I SA/Bd 284/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Inne z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] lipca 2020r. Inne odmówił A. W. zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, a także ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za maj 2020r. W dniu [...] marca 2021 r. wpłynęło do Zakładu pismo, zatytułowane "Odwołanie", w którym skarżący wniósł o "przywrócenie mu zwolnienia" z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020r. Skarżący wyjaśnił, że fakt niezłożenia dokumentów rozliczeniowych za maj 2020r. wynikał z jego niewiedzy i przekonania, że złożenie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek, zwalnia go także z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych. Jednocześnie podkreślił, że działalność gospodarczą prowadzi od 1996r. i przez cały ten czas terminowo opłacał składki i nigdy nie zwracał się do Zakładu o jakąkolwiek pomoc. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Zakład, działając w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek należnych za maj 2020r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja pierwszoinstancyjna została doręczona stronie w dniu [...] lipca 2020r., co potwierdza załączony do akt duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru. Od powyższej decyzji przysługiwało skarżącemu prawo do złożenia do Prezesa ZUS w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym został poinformowany w pouczeniu zamieszczonym w decyzji Zakładu. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął więc w dniu [...] lipca 2020r. Zdaniem organu, oznacza to, że wniosek, który wpłynął do ZUS w dniu [...] marca 2021r. został złożony po terminie. W złożonej na powyższą decyzję skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie decyzji Zakładu i zwolnienia go z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020r. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty podnoszone w "odwołaniu" z dnia [...] marca 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustaw o COVID"). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się w sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Zakład odmówił skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, a także ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za maj 2020 r. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. skarżący złożył "odwołanie" od powyższej decyzji. ZUS decyzją z dnia [...] marca 2021 r., na podstawie m.in. art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za maj 2020 r. Na tę decyzję strona pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. wniosła skargę do tut. Sądu. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Zakład, na podstawie art. 154 k.p.a. w zw. z art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zmienił powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2020 r. i orzekł o zwolnieniu skarżącego z obowiązku opłacania składek za maj 2020 r. Dla oceny stanowiska organu istotne znaczenia ma to, że zgodnie z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 ustawy o COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Od sformułowanego w tym przepisie obowiązku nie przewidziano żadnych wyjątków. Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego, od zachowania którego jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, w okresie stanu epidemii, organ powinien zastosować się do treści powyższego przepisu i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 września 2021 r., II SA/Rz 923/21). W niniejszej sprawie brak jest dowodów na to, że organ dopełnił tego obowiązku. W rezultacie ZUS naruszył art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID oraz art. 6 k.p.a. W pierwszej jednak kolejności ponownie rozpatrując sprawę, z uwagi na to, że organ decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. zmienił swoją decyzję z dnia [...] lipca 2020 r. i orzekł o zwolnieniu skarżącego z obowiązku opłacania składek za maj 2020 r., Zakład powinien zwrócić się do skarżącego z zapytaniem, czy cofa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] marca 2021 r. (nazwanym przez niego "odwołaniem") i w przypadku jego cofnięcia umorzyć postępowanie. Art. 105 § 2 k.p.a. wprost stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżący jest zwolniony z obowiązku ich uiszczenia. s.L.Kleczkowski s.U.Wiśniewska s.H.Adamczewska-Wasilewicz