/2006 podobnie jak i załącznika nr 3 do utd nie wyłączają odpowiedzialności z uwagi na to, że naruszenie norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku, czy przerw było nieznaczne. Wprowadzają natomiast przedziały czasowe, różnicując skalę naruszenia i wysokość wymierzanej kary pieniężnej.
Wobec pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że w dyspozycji art. 92b i 92c utd, których treść przewiduje zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, nie znajduje się zdarzenie stanowiące błąd podczas operowania selektorem aktywności, na co powoływał się skarżący.
Pomimo prawidłowych ustaleń co do stwierdzonych naruszeń związanych z przestrzeganiem norm czasowych, w ocenie Sądu organy w sposób nieprawidłowy ustaliły wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia sankcjonowane przez lp. 5.1, l.p. 5.2, l.p. 5.6, l.p. 5.7 i l.p. 5.11 załącznika nr 3 do utd.
W tym miejscu wymaga przypomnienia, że wskazane wyżej naruszenia zawarte są w wykazie naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a opisane zostały szczegółowo w części obejmującej czas pracy kierowców (lp. 5 załącznika nr 3 do utd). Źródłowo problematykę w tym zakresie co do wagi poszczególnych naruszeń regulują przepisy rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L nr 74 z dnia 19 marca 2016, str. 8 – dalej jako "rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403"). Do problematyki wagi poszczególnych naruszeń odnoszą się też przepisy powoływanego już rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Jak stanowi pkt 26 preambuły rozporządzenia nr 561/2006, państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić ich wykonanie. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące. Wspólny zakres środków dostępnych Państwom Członkowskim powinien zawierać także możliwość unieruchomienia pojazdu w razie wykrycia poważnych naruszeń. Zawarte w niniejszym rozporządzeniu przepisy dotyczące kar lub postępowania nie powinny naruszać przepisów krajowych dotyczących ciężaru dowodu. Dlatego obowiązująca obecnie treść załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym uwzględnia postulaty zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. Komisja rozporządzeniem tym dokonała kategoryzacji wagi naruszeń przepisów UE, w tym dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i czasu odpoczynku, z uwzględnieniem także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, str. 51). Znamiennym jest także to, że również w rozporządzeniu nr 1071/2009 podkreślono w pkt 21 preambuły, że państwa członkowskie powinny przewidzieć sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia, a sankcje te powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Czyniąc zatem zadość przepisom unijnym krajowy ustawodawca ustanowił, przy zastosowaniu zwrotów ostrych, odrębne kategorie naruszeń, które w zależności od ich wagi podlegają odrębnemu karaniu.
W zakresie naruszenia sankcjonowanego przez l.p. 5.1 załącznika nr 3 do utd organy stwierdziły, że doszło do przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 48 minut. Wymierzyły w tym zakresie karę pieniężną w wysokości 400 zł na podstawie l.p. 5.1.1, l.p. 5.1.2 i l.p. 5.1.3. Zdaniem Sądu nieuprawnione było zakwalifikowanie wyłącznie jednego ujawnionego naruszenia do trzech różnych naruszeń opisanych i sankcjonowanych odrębnie w trzech różnych jednostkach redakcyjnych lp. 5.1. załącznika nr 3 do utd. Wskazać należy, że w l.p. 5.1. zawarte są trzy odrębne w omawianym zakresie kategorie naruszeń: w lp. 5.1.1 (o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny – kara 50 zł), lp. 5.1.2 ( o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin – kara 150 zł), lp. 5.1.3 (za każda rozpoczętą godzinę od 2 godzin – kara 200 zł). Systematyka tego przepisu wskazuje więc na to, że najsurowszej karze podlegają naruszenia o najcięższym charakterze (największej wadze). Skoro zaś ustawodawca ustanowił trzy odrębne grupy czasowe, przypisując do każdego z tych przedziałów czasowych odpowiednie kary (rosnące wraz z wagą naruszenia, czyli zgodnie z uregulowaniami rozporządzenia 2016/403), to tym samym prawidłowo nałożona może obecnie zostać tylko jedna kara, odpowiednia do stwierdzonego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie wysokość kary nie może obejmować sumy kar określonych w pkt 1, 2 i 3 lp. 5.1. załącznika nr 3 do utd, bo przede wszystkim nie wynika to z treści obu tych jednostek redakcyjnych i sposobu redakcji całości tego uregulowania. Naruszenie za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin mieści się w l.p. 5.1.3 i podlega karze w wysokości 200 zł.
Powyższe dotyczy również innych naruszeń sankcjonowanych w pkt 5 złącznika nr 3 do utd.
Kolejnym stwierdzonym przez organy naruszeniem było przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin (lp. 5.2, załącznika nr 3 utd). Stwierdzone naruszenie w poszczególnych dniach wynosiło: 3 godziny i 38 minut, 1 godzinę i 40 minut, 49 minut. Naruszenie wynoszące 3 godziny i 38 minut sankcjonowane jest przez l.p. 5.2.3 (za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin – kara 250 zł), w konsekwencji nieuprawnione było nałożenie na skarżącego kary za to naruszenie również na podstawie l.p. 5.2.1 i 5.2.2 Naruszenie wynoszące 1 godzinę i 40 minut podlega jedynie sankcji wskazanej w l.p. 5.2.2, a nie jak chciał organ l.p.5.2.1 i 5.2.2. Naruszenie wynoszące 49 minut zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organ według l.p. 5.2.1
W zakresie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: 1) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; 2) skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (lp. 5.6 załącznika nr 3 do utd) stwierdzono w pierwszym przypadku, że do normy 9-godzinnego odpoczynku zabrakło 3 godzin i 39 minut. Organy nałożyły z tego tytułu karę na podstawie l.p. 5.6.1, 5.6.2 i 5.6.3 (1.000 zł), podczas, gdy stwierdzone naruszenie podlegało tylko sankcji z l.p. 5.5.3 przewidującego karę w wysokości 350 zł za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin. W drugim przypadku stwierdzono, że do 9-godzinnego odpoczynku zabrakło 1 godziny i 18 minut, a zatem było to naruszenie podlegające jedynie l.p. 5.6.2 (kara 200 zł), a nie jak przyjęły organy l.p. 5.6.1 i 5.6.2.
Kolejne naruszenie dotyczyło skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (lp. 5.7 załącznika nr 3 do utd). W tym zakresie organy ustaliły, że do 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego w poszczególnych dniach zabrakło 4 godzin i 19 minut, 5 godzin i 44 minut, 2 godzin i 30 minut. Każde z tych naruszeń zostało określone w l.p. 5.7.3. – za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin kara 550 zł, a nie jak wskazały organy w l.p. 5.7.1, lp. 5.7.2, l.p. 5.7.3. Dodatkowo organy ustaliły, że doszło do naruszenia polegającego na braku do 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego 26 minut. W tym zakresie prawidłowo zastosowały l.p. 5.7.1.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut; 2) o czas od 30 min. do mniej niż 1 godzina i 30 min (lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do utd), wskazać należy, że odnośnie naruszeń stwierdzonych w dniu 11 października 2019 r. – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 53 minuty, w dniu 25 października 2019 r. – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 42 minuty, w dniu 29 października – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 32 minuty organy nieprawidłowo wymierzyły kary na podstawie l.p. 5.11.1 i l.p. 5.11.2, podczas gdy powinny zastosować jedynie l.p. 5.11.2
Reasumując należało stwierdzić, że prawidłowa wykładnia obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że nie jest dopuszczalne sumowanie administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących czasu pracy lub skrócenia okresu odpoczynku kierowców, jeżeli jedno stwierdzone naruszenie w tym zakresie podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Stanowiska takie wyrażono w judykaturze (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1386/19; WSA w Szczecinie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1046/19; WSA w Opolu z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 25/20, WSA w Lublinie z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 284/20).
Mając powyższe rozważania na względzie należało uznać, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów materialnoprawnych, to jest art. 92a ust. 1 i 7 utd w związku z l.p.5.1, l.p.5.2., l.p. 5.6, l.p. 5.7, l.p. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co wyżej wykazano.
W konsekwencji Sąd – na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadnione jest treścią przepisów art. 200 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów złożył się uiszczony przez stronę wpis od wniesionej skargi w kwocie 400 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło