I SA/Gd 1106/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 19 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 215 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm. - dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu zażalenia D. D. – dalej jako "Skarżący" na postanowienie Dyrektora IAS z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w wydanej przez Dyrektora IAS decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "Naczelnik US") z dnia 6 sierpnia 2020 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako wiceprezesa zarządu A S.A. (dalej jako "Spółka") solidarnie ze Spółką, drugim wiceprezesem oraz prezesem zarządu za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług wraz odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Decyzją z dnia 6 sierpnia 2020 r. Naczelnik US orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako wiceprezesa zarządu Spółki solidarnie ze Spółką oraz wiceprezesem i prezesem zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług. Korzystając z przysługującego prawa Skarżący wniósł do Dyrektora IAS odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia 10 grudnia 2020 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US z dnia 6 sierpnia 2020 r. Postanowieniem z dnia 1 marca 2021 r. Dyrektor IAS sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w wydanej przez siebie decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. w zakresie imienia Strony - w ten sposób, że w decyzji tej zamiast imienia "K." winno być imię "D.". Pismem z dnia 15 marca 2021 r. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki, zarzucając naruszenie art. 215 § 1 oraz art. 247 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie przepis art. 215 § 1 ww. ustawy nie znajduje zastosowania. Zdaniem Strony w decyzji oznaczono jej adresata jako "K. D." i w związku z tym decyzja została skierowana do osoby, która nie jest stroną postępowania. Ponadto według Skarżącego zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. nieważna jest decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną, zatem wskazanie innego niż strona adresata decyzji nigdy nie może być potraktowane jako oczywista omyłka pisarska. Zdaniem Strony sprostowanie omyłki pisarskiej w tym przypadku jest niedopuszczalne, bo w prostej drodze prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego jednej z przesłanek nieważności decyzji, czyniąc instytucję, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 tej ustawy martwą i zbędną. Jest to nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), która zawiera zasadę racjonalnego prawodawcy, tj. nie tworzącego norm sprzecznych lub zbędnych. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Postanowieniem z dnia 19 maja 2021 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor IAS, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych oraz treść art. 215 § 1 i § 3 O.p. stwierdził, że za oczywistą omyłkę należy uznać błąd, który nie wpływa na znaczenie merytoryczne aktu administracyjnego i jego charakter nie budzi wątpliwości w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy lub stanu prawnego. Przykładem oczywistej omyłki jest przestawienie liter w wyrazie lub dodanie zbędnej litery, błąd w imieniu lub nazwisku itp. Postanowienie, jakie przewiduje art. 215 O.p., prowadzi do wyeliminowania z aktu administracyjnego najdrobniejszych błędów, które mogą być usunięte bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Dyrektor IAS wskazał, że pomimo oczywistej omyłki pisarskiej w imieniu Strony (błędne imię w nagłówku decyzji) decyzja Dyrektora IAS z dnia 10 grudnia 2020 r. w sentencji oraz uzasadnieniu jednoznacznie identyfikowała Skarżącego podając jego prawidłowe imię i nazwisko. Zarówno z sentencji ww. decyzji, jak i jej całego uzasadnienia wprost wynika, iż decyzja jest skierowana do Skarżącego jako wiceprezesa zarządu ww. Spółki. W ocenie organu należy odróżnić wydanie bądź skierowanie decyzji do innej osoby niż strona postępowania od omyłki pisarskiej w imieniu prawidłowo zidentyfikowanej i oznaczonej strony postępowania. W opinii organu odwoławczego omyłka taka - wbrew twierdzeniu Strony - podlega sprostowaniu na podstawie art. 215 O.p. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p. Dyrektor IAS stwierdził, iż przepis ten nie został naruszony. Zgodnie z ww. przepisem organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p., zdaniem organu odwoławczego, mógłby być podnoszony jedynie w stosunku do decyzji, której sprostowanie omyłki dotyczyło, a która to decyzja zdaniem Strony została skierowana do osoby innej niż strona postępowania. Kwestionowane postanowienie z dnia 1 marca 2020 r. w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki zawiera prawidłowe dane Skarżącego, nie zawiera zatem wady wskazanej w tym przepisie, skutkującej nieważnością kwestionowanego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zaskarżonemu postanowieniu organu odwoławczego z dnia 19 maja 2021 r. zarzucił naruszenie art. 215 § 1 i art. 247 § 1 pkt 5 O.p. poprzez błędne zastosowanie i nieuchylenie postanowienia w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w wydanej przez ten organ decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. - w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w trybie niewłaściwym dokonywało usunięcia kwalifikowanej wady decyzji (skierowanie jej do osoby niebędącej stroną postępowania) poprzez sprostowanie decyzji. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów i w swojej istocie jest powtórzeniem zarzutów sformułowanych w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowały konieczność jego uchylenia. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Dyrektora IAS z dnia 19 maja 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia 1 marca 2021 r. prostujące oczywistą omyłkę w wydanej przez Dyrektora IAS decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika US z dnia 6 sierpnia 2020 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako wiceprezesa zarządu Spółki solidarnie ze Spółką, oraz pozostałymi członkami zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów, a przedmiotem sporu jest prawo organu do skorygowania w trybie art. 215 § 1 O.p. popełnionej omyłki pisarskiej. Na wstępie wyjaśnić należy, że Dyrektor IAS w wydanej decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. błędnie podał imię Skarżącego. W ocenie Sądu, kwestią sporną jest zatem ocena charakteru wskazanego uchybienia, tj. ustalenie czy popełniony przez organ błąd ma charakter istotny czy nieistotny i wyczerpuje tym samym znamiona "oczywistej omyłki", o której mowa w art. 215 § 1 O.p. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 215 § 1 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. W myśl natomiast art. 219 O.p. przepis art. 215 § 1 stosuje się odpowiednio do postanowień. W ocenie Sądu, na mocy wskazanych przepisów organy podatkowe uprawnione zostały do wyeliminowania - w drodze postanowienia - zarówno błędów rachunkowych, jak innych omyłek o charakterze oczywistym, które zawarte zostały w wydawanych przez te organy decyzjach oraz postanowieniach. Pojęcie oczywistej omyłki nie zostało jednak zdefiniowane ani w art. 215 § 1 O.p., ani w innych przepisach powołanej ustawy. W ocenie Sądu, wskazany w art. 215 § 1 O.p. tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany. Oczywista omyłka, którą można sprostować w trybie art. 215 § 1 O.p. to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską w decyzji (postanowieniu) zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną przez organ. Podkreślić również należy, iż sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W trybie art. 215 § 1 O.p. można zatem naprawić jedynie taką omyłkę, która nie wpływa na treść i znaczenie prostowanej decyzji (postanowienia). Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy uprawnione jest twierdzenie, iż sprostowany zaskarżonym postanowieniem błąd stanowi oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 215 § 1 O.p. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pomimo oczywistej omyłki pisarskiej w imieniu Strony w nagłówku decyzji, rozstrzygnięcie Dyrektora IAS z dnia 10 grudnia 2020 r. w sentencji oraz uzasadnieniu jednoznacznie identyfikowało Skarżącego podając jego prawidłowe imię i nazwisko. Zarówno z sentencji, jak i całego uzasadnienia decyzji wprost wynika, iż decyzja jest skierowana do Skarżącego jako wiceprezesa zarządu ww. Spółki. Ponadto decyzja została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącego oraz skutecznie doręczona, zatem nie zachodzi sytuacja, w której skierowano decyzję do innej niż strona osoby. Ponadto, analiza akt sprawy bezsprzecznie wskazuje, że Skarżący aktywnie brał udział zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, zatem miał świadomość toczących się postępowań w przedmiocie jego odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki. Nie zachodzi zatem powoływana przez Skarżącego sytuacja, w której na skutek omyłki w imieniu w oznaczeniu adresata decyzji przy prawidłowym imieniu w sentencji oraz uzasadnieniu Skarżący miał uzasadnione i usprawiedliwione prawo uznać, że decyzja nie dotyczy jego, lecz kogoś innego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p. Sąd stwierdził, że Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, iż przepis ten nie został naruszony, bowiem należy odróżnić wydanie bądź skierowanie decyzji do innej osoby niż strona postępowania od omyłki pisarskiej w imieniu prawidłowo zidentyfikowanej i oznaczonej strony postępowania. Omyłka taka nie wypełnia tym samym przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. O tym do kogo dana decyzja jest skierowana decyduje jej treść. Decydujące jest bowiem to komu według treści decyzji organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 O.p. został spełniony. Nie zachodzi więc wskazana przez Skarżącego sytuacja, że przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wyeliminowania z obrotu prawnego jednej z przesłanek nieważności decyzji, czyniąc instytucję, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. martwą i zbędną. W świetle powyższego, w opinii Sądu, podniesione zarzuty dotyczące naruszenia art. 215 § 1 oraz 247 § 1 pkt 5 O.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie nie znajdują uzasadnienia. Podsumowując, zdaniem Sądu, sprostowany zaskarżonym postanowieniem błąd mieści się w zakresie pojęcia "oczywista omyłka" i nie prowadzi do zmiany merytorycznej wydanego aktu administracyjnego oraz nie wpływa na prawa Skarżącego, co uprawniało organ do wydania w oparciu o art. 215 § 1 O.p. postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.