I SA/Wa 1717/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego – reprezentującego Skarb Państwa na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu Wojewodzie Łódzkiemu - reprezentującemu Skarb Państwa kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem wpisu od skargi. Wojewoda Łódzki - reprezentujący Skarb Państwa pismem z dnia 13 lipca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 5 czerwca 2020 r. nr KKU-25/19 w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 5 czerwca 2020 r. nr KKU-25/19 stwierdzającą nabycie przez Gminę Miasto Łódź z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] i nr [...] złożył Wojewoda Łódzki podnosząc, że reprezentuje Skarb Państwa. Zauważyć zatem trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że stronami postępowania komunalizacyjnego co do zasady jest Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel skomunalizowanego mienia oraz jednostka samorządu terytorialnego, na rzecz której następuje przeniesienie jego własności. Inny podmiot może być stroną tego postępowania jeżeli wykaże, że skomunalizowane mienie na dzień 27 maja 1990 r. stanowiło jego własność, a zatem nie powinno być skomunalizowane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się również, że system reprezentacji Skarbu Państwa w sferze prawa materialnego, oparty na działaniach różnych podmiotów, którym ustawy ustrojowe przyznają odpowiednie kompetencje w tym zakresie, jest ze swej istoty zdecentralizowany. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.) z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. W myśl art. 11a powołanej ustawy przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub czynności procesowych podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Powołany przepis ustanawia więc zasadę, że o ile nie ma odrębnych uregulowań ustawowych, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta (prezydent miasta na prawach powiatu). Istotne również jest, że zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym organie - należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa. W myśl art. 4 pkt 9b1 przez starostę - należy rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu. Z powołanych regulacji wynika zatem, że w zakresie gospodarowania nieruchomościami, w tym w postępowaniach komunalizacyjnych, zasadą jest reprezentacja Skarbu Państwa przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu). Jeszcze raz podkreślić trzeba, że ustanowione w art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami przedstawicielstwo ustawowe Skarbu Państwa oznacza, że wszystkie czynności związane z zakresem gospodarowania nieruchomościami, obejmujące czynności faktyczne, jak i prawne związane z dokonywaniem obrotu i obciążeń, wchodzą w zakres umocowania ustawowego. Z przepisu tego wynika, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) działa jako statio fisci Skarbu Państwa. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że stroną przedmiotowego postępowania komunalizacyjnego reprezentującą Skarb Państwa jest Prezydent Miasta Łodzi (miasta na prawach powiatu) – wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Wojewoda Łódzki nie występował w tym postępowaniu w charakterze strony jako organ reprezentujący Skarb Państwa, a tym samym nie jest uprawniony do złożenia skargi na ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Nie ma on własnego interesu prawnego we wniesieniu skargi na przedmiotową decyzję. Dodatkowo zauważyć trzeba, że Wojewoda Łódzki występował w przedmiotowej sprawie jako organ wyposażony w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej i wydania decyzji w pierwszej instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że Wojewoda nie jest uprawniony do wniesienia skargi, w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym wydał decyzję w pierwszej instancji. Wynika to z ogólnej zasady, że nie można łączyć roli procesowej organu administracji publicznej oraz strony. Innymi słowy w ustawowej roli organu orzekającego nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek. Taka pozycja organu wyłącza możliwość równoczesnego występowania w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji. Bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym organ pierwszej instancji nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której wydał orzeczenie. W rezultacie organ ten nie jest uprawniony do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Innymi słowy powierzenie Wojewodzie właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez Wojewodę jego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że Wojewoda Łódzki działając jako organ pierwszej instancji nie był uprawniony do złożenia skargi na ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Brak jest zatem podstaw w do przyjęcia, że Wojewoda Łódzki jest stroną niniejszego postępowania sądowego. Wniesiona skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.