III SA/Kr 1155/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N z dnia 25 czerwca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie przyznania stypendium socjalnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N postanowieniem z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...] na podstawie 86 ust. 1 pkt 1, art. 87, art. 88 i art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.), art. 124, art. 125 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) w zw. z § 10 - 14 Regulaminu świadczeń dla studentów PUZ w N wprowadzonego Zarządzeniem nr 101/2020 Rektora PUZ w N z dnia 29 września 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów PUZ w N, § 2-3 Zarządzenia nr 102/2020 Rektora PUZ w N z dnia 29 września 2020 r. w sprawie powołania Komisji Stypendialnej oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rok akademicki 2020/2021 z późn. zm. po rozpatrzeniu odwołania skarżącej M. F., utrzymała w mocy postanowienie Komisji Stypendialnej [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie przyznania stypendium socjalnego. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 2 lutego 2021 r. skarżąca M. F., studentka I roku studiów stacjonarnych II stopnia na kierunku kosmetologia złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Komisja Stypendialna [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N decyzją z dnia [...] 2021 r. nr [...] przyznała skarżącej stypendium socjalne w kwocie 800 zł miesięcznie, w roku akademickim 2020/2021, na okres 5 miesięcy (od 1 lutego 2021 r. do 30 czerwca 2021 r.). W dniu 20 kwietnia 2021 r. po przekazaniu danych o świadczeniach dla studentów [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N do Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on i wygenerowaniu raportu studentów otrzymujących pomoc materialną po upłynięciu okresu przysługiwania świadczeń, skarżąca przekroczyła maksymalny okres przysługiwania świadczeń na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. W związku z ujawnieniem się istotnych nowych okoliczności dla sprawy Komisja Stypendialna [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania stypendialnego zakończonego decyzją Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2021 r. na mocy, której, przyznano skarżącej stypendium socjalnym. W tych okolicznościach Komisja Stypendialna [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N postanowieniem z dnia [...] 2021 r. nr [...] wstrzymała od lutego 2021 r. wykonanie decyzji własnej z dnia [...] 2021 r. w sprawie przyznania stypendium socjalnego skarżącej. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że z raportu ze Zintegrowanej Sieci Informacji o nauce i Szkolnictwie wyższym POL-on wynika, że skarżąca: - w okresie od 1.10.2011 r. (brak daty skreślenia) 2 semestry - studiowała kierunek Filologia - Uniwersytet [...] w K; - w okresie od 1.02.2012 r. do 24.07.2014 r. - studiowała kierunek Zarządzanie licencjat - Wyższa Szkoła Zarządzania; Oddział [...] Wyższej Szkoły Zarządzania (kierunek przeniesiony do: Akademia Finansów i Biznesu [...]; Wydział Zamiejscowy w K Akademii Finansów i Biznesu [...] z siedzibą w W dnia: 2015-02-01; - w okresie od 1.10.2016 r. do 5.07.2019 r. - studiowała kierunek kosmetologia licencjat – [...] Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w N; - w okresie od 1.10.2020 r. do nadal - studiuje na kierunku kosmetologia magister - [...] Państwowa Uczelnia Zawodowa w N. Tym samym, skarżąca przekroczyła okres 6 lat, w którym przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia, w styczniu 2021 r. Organ podkreślił, że dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się. W związku z powyższym organ na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji o przyznaniu stypendium socjalnym, ponieważ ujawniły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że organ naruszył: - art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez błędną interpretacji przepisu prowadzącą do ustalenia, że okres przysługiwanie statusu studenta jest tożsamy z okresem pobierania świadczenie i uznania, że okres studiowania przekraczający 6 lat wyłącza prawo do pobierania świadczeń socjalnych; - art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w niewystarczającym zakresie i niewyjaśnienie istoty sprawy, oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak ustalenia, czy Skarżąca w okresie posiadania statusu studenta pobierała jakiekolwiek świadczenia i czy okres ich pobierania przekroczył 6 lat; - art. 10 § 1 k.p.a. i naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez wszczęcie i zakończenie w ten sam dzień tj. 17 maja 2021 r. postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2021r. w sprawie przyznania skarżącej stypendium socjalnego w roku akademickim 2020/2021 a następnie wydanie w tym samym dniu tj. [...] 2021 r. zaskarżonego postanowienia; - art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo faktu, że uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia w wyniku wznowienia jest mało prawdopodobne. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wtrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Po rozpoznaniu ww. zażalenia Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N postanowieniem z dnia 25 czerwca 2021 r. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżąca w oświadczeniu wskazała jedynie wskazała jedynie okres studiowania kierunku kosmetologia I stopnia na [...] Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w N pomijając przy tym inne istotne fakty dla ustalenia okresów studiowania. Zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Zgodnie z interpretacją zamieszczoną na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz opinią Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyrażoną w piśmie z dnia 8 lutego 2019 r. sygn. Akt [...] świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Zdaniem Ministerstwa, oznacza to łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się. Do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. sprzed 1 października 2018 r.). Powyższa interpretacja Ministerstwa została również bez zastrzeżeń przyjęta przez doktrynę. Mając powyższe na uwadze, organ podkreślił, że jeżeli organy przyjmują zgodnie z linią Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego interpretacje 6-letniego okresu przysługiwania świadczeń, jako okresu studiowania, to nie można w ramach zasady pewności prawa odstąpić od tej zasady w jednostkowych przypadkach krzywdząc inne podmioty znajdujące się w takim samym stanie prawnym i faktycznym. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca M. F. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 93 ust.2 pkt. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez błędną interpretację przepisu prowadzącą do ustalenia, że okres przysługiwanie statusu studenta jest tożsamy z okresem pobierania świadczenie i uznania, że okres studiowania przekraczający 6 lat wyłącza prawo do pobierania świadczeń socjalnych; 2. art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w niewystarczającym zakresie i niewyjaśnienie istoty sprawy, oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak ustalenia, czy skarżąca w okresie posiadania statusu studenta pobierała jakiekolwiek świadczenia i czy okres ich pobierania przekroczył 6 lat; 3. art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu niezgodne z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także zrównanie interpretacji przepisu zamieszczonej na stronie Ministerstwa nauki i Szkolnictwa z ustawą oraz innymi źródłami prawa wskazanymi w art. 87 Konstytucji RP; 4. art. 10 § 1 k.p.a. i naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez wszczęcie i zakończenie w ten sam dzień tj. [...] 2021r. postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Komisji Stypendialnej z dnia [...] 2021r. w sprawie przyznania skarżącej stypendium socjalnego w roku akademickim 2020/2021 a następnie wydanie w tym samym dniu tj. 17 maja 2021r. zaskarżonego postanowienia; 5. art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo faktu, że uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia w wyniku jego wznowienia jest mało prawdopodobne. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia; o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia w związku z wysokim prawdopodobieństwem jego uchylenia z uwagi na rażącą niezgodność z treścią art. 93 ust. 2 pkt. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania oraz nakazanie wypłaty niewypłaconych skarżącej świadczeń socjalnych oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (niż wskazane pkt 1 i 2 tego unormowania) stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Podstawą prawną postanowienia Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w N z dnia 25 czerwca 2021r., wydanego w kontrolowanym postępowaniu był art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Podstawowym obowiązkiem organu jest zatem ocena, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego. Podkreślić należy, że dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Przesłanka prawdopodobieństwa nie wymaga dowodu, albowiem prawdopodobieństwo nie jest równoznaczne z pewnością uchylenia decyzji, w wyniku wznowienia postępowania. O ewentualnym uchyleniu decyzji zadecyduje dopiero dalszy etap postępowania wznowieniowego. Wskazać należy także, że interpretacja art. 152 § 1 k.p.a. winna mieć charakter ścieśniający, słowo "prawdopodobieństwo" użyte w tym przepisie powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr SA/Kr 961/08). W niniejszej sprawie w chwili orzekania przez Sąd postępowanie nadzwyczajne (wznowione) zostało już zakończone ostateczną decyzją, która została zaskarżona do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, o czym Sąd wie z urzędu. Tymczasem postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji wiąże nie dłużej niż do dnia wejścia do obrotu prawnego ostatecznej decyzji kończącej postępowanie nadzwyczajne (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., I OSK 2334/18, CBOSA). W taki też sposób wypowiedziała się w tej kwestii doktryna, która wskazała, że postanowienie wydane na podstawie art. 152 traci moc z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu wznowieniowym (por. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 152. , T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 152). Pogląd ten jest podzielany również przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Należy przy tym zauważyć, że dla interpretacji art. 152 k.p.a. nie ma znaczenia, czy ostateczna decyzja podjęta w ramach wznowionego postępowania administracyjnego jest zgodna z prawem, czy też nie jest zgodna z prawem. Stąd po zakończeniu postępowania nadzwyczajnego kwestia legalności postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji wydanej w trybie zwyczajnym nie może już być rozpatrywana. W tym stanie rzeczy postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie powołanego na wstępie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.