II SA/Lu 659/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania B. F. (dalej jako: "wnioskodawczyni" lub "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], uzupełnioną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], którą przyznano B. F. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad matką K. R. w kwocie [...]zł miesięcznie od 1 lipca 2019 r. na czas nieokreślony (punkt 1 decyzji) oraz odmówiono wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2019 r. (punkt 2 decyzji). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] Burmistrz Miasta B., po rozpatrzeniu wniosku B. F. (noszącej wówczas nazwisko F.-K.) z dnia [...] marca 2018 r., na podstawie art. 17 ust. 1, ust. 1b pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K. R.. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia wymogu z art. 17 ust. 1b u.ś.r. dotyczącego daty powstania niepełnosprawności matki (niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nią wskazanego w tym przepisie wieku), a ponadto zachodzi przesłanka negatywna, tj. zbieg świadczeń, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "b", u.ś.r., gdyż wnioskodawczyni pobiera zasiłek dla opiekuna. Za bezsporne przy tym organ uznał, że K. R. jest osobą niepełnosprawną, nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie i wymaga stałej opieki oraz pomocy w czynnościach życia codziennego, a wnioskodawczyni z tego powodu zrezygnowała z podjęcia zatrudnienia. Organ dodał, że decyzja wydana została po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wcześniejszej decyzji odmownej z dnia [...] kwietnia 2018 r. W decyzji tej Kolegium zaleciło organowi I instancji jednoznaczne ustalenie, czy wnioskodawczyni spełnia kryterium rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką oraz wskazało na konieczność rozpatrzenia wniosku z pominięciem kryterium wieku. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez wnioskodawczynię Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr SKO. [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium, odmiennie niż organ pierwszej instancji, przyjęło, że fakt, iż niepełnosprawność matki wnioskodawczyni powstała w wieku 48 lat, nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu wadliwego ustalenia zbiegu praw do świadczeń, Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji. W ocenie organu, bezspornie B. F.-K. ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką K. R. i pobiera ten zasiłek na podstawie decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Skoro świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, to warunkiem przyznania tego świadczenia na zasadzie wyboru jest rezygnacja z przysługującego zasiłku dla opiekuna. Zaistnieć muszą więc okoliczności, zainicjowane przez zainteresowaną osobę, uprawniające organ do uchylenia decyzji o przyznaniu konkurencyjnego świadczenia, tj. jednoznaczne zrzeczenie się prawa do zasiłku dla opiekuna. Rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest możliwe dopiero po uchyleniu decyzji ustalającej prawo do zasiłku dla opiekuna, a taka sytuacja – zdaniem Kolegium – w niniejszej sprawie nie zachodzi. Złożone przez B. F.-K. oświadczenie z dnia 21 marca 2018 r. o przyszłej rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, w sytuacji, gdy organ I instancji poinformuje ją, że posiadanie prawa do zasiłku dla opiekuna stanowi jedyną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie może być traktowane jako wywołujące skutki prawne dokonanie wyboru określonego świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., skutkujące uprawnieniem do eliminacji z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna. W związku z tym decyzja dnia 22 sierpnia 2014 r. przyznająca skarżącej zasiłek dla opiekuna nie została uchylona. Za oświadczenie o zrzeczeniu się tego zasiłku nie może być też potraktowany sam wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a ewentualne uchylenie decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna nie może nastąpić w postępowaniu odwoławczym dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, nie jest zatem, w świetle przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "b" u.ś.r. - dopuszczalne. W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia 20 sierpnia 2018 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z [...] lipca 2019 r., znak: [...] przyznał wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad matką w kwocie [...]zł miesięcznie od 1 lipca 2019 r. na czas nieokreślony (punkt 1 decyzji). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. uzupełniono decyzję co do rozstrzygnięcia poprzez dodanie punktu 2 w brzmieniu: "2. odmawiam Pani prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 01 marca 2018 r. do 30 czerwca 2019 r.". W wyniku odwołania wniesionego przez B. F. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do przepisów art. 17, 24 i 27 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, stwierdziło, że skoro świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, jest rezygnacja z przysługującego zasiłku dla opiekuna, to jest jednoznaczne, a nie tylko dorozumiane, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia, natomiast ze względu na treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b), zgodnie z którym przeszkodą w uzyskaniu świadczenia jest "ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna", przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinno nastąpić po uchyleniu lub wraz z uchyleniem decyzji ustalającej prawo do konkurencyjnego świadczenia. Jak wskazał organ odwoławczy wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką i pobierała to świadczenie w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] Okoliczność powyższa wypełniała dyspozycję przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy i skutkowała brakiem możliwości przyznania wymienionej świadczenia pielęgnacyjnego. Przesłanka uniemożliwiająca przyznanie tego świadczenia odpadała z chwilą uchylenia przez organ pierwszej instancji tej decyzji, co nastąpiło decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], wydaną na skutek złożenia przez skarżącą oświadczenia z dnia 25 lipca 2019 r. o treści: "Rezygnuję z pobierania zasiłku dla opiekuna, proszę o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna od dnia 1 lipca 2019 r. Proszę o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego." Natomiast złożone w dniu 21 marca 2018 r., wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jej oświadczenie nie wywołało i nie mogło wywołać takich skutków, gdyż dotyczyło jedynie przyszłej rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji poinformuje ją, że posiadanie prawa do zasiłku stanowi jedyną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ podkreślił także, że akceptując stanowisko WSA w Lublinie, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19, co do sposobu postępowania organów w przypadku rozpatrywania wniosków o świadczenie pielęgnacyjne, przy ustalonym prawie strony do zasiłku dla opiekuna, nawiązujące do poglądu NSA z wyroku z dnia 21 lutego 2018 r., I OSK 2758/17, wskazać jednak trzeba, iż zaistniałych już wad takiego postępowania zasadniczo nie daje się sanować w pełnym zakresie. Uchylenie bowiem decyzji o przyznaniu konkurencyjnego świadczenia nie może nastąpić z mocą wsteczną. Jak stwierdził organ w realiach sprawy skarżąca w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 czerwca 2019 r., a więc także w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2019 r. - za który oczekuje przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wnioskodawczyni miała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna i zasiłek ten został jej wypłacony. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres, za który strona miała ustalone prawo do konkurencyjnego świadczenia, pozostawałoby w sprzeczności z przepisem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy. Stąd też - w opinii Kolegium - przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres nie było w realiach niniejszej sprawy dopuszczalne. Natomiast w pozostałym zakresie, nie kwestionowanym przez skarżącą, decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z przepisami prawa, uwzględnia oświadczenie strony z dnia 25 lipca 2019 r. oraz jej wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad matką. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez B. F. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Jak wskazano w skardze zaskarżono nią w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w zakresie w jakim utrzymano nią decyzję organu pierwszej instancji, która dotyczyła odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne tj. za okres trwania całego procesu odwoławczego od marca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na tym, że SKO w Z. będąc związane prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 marca 2019r. sygn. akt II SA/Lu 87/19, utrzymało w mocy zaskarżoną w części decyzję Burmistrza Miasta B., który rozpatrując sprawę w trybie ponownego rozpoznania po uchyleniu decyzji pierwotnych przez WSA w Lublinie wyrokiem, wydał decyzję o przyznaniu Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie od dnia 1 lipca 2019r. na czas nieokreślony, czym pominął ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku, którymi organ I instancji był związany na mocy ww. normy prawa, tym samym pozbawił Skarżącą prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 marca 2018 roku do dnia 30 czerwca 2019 roku,, na łączną kwotę ponad [...] tysięcy złotych oraz co z tym związane należnych, liczonych od kwoty świadczenia, wyższych składek na ubezpieczenie zdrowotne i wyższych składek emerytalnych; 2. naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz zignorowanie, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, związania ww prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 87/19 i w konsekwencji nieprzyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca / roku w którym Skarżąca złożyła wymagany wniosek o ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia tj. od miesiąca marca 2018r. na czas nieokreślony, a dokładniej do 30 czerwca 2019r., ponieważ decyzją (w części niezaskarżonej przez Stronę) znak: [...] z dnia [...]-07-2019 Burmistrz Miasta B. przyznał Stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1-07-2019 na czas nieokreślony i aby mieć z czego żyć od tej części decyzji Strona nie odwołała się pomimo, że organ przyznał świadczenie dopiero od lipca 2019 na wniosek złożony już w marcu 2018 roku; 3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 , art. 7 w zw. z art. 80, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie odpowiednich działań do których organy były zobowiązane, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, podejmowanie działań nieracjonalnych, nakłanianie Skarżącej do wykonania czynności, które nie leżały w jej słusznym interesie i w rezultacie okazały się dla niej niekorzystne, co skutkowało tym, że Skarżąca poniosła uszczerbek z powodu nieznajomości prawa, w szczególności w wymiarze finansowym. Wskazując na takie zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją zaskarżonej części decyzji Burmistrza Miasta B.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgłosił także Rzecznik Praw Obywatelskich, który zarzucił organom naruszenie: a) prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy: • art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy oraz przyjęciu, że okoliczność pobierania przez Skarżącą zasiłku dla opiekuna stanowi kryterium negatywne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że sam fakt uzyskania i pobierania przez Skarżącą zasiłku dla opiekuna ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2019 r., • art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.o.ś.r. poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 u.o.ś.r., co w konsekwencji: - skutkowało nieprzyjęciem, że w okresie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. w sytuacji Skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna implikujący prawo dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie zasiłku dla opiekuna, - doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania zasiłku dla opiekuna i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem Skarżącej, • art. 24 ust. 2 u.o.ś.r. poprzez pominięcie normy prawnej, która stanowi, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest co do zasady ustalane na przyszłość począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, co doprowadziło organ do błędnej konstatacji, że przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. nie jest zasadne, b) przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: • art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując, iż sam fakt pobierania przez Skarżącą w okresie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. zasiłku dla opiekuna skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organ rozstrzygający w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Skarżącej, • art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez niezrealizowanie obowiązku czuwania organu, aby w toku postępowania Skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, a w szczególności poprzez niewypełnienie obowiązku pouczenia Skarżącej o możliwości dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia zgodnie z treścią art. 27 ust. 5 u.o.ś.r., • art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia, • art. 153, art. 170 oraz art. 171 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wiążącej oceny i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 87/19, które ostatecznie skutkowało odmową przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2019 r., co z kolei wpłynęło na naruszenie zasady legalizmu określonej w art. 6 K.p.a., który powtarza zasadę praworządności za art. 7 Konstytucji RP. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organy nie naruszyły także przepisów prawa materialnego. Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organy administracji dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Organy zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej skarżącej. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona. Podkreślić należy również, że także sama skarżąca nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie naruszyły także dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organy działały na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Organ nie naruszył także dyspozycji art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, jak też w sposób dostatecznie jasny wyjaśnia zasadność przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwieniu sprawy. Brak jest również podstaw do uznania za trafne zarzutów naruszenia prawa materialnego. Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm. - dalej jako: "ustawa o świadczeniach rodzinnych " lub "u.ś.r."). Z wniesionej skargi wynika, że wnioskodawczyni kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części, w jakiej utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji co do odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2019 r. W istocie więc kwestionuje ona rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2019 r., a które to rozstrzygnięcie zawarte zostało w punkcie 2 decyzji organu pierwszej instancji. Nie podzielając twierdzeń odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skoro świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy, jest rezygnacja z przysługującego zasiłku dla opiekuna, to jest jednoznaczne, a nie tylko dorozumiane, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia, natomiast ze względu na treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b), zgodnie z którym przeszkodą w uzyskaniu świadczenia jest "ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna", przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinno nastąpić po uchyleniu lub wraz z uchyleniem decyzji ustalającej prawo do konkurencyjnego świadczenia. Zdaniem Sądu, wbrew odmiennym zarzutom wnioskodawczyni i Rzecznika Praw Obywatelskich, który wziął udział w każdym toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, w realiach przedmiotowej sprawy, podzielić należy stanowisko, że w sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest także rezygnacja z przysługującego zasiłku dla opiekuna, to jest wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna. Zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Z przepisu tego wynika prawo osoby uprawnionej do dokonania wyboru jednego ze świadczeń pozostających w zbiegu. Wybór ten pozostaje w wyłącznej gestii osoby uprawnionej, przy czym osobie takiej może przysługiwać tylko jedno ze świadczeń wymienionych w tym przepisie. Wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. dokonać można także składając wniosek o przyznanie jednego ze świadczeń wymienionych w przepisie. W konsekwencji też, już samo złożenie przez uprawnionego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego winno być traktowane jako dokonanie wyboru jednego ze świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. W sytuacji typowej, gdy nie istnieją inne przeszkody do przyznania świadczenia, już samo złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uznać należy dokonanie wyboru świadczenia, obligujące organ do jego przyznania. Z tego rodzaju typową sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. W dacie złożenia przez wnioskodawczynię oświadczenia z dnia 21 marca 2018 r., które w realiach niniejszej sprawy powinno być potraktowane jako dokonanie wyboru świadczenia pielęgnacyjnego w trybie art. 27 ust. 5 u.ś.r., skarżąca miała przyznany i pobierała zasiłek dla opiekuna, co było zdarzeniem wykluczającym jednoczesne (kumulatywne) przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Wbrew ocenom wyrażanym w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych stwierdzić należy, że zakaz kumulowania świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie sprowadza się jedynie do niemożności pobierania przez uprawnionego dwóch świadczeń. Zakaz ten sięga dalej, wykluczając sytuację, w której uprawnionemu przysługiwałoby więcej niż jedno - wybrane przez niego - świadczenie, a więc w istocie wyłącza on możność przyznania uprawnionemu dwóch lub większej liczby świadczeń. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Ani w hipotezie, ani w dyspozycji tego przepisu nie posłużono się pojęciem "pobierania świadczenia", co uniemożliwia uznanie, że jego celem było jedynie wykluczenie możności jednoczesnego pobierania kilku świadczeń. Przeciwnie w artykule tym jest wprost mowa o "nie przysługiwaniu" świadczenia, co jasno wskazuje, że chodzi tu o skutek dalej idący, dotyczący możności przyznania uprawnionemu samego prawa (uprawnienia), a nie tylko jego następczej realizacji. Skoro w przepisie tym mowa jest o tym, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje to powyższe oznacza, że nie może być ono przyznane. W identyczny sposób należy także zinterpretować treść art. 27 ust. 5 u.ś.r., który stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Także zatem i ta regulacja nie dotyczy jedynie niemożności pobierania świadczeń, lecz tego, że w zbiegu roszczeń uprawnionemu przysługuje wyłącznie jedno świadczenie. Z powyższych przepisów należy zatem wywieść, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego z art. 10 u.ś.r. lub zasiłku dla opiekuna, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń, co wyklucza możność równoczesnego przyznania dwóch lub większej liczby świadczeń. Z regulacji tych wynika, że strona w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych może otrzymać tylko jedno ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie fakt jego pobierania. Z uwagi na jasne i jednoznaczne brzmienie przepisów brak jest podstaw do dokonywania ich wykładni contra legem, tak jak czyni to skarżąca i Rzecznik Praw Obywatelskich, odwołując się do zasady państwa prawa, obowiązku wspierania rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, czy celu przepisów. Cel ten jest jasny – wykluczenie sytuacji, w której uprawnionemu mogłoby przysługiwać więcej niż jedno uprawienie spośród tych wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie jest możliwe zatem uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń, w tym zasiłku dla opiekuna. W sytuacji gdy opiekun ma już ustalone, na mocy decyzji, prawo do zasiłku, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, nie jest możliwe przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., pozostaje także rezygnacja z dotychczas otrzymywanego świadczenia. W przedmiotowej sprawie skarżąca tego warunku nie dopełniła. Wprawdzie bowiem dokonała ona wyboru świadczenia w trybie art. 27 ust. 5 u.ś.r., jednakże nie złożyła oświadczenia o rezygnacji z poprzednio przyznanego i pobieranego przez niż zasiłku dla opiekuna. W oświadczeniu z dnia 21 marca 2018 r. wskazano bowiem jedynie, że wnioskodawczyni w przyszłości zrezygnuje z zasiłku dla opiekuna. Brak natomiast w piśmie oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna już w dacie składania tego oświadczenia. Powyższe uniemożliwiało przyjęcie, że skarżąca już w dacie 21 marca 2018 r. złożyła wniosek wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami (oświadczeniami). We wniosku tym zabrakło bowiem oświadczenia o rezygnacji z przysługującego jej dotychczas zasiłku dla opiekuna, co uniemożliwiało przyjęcie, że wniosek ten spełniał warunki, o których mowa w art. 24 ust. 2 u.ś.r., a który stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W sytuacji, gdy wnioskodawczyni miała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, była także rezygnacja z przysługującego zasiłku dla opiekuna, to jest wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna. Brak oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna sprawiał, że wniosek nie był kompletny, co uniemożliwiało także ustalenie prawa do świadczenia począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, a więc począwszy od marca 2018 r. Brak ten został uzupełniony dopiero w lipcu 2019 r., kiedy wnioskodawczyni złożyła wymagane oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna (k.84 akt administracyjnych). W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że kwestionowane przez skarżącą rozstrzygnięcie, którym odmówiono wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2019 r. narusza przepisy prawa materialnego, w tym przepisy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b), art. 24 ust. 2 i art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wbrew odmiennym zarzutom skarżącej i Rzecznika Praw Obywatelskich nie można także przyjąć, że organy dopuściły się w sprawie naruszenia art. 153 p.p.s.a. Przeciwnie wydane w sprawie rozstrzygnięcie stanowi wynik ocen prawnych i wskazań wyrażonych przez orzekający uprzednio w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, którymi organy obu instancji były związane. Przypomnieć należy bowiem, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19 uchylił wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] oraz decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Reguła ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Stanowisko to również znajduje potwierdzenie w judykaturze. W wyroku z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1104/17 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Niewątpliwie zatem tak rozstrzygające w sprawie organy, jak i orzekający obecnie Sąd, związane były ocenami i wskazaniami wyrażonymi w wyroku z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie uwzględnia powyższe wywody, co sprawia, że zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. uznać należy za chybiony. To bowiem skarżąca błędnie interpretuje wskazania zawarte w poprzednim wyroku sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd ten stwierdził: "Zdaniem Sądu, wola skarżącej, co do tego, jakie świadczenie chce pobierać (świadczenie pielęgnacyjne), które jest dla niej bardziej korzystne, została przez nią wyrażona w sposób wystarczający. Sformułowanie, że "zrezygnuje" z zasiłku dla opiekuna nie oznacza, że nie dokonała jeszcze wyboru, które spośród przysługujących jej świadczeń woli. Jeżeli organ miał co do treści tego oświadczenia wątpliwości, powinien wezwać skarżącą, co sprecyzowania oświadczenia". Oceny te odnoszą się wyłącznie do kwestii dokonania przez wnioskodawczynię wyboru świadczenia, o którym mowa art. 27 ust. 5 u.ś.r., a nie także do zagadnienia rezygnacji przez skarżącą z zasiłku dla opiekuna. W szczególności bowiem nawet nawiązanie do zagadnienia rezygnacji z zasiłku dla opiekuna (zwrot: "Sformułowanie, że "zrezygnuje" z zasiłku dla opiekuna") odnosi się wyłącznie do kwestii dokonania wyboru świadczenia (zwrot: "nie oznacza, że nie dokonała jeszcze wyboru, które spośród przysługujących jej świadczeń woli"). Kwestię tą, tj. dokonanie wyboru świadczenia jednoznacznie odróżniono od kwestii rezygnacji z zasiłku dla opiekuna o czym świadczy sformułowanie, że według Sądu kwestią odrębną jest natomiast "urzeczywistnienie" dokonanego wyboru oraz, że to rolą organów było umożliwienie stronie ostatecznego "zrezygnowania" z dotychczas pobieranego, w zbiegu z którym pozostaje świadczenie pielęgnacyjne (m.in. zasiłku dla opiekuna). Z powyższego jasno wynika, że w ocenie Sądu orzekającego w sprawie sygn. akt II SA/Lu 87/19 warunkiem koniecznym do przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego była rezygnacja przez nią z dotychczas pobieranego zasiłku dla opiekuna, jak też to, że do chwili orzekania przez Sąd skarżąca oświadczenia w tym przedmiocie nie złożyła. Na prawidłowość takiej interpretacji ocen i wskazań zawartych w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 87/19 wskazuje także dalsza część wywodów Sądu, w których wyjaśniono, że już po wszczęciu niniejszego postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, organ I instancji powinien poinformować skarżącą, że powinna ona złożyć odrębny wniosek o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna. Dodatkowo Sąd ten wprost stwierdził, że "Dopiero takie czynność organu pozwolą skarżącej na "urzeczywistnienie się" dokonanego przez nią wyboru i przyznania jej wybranego świadczenia pielęgnacyjnego". Niewątpliwie zatem w wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 87/19 wyroku przesądzono, że warunkiem przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pozostawało także złożenie przez nią oświadczenia o rezygnacji z dotychczas pobieranego zasiłku dla opiekuna. Wyrok ten uprawomocnił się i pozostaje w obrocie prawnym, co oznacza, że zawarte w nim oceny i wskazania wiążą tak organy i stronę, jak i orzekający obecnie w sprawie Sąd. Te zaś oceny i wskazania obligowały organy i orzekający obecnie Sąd do zinterpretowania przepisów w sposób przedstawiony powyżej. Reguła wynikająca z art. 153 p.p.s.a. ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący. W konsekwencji też stwierdzić należy, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest przede wszystkim pochodną ocen i wskazań zawartych w uprzednio wydanym w sprawie wyroku sądowym. Końcowo zauważyć należy, że w sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zwracał także uwagę na to, że organy powinny poinformować skarżącą, że powinna ona złożyć odrębny wniosek o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna. Okoliczność taka nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z tej podstawowej przyczyny, że niezależnie od tego z czyjej winy doszło do zwłoki w złożeniu przez wnioskodawczynię oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, faktem pozostaje to, że skarżąca oświadczenie takie złożyła dopiero w lipcu 2019 r. Dopiero zatem wówczas spełnione zostały warunki umożliwiające przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, w miejsce uprzednio jej przyznanego zasiłku dla opiekunów. Powyższe zaniechanie może zatem rodzić ewentualnie odpowiedzialność odszkodowawczą organu. Okoliczność ta nie zmienia natomiast w żaden sposób tej zasadniczej konstatacji, że skarżąca wraz z wnioskiem z dnia 21 marca 2018 r. nie złożyła oświadczenia o rezygnacji z przysługującego jej zasiłku dla opiekuna. Odwołanie się zatem do nakazów wynikających z art. 9 k.p.a. nie może uzasadniać odmiennej merytorycznej oceny prawidłowości decyzji wydanej w sprawie. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.