II SAB/Wa 604/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej M. W. z dnia [...] sierpnia 2021 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej M. W. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga M.W. (dalej jako skarżąca, wnioskodawca) na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako Dyrektor IAS, organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 roku, przesłanym na adres mailowy [...], skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji publicznej na temat wynagrodzenia na stanowisku głównego specjalisty. Skarżąca w dniu [...] sierpnia 2021 r. złożyła za pośrednictwem skrzynki ePUAP skargę na bezczynność Dyrektora lAS wraz z wnioskiem, który przesłała w dniu [...] sierpnia 2021 r. na adres: [...]. Dyrektor IAS po powzięciu informacji o istnieniu wniosku dołączonego do powyższej skargi, w dniu [...] sierpnia br. udzielił odpowiedzi Skarżącej. W trakcie czynności wyjaśniających w organie ustalono, że wiadomość od Skarżącej wpłynęła na jego adres mailowy, ale z niewiadomych przyczyn została usunięta W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie w terminie 14 dni; o stwierdzenie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. dopuścił się bezczynności; o przyznanie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwoty 50,00 PLN (skarżąca zobowiązuje się ww. kwotę przekazać na cele społeczne - na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B.); rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; zasądzenie od Dyrektora Izby zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że Dyrektor nie powinien ignorować wiadomości od obywateli. Skarżąca dostrzegła, że organy administracji publicznej proponują radcy prawnemu wynagrodzenie na poziomie niższym niż wynagrodzenie głównego specjalisty, gdy tymczasem zgodnie z ustawą o radcach prawnych, wynagrodzenie radcy prawnego nie może być niższe od wynagrodzenia głównego specjalisty. Wymagało zatem weryfikacji podejście Dyrektora do aspektu wynagrodzenia. Ponadto skoro Dyrektor udostępnia swój adres mailowy, winien zapewnić taką obsługę skrzynki W odpowiedzi na skargę organ zauważył, że o wpływie wniosku dowiedział się w momencie wpływu skargi w dniu [...] sierpnia 2021 r., do której został dołączony wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających uznano, że wniosek ten trafił na serwer poczty przychodzącej Izby, ale został z niego usunięty z niewiadomych przyczyn. Dyrektor lAS w dniu [...] sierpnia 2021r. udzielił Skarżącej odpowiedzi na wniosek. Zatem w jego ocenie, udzielona odpowiedź, choćby po terminie, nie daje podstaw do stwierdzenia bezczynności Organu. Trudno uznać, aby organ pozostawał w bezczynności skoro na skutek błędu systemu nie miał wiedzy o złożonym wniosku. Co więcej, gdyby pomimo tego, że taki obowiązek nie ciążył na Skarżącej) przed złożeniem skargi wnioskodawczym przesłała zapytanie o stan sprawy organ udzieliłby odpowiedzi na wniosek. Świadczy o tym reakcja na złożoną skargę. Wobec tego, w ocenie Organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezzasadny jest również wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, skoro Skarżąca otrzymała odpowiedź na złożony wniosek, a jednocześnie nie była to informacja o szczególnym charakterze dla ogółu społeczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność organu polegająca na nieudostępnieniu skarżącej, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanej przez nią we wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. informacji. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku, należało ustalić, czy jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie ulega wątpliwości i nie było kwestionowane, że Dyrektor IAS jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W świetle powołanych wyżej regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że charakter informacji publicznej ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile odnosi się do faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu wykonującego zadania publiczne, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Informacją publiczną jest więc zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ww. podmioty jak i tych, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 667/11; 30 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1004/13, publ. j.w.). Z tego względu należało uznać, że żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spełniona została więc przesłanka przedmiotowa i podmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącego. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W związku z tym, że na wniosek skarżącej Dyrektor nie udostępnił żądanej informacji w terminie 14 dni, licząc od dnia złożenia wniosku, stwierdzić należało, że organ pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi do Sądu. Zaznaczyć też trzeba, że bezzwłocznie po wniesieniu skargi, organ udostępnił wnioskowaną informację publiczną. W związku z tym, Sąd w dacie orzekania nie miał podstaw do tego, aby (zgodnie z żądaniem skargi) w oparciu o przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązać organ do jego rozpoznania. Z tego względu Sąd w punkcie 1 wyroku stwierdził, że Dyrektor IAS dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia ww. wniosku. Jednocześnie Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie w punkcie 3 wyroku, tj. w zakresie żądania zasądzenia kwoty 50 zł uznając, że organ tylko z uwagi na nieprawidłowości w obsłudze skrzynki mailowej nie udzielił informacji w terminie. Podstawą prawną omówionych wyżej rozstrzygnięć był art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. O zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego kwoty 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (w punkcie 4 wyroku), w związku z uwzględnieniem skargi wnioskodawcy w zakresie stwierdzenia bezczynności organu, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt 1) lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 265.