VI SA/Wa 2679/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO"), działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz U. z 2018 r. poz. 570), w zw. z art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] wymierzającej Z. sp. z o.o. (dalej "skarżąca") karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego [...] w dniach 24 stycznia — 5 marca 2020 r. poprzez umieszczenie dwustronnej reklamy o treści "[...]" o łącznej powierzchni 0,7 m2 bez zezwolenia zarządcy drogi. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2020 roku nr [...] wymierzono karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego [...] w dniach 24 stycznia — 5 marca 2020 r. poprzez umieszczenie dwustronnej reklamy o treści "[...]" o łącznej powierzchni 0,7 m2 bez zezwolenia zarządcy drogi. Decyzja została doręczona stronie w dniu 12 sierpnia 2020 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik strony zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Odwołanie nadano listem poleconym w dniu 27 sierpnia 2020 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. orzekło na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania przez stronę. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 12 sierpnia 2020 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, odwołanie zaś zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 27 sierpnia 2020 r. Tymczasem termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 26 sierpnia 2020 r. W skardze złożonej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art.134,129 § 2 oraz art. 57 § 1 i § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, albowiem w ocenie skarżącej nie uchybiła ona terminowi wniesienia odwołania. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazała, że odwołanie od ww. decyzji organu I instancji zostało przez nią wniesione w dniu 26 sierpnia 2020 r., co potwierdza pocztowa książka nadawcza z tego właśnie dnia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że na kopercie, w której nadano odwołanie znajduje się data stempla pocztowego 27 sierpnia 2020 r. Powyższa data wynika także z wydruku ze strony śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, dokonanego w dniu 23 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądowa kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwana dalej "p.p.s.a.". Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego w stopniu, który mógł mieć istotny na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Wskazać należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, z chwilą wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne. W przypadku stwierdzenia, że odwołanie wniesiono po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne, organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zauważyć należy, że treść art. 134 k.p.a. wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Podkreślenia ponadto wymaga, że jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron, jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Ograniczając dalej rozważania tylko do odwołań od decyzji organu I instancji wskazać należy, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy była ona ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne, a jego podstawowym skutkiem jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, spór pomiędzy skarżącą i organem odwoławczym (SKO) sprowadza się do oceny, w jakiej w istocie dacie przesyłka zawierająca odwołanie strony została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego, w kontekście dyspozycji art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i wskazanych poniżej przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 z późn. zm.). Zdaniem bowiem pełnomocnika strony skarżącej, przesyłka została nadana w dniu 26 sierpnia 2020 r. co wynika z książki nadawczej, zdaniem natomiast SKO w dniu 27 sierpnia 2020 r., co wynika z daty stempla pocztowego oraz z wydruku ze strony śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Sąd podziela w tej mierze stanowisko organu, wątpliwym bowiem jest, że przedmiotowa przesyłka została przez stronę skarżącą nadana w dniu 26 sierpnia 2020 r., gdyż z przedłożonych przez stronę dowodów - książki nadawczej korespondencji, jednoznacznie nie wynika, iż zamieszczona adnotacja potwierdza nadanie przez stronę przesyłki w dniu 26 sierpnia 2020 r. Wskazać należy w tym miejscu, iż przywołany powyżej art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. stanowi, iż termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Kodeks w przedmiocie doręczeń nie precyzuje samodzielnie pojęcia "nadania" korespondencji, a w konsekwencji, z uwagi na okoliczność że chodzi o nadanie pisma w placówce pocztowej, odwołać się należy w zakresie jego interpretacji do przepisów Prawa pocztowego. które regulują tryb i formę nadawania poszczególnych typów przesyłek pocztowych. Wskazać należy, że art. 3 pkt 8 Prawa pocztowego stwierdza w sposób ogólny, że nadanie to polecenie doręczenia przesyłki lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Przepis ten nie może być jednak interpretowany w oderwaniu od wprowadzonego tą ustawą rozróżnienia poszczególnych kategorii przesyłek. Z oczywistych względów inaczej bowiem nadanie, rozumiane jako polecenie doręczenia przesyłki, wyrażone zostaje przez nadawcę w przypadku przesyłek listowych zwykłych (kiedy to wystarczającym jest wrzucenie" przesyłki do skrzynki pocztowej i istotnie można wówczas traktować działanie takie jako swoiście "jednostronne"), inaczej w przypadku przesyłek listowych rejestrowanych, jeszcze inaczej w przypadku paczek. W odniesieniu do przesyłek listowych rejestrowanych (a takie właśnie zakwalifikowanie przesyłki stanowiło jednoznaczny, poprzez wskazanie jej w zawartym w książce nadawczej spisie korespondencji, zamiar strony skarżącej) nadanie przebiega zatem odmiennie. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 20 ustawy Prawo pocztowe przesyłka rejestrowana to przesyłka przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru. Niewątpliwym jest zatem, że dopóki placówka pocztowa nie przyjmie czyli nie zaakceptuje przesyłki rejestrowanej dopóty nadanie przesyłki takiej nie nastąpiło. Nadanie wymaga bowiem, w przypadku takich przesyłek, nie jednostronnego złożenia polecenia przez nadawcę lecz złożenia polecenia skutecznego, to jest takiego, które zostało przyjęte przez placówkę pocztową. Jednoznacznie ocenę tę potwierdza art. 21 ustawy Prawo pocztowe stanowiąc w ust. 1, iż świadczenie usług pocztowych odbywa się na podstawie umów o świadczenie usług pocztowych, zaś umowa taka, zgodnie z ust. 2, zawierana jest w szczególności przez: - przyjęcie przez operatora przesyłki do przemieszczenia i doręczenia; - wrzucenie przesyłki listowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych oraz podlegających ustawowemu zwolnieniu z opłat pocztowych, do nadawczej skrzynki pocztowej operatora; - przyjęcie przekazu pocztowego. Formalnym dowodem przyjęcia przesyłki listowej rejestrowanej jest wystawione przez pracownika placówki pocztowej pokwitowanie, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ww. ustawy. Pokwitowaniem takim, bądź innym dowodem nadania przedmiotowej przesyłki w dniu 26 sierpnia 2020 r. strona skarżąca nie dysponuje. Pozostawienie przesyłki w placówce wraz z książką nadawczą nie czekając na potwierdzenie przez pracownika placówki ich przyjęcia nie może w tej sytuacji zmienić wynikającej wprost z przepisów Prawa pocztowego oceny, w jakiej dacie w istocie przesyłka została nadana. Zdaniem Sądu, pokwitowanie takie może niewątpliwie stanowić również (w przypadku braku pokwitowania przez pracownika placówki) data znajdująca się na stemplu pocztowym. Jak wynika z akt niniejszej sprawy (daty stempla pocztowego oraz wydruku z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej), odwołanie zostało nadane przez skarżącą w dniu 27 sierpnia 2020 r., a więc z przekroczeniem terminu wskazanego w art.127 k.p.a. Z uwagi na fakt, że odwołanie zostało w istocie złożone przez stronę po terminie, prawidłowe jest stanowisko organu w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, czego strona nie dopełniła, gdyż nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Reasumując, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.