IV SA/Wa 1115/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-03
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Alina Balicka, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, oparty na zarzutach fałszywych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, może zostać uwzględniony, jeśli nie przedstawiono prawomocnego stwierdzenia fałszerstwa dowodów, a ujawnione okoliczności były już znane organowi w toku wcześniejszego postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania. Nie stwierdzono spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., ponieważ skarżący nie przedstawili dowodów na fałszerstwo dowodów, a ujawnione okoliczności dotyczące przebiegu drogi gminnej były już znane organom w toku wcześniejszego postępowania i nie stanowiły nowych istotnych okoliczności.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu scalenia gruntów, w tym przebiegu drogi gminnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Anna Szymańska Protokolant sekr. sąd. Marika Bibrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. N., J. N. i L. N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Ł. N., J. N., R. N., Z. G. i R. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r., nr [...], odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi [...], [...] i [...], gmina [...], w części dotyczącej drogi gminnej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położonej w obrębie [...] – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].
Podstawą powyższej decyzji były następujące ustalenia:
Postanowieniem z [...] maja 2012 r., nr [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749; dalej: uswg), S. J. wszczął na wniosek właścicieli gruntów postępowanie scaleniowe dla gruntów położonych we wsiach [...], [...] i [...], gmina [...]– o łącznej powierzchni [...]ha. Z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia wynika, że celem przeprowadzenia postępowania scaleniowego było stworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych i racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów oraz urządzenie funkcjonalnej sieci dróg dojazdowych, zapewniających dostęp każdej działce do drogi publicznej. Decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...], Starosta [...] zatwierdził projekt powyższego scalenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania scaleniowego na terenie wsi [...]:
1) Z.G., za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych, został wydzielony należy ekwiwalent w działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...],[...], [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha i wartości [...]jednostek szacunkowych,
2) R. G., za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych, został wydzielony należy ekwiwalent w działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych,
3) Z.G. i R. G., za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych, został wydzielony należy ekwiwalent w działce ewidencyjnej nr [...]o powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych,
4) J. N., za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych, został wydzielony należy ekwiwalent w działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]o łącznej powierzchni [...] ha i wartości [...]jednostek szacunkowych,
5) J.N. i R. N., za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych, został wydzielony należy ekwiwalent w działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]o łącznej powierzchni [...]ha i wartości [...]jednostek szacunkowych.
W związku z odwołaniami od decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2013 r., złożonymi przez uczestników scalenia, w tym m.in. przez Ł. N., J. N., R. N., Z. G. i R.Gw., decyzją z [...] października 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...], Starosta [...] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi [...], [...] i [...], gmina [...]. W związku ze złożonymi przez uczestników scalenia odwołaniami, w tym ponownie przez Ł. N., J. N., R. N. Z. G. i R.G., decyzją z [...]lutego 2015 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z kolei po rozpatrzeniu skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. – Kolegium to decyzją ostateczną z [...] kwietnia 2015 r., [...], uwzględniło przedmiotową skargę w całości i w trybie autokontroli uchyliło swoją decyzję ostateczną z [...] lutego 2015 r. oraz utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. w sprawie zatwierdzenia przedmiotowego projektu scalenia.
Z uzasadnienia decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. wynika, że po okazaniu projektu scalenia na gruncie, Z. G., R. G., Ł. N., J. N. i R. N. złożyli zastrzeżenia do projektu scalenia gruntów, nie wyrażając zgody na przebieg zaprojektowanej drogi gminnej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], stanowiącej część układu komunikacyjnego wsi [...]. Zastrzeżenia te były przedmiotem opiniowania na posiedzeniu w dniu 15 października 2013 r. Powołana na podstawie art. 10 uswg komisja, pełniąca funkcje doradcze, w przedmiocie powyższego zastrzeżenia wyraziła opinię, aby projekt scalenia w zakresie złożonego zastrzeżenia pozostawić bez zmian (protokół nr 1 z 15 października 2013 r.). Zaprojektowana droga nr [...], do której zastrzeżenia wnieśli ww. uczestnicy scalenia, stanowi fragment sieci dróg służących do obsługi przyległych gruntów gospodarstw rolnych. Przebieg tej drogi wynika z całości rozwiązań projektowych w tym kompleksie, a jej likwidacja na odcinku przyległym do działek skarżących spowodowałaby pogorszenie całego układu komunikacyjnego w tym obszarze.
Pismem z 27 kwietnia 2015 r. Ł N , J N, R.N., Z. G. i R. G. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2015 r. zarzucając, że decyzja ta została wydana w oparciu o fałszywe dowody, natomiast zagadnienia wstępne zostały rozstrzygnięte przez organ odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu wcześniejszej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2015 r., w dodatku decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona i zmieniona. Pismem z 31 grudnia 2015 r. wnioskodawcy sprecyzowali swój wniosek w zakresie wskazania przesłanek, tj. art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, na podstawie których żądają wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]kwietnia 2015 r. Ponadto wskazali, iż zaprojektowana w trakcie postępowania scaleniowego droga gminna oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] przebiega przez ich działki rolne, w związku z czym został naruszony art. 1 uswg. Droga ta dzieli działki wnioskodawców na połowę. Od strony [...] istnieje droga utwardzona, która zapewnia wygodny dojazd dla właścicieli działek przylegających bezpośrednio do ich pola, dlatego zaprojektowana droga nie ma żadnego logicznego wytłumaczenia.
Postanowieniem z [...] maja 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2015 r., a następnie decyzją z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], działając w trybie wznowienia postępowania – odmówił uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał m.in., że postępowanie scaleniowe gruntów przeprowadza się w dialogu i partnerstwie uczestniczących w nim właścicieli gruntów dla ich dobra oraz poprawienia warunków życia i gospodarowania. Jednocześnie wskazał, że przesłanki wznowienia postępowania wymienione przez skarżących nie zachodzą w tej sprawie, przez co brak jest podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pismem z 16 sierpnia 2016 r. Ł.N., J.N., R. N., Z. G. i R. G. złożyli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r., zarzucając jej nieustosunkowanie się do dowodów i argumentów stron, w szczególności do naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa.
Rozpatrując sprawę na skutek odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zważył, że postępowanie administracyjne toczyło się w trybie wznowienia postępowania, który jest jednym z trybów nadzwyczajnych, pozwalających na wzruszenie decyzji ostatecznej, co stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W ocenie Ministra, w sprawie nie zaszła jednak wskazana przez wnioskodawców przyczyna wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z [...] kwietnia 2015 r., bowiem odwołujący nie przedłożyli żadnego dokumentu stwierdzającego fałszerstwo dowodów, na podstawie których została ona wydana, natomiast sam organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
Zdaniem Ministra, w sprawie nie zaszła również wskazana przez wnioskodawców przyczyna wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] kwietnia 2015 r., gdyż przedstawione przez odwołujących okoliczności faktyczne, dotyczące ich zdaniem braku podstaw do zaprojektowania w postępowaniu scaleniowym ww. drogi – były już przedmiotem badania organów administracyjnych, znajdują się w aktach sprawy administracyjnej, zatem były znane organowi, który wydał decyzję podlegającą wznowieniu. Natomiast zgłoszone dowody z dokumentów w postaci protokołów przesłuchania świadków, tj. pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]października 2015 r. oraz Starosty [...] z [...] października 2015 r. – nie mogły być uznane za nowe dowody, skoro nie istniały w dniu wydania decyzji podlegającej wznowieniu, tj. [...] kwietnia 2015 r. Organ podkreślił przy tym, że w tym przypadku okolicznością faktyczną nie może być sam fakt sporządzenia protokołów z przesłuchania świadków, lecz co najwyżej fakty z tych protokołów wynikające, które nie stanowiły nowych istotnych okoliczności, bowiem te, o których mowa w protokołach z przesłuchania świadków, nie miały wpływu na treść merytorycznego rozpoznania sprawy.
Odnosząc się do zarzutu odwołujących dotyczącego naruszenia art. 1 uswg w związku z bezpodstawnym zaprojektowaniem drogi gminnej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 275, przebiegającej przez ich działki rolne, organ wskazał, że zarzut ten nie stanowi żadnej z wad wymienionych enumeratywnie w art. 145 kpa, zatem nie mógł być przedmiotem kontroli w postępowaniu wznowieniowym.
Biorąc powyższe pod uwagę, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa i dlatego Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...]sierpnia 2016 r., nr [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] .
Z powyższą decyzją nie zgodzili się R.N., J.N.ł i Ł. N., którzy zaskarżyli ją skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucili jej rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 35 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 kpa, przez:
a. nienależyte i z przesadną zwłoką oraz bez zachowania wszystkich obowiązujących przepisów procedury administracyjnej wyjaśnienie sprawy, nie uwzględnienie wszystkich okoliczności o których była mowa w odwołaniu oraz tych, które wynikały z zalegających w aktach dokumentów i wydanie końcowego orzeczenia wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, jednoznacznie przemawiającemu za uwzględnieniem odwołania;
b. bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki wyrażone w treści art. 145 § 1 pkt 1 kpa, albowiem cyt. "(...) wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji", jak również stwierdzenie, że nie zachodzi wskazana przez skarżących przyczyna, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej ostateczna decyzją SKO;
c. niezależnie od powyższego, na podstawie art. 149 ppsa, skarżący zarzucili rażącą oraz niczym nieusprawiedliwioną przewlekłość postępowania odwoławczego, trwającą prawie 5 lat.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem jej ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wywody zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że nie mogły odnieść skutku podnoszone w skardze zarzuty dotyczące długotrwałego prowadzenia postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W tym względzie stronom służyły stosowne środki, w tym przede wszystkim skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania administracyjnego. Strony jednak nie skorzystały z tych możliwości, co sprawia, że aktualnie podnoszone w tym względzie zarzuty nie mogą być rozpatrywane na obecnym etapie, tj. w sprawie zainicjowanej skargą na decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej.
W dalszej kolejności podkreślić należy, że słusznie organ zauważył, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie wznowienia postępowania, który jest jednym z trybów nadzwyczajnych, pozwalających na wzruszenie decyzji ostatecznej, co stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji stosunków prawnych opartych na takiej decyzji. Służy ona realizacji takich wartości, jak ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, czy zaufanie do prawa. Szczególne znaczenie tej zasady przejawia się w sferze ochrony praw słusznie nabytych. Ustawodawca dopuścił jednak możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można wyeliminować rozstrzygnięcia wadliwe. Celowi temu służą właśnie tzw. nadzwyczajne środki, które pozwalają wzruszyć decyzję ostateczną. Zostały one enumeratywnie wymienione w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.). Jednym z nich jest uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania (art. 145 kpa). Postępowanie wznowieniowe jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 145 § 1 kpa.
Art. 145 § 1 kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Ponadto art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa zawierają dodatkowe podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.
Cytowany art. 145 kpa ustanawia więc osiem samodzielnych podstaw wznowieniowych, a dodatkowe zawarte są w art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa.
Stosownie do art. 149 § 2 kpa, postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z kolei zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej po przeprowadzeniu tego postępowania wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Zdaniem Sądu, organ zasadnie ustalił, że sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie i dlatego słusznie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]kwietnia 2015 r.
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa jest dopuszczalne co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, co zostało stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Istnieją trzy warunki, których łączne spełnienie umożliwia wznowienie postępowania na wskazanej podstawie. Po pierwsze – w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, po drugie – sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, po trzecie – fałszywy dowód musiał być podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.
W niniejszej sprawie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 kpa skarżący argumentowali, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Nie przedstawili jednak żadnego dokumentu stwierdzającego fałszerstwo tych dowodów.
Dowody w postaci protokołów z przesłuchania świadków, tj. pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]października 2015 r. oraz Starosty [...] z [...] października 2015 r. przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] nie potwierdzają, aby doszło do fałszowania dowodów w jakikolwiek sposób, przez co nie można uznać tej przesłanki za prawdziwą.
Sąd podzielił stanowisko organu, że wznowienie postępowania nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji. Zatem postępowanie można wznowić w zasadzie dopiero po stwierdzeniu fałszerstwa materiałów dowodowych orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Natomiast organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
Sąd zgodził się także z organem, że w sprawie nie zaszła również wskazana przez skarżących druga przyczyna wznowienia postępowania, tj. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2015 r. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze – ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą ujawnić się po wydaniu decyzji. Oznacza to, że dowody na istnienie tych okoliczności nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu. Obejmuje to okoliczności lub dowody zarówno nowoodkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie stanowi samoistnej podstawy wznowienia postępowania. Nowe okoliczności faktyczne, czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Kolejną przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów – w dniu wydania decyzji ostatecznej. Z kolei trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
W opinii skarżących, w związku z przedłożoną kopią fragmentu mapy zasadniczej sporządzonej 16 sierpnia 2016 r. oraz dokumentacją fotograficzną, udowadniającą ich zdaniem brak podstaw do zaprojektowania w postępowaniu scaleniowym drogi gminnej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 275 – wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody nieznane organowi, który wydał decyzję.
Stanowiska tego nie sposób podzielić. Brak jest podstaw do uznania, że przedstawione przez skarżących okoliczności faktyczne zostały ujawnione dopiero po wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2015 r. Okoliczności te były już przedmiotem badania organów administracji, a wskazane dowody znajdują się w aktach sprawy administracyjnej, zatem były znane organowi, który wydał decyzję objętą wnioskiem o wznowienie.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r., po okazaniu projektu scalenia na gruncie, Z. G., R. G., Ł. N., J. N.i R.N. złożyli zastrzeżenie do projektu scalenia gruntów, w którym nie wyrazili zgody na przebieg zaprojektowanej drogi gminnej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] , stanowiącej część układu komunikacyjnego wsi [...]. Złożone przez nich zastrzeżenia były przedmiotem opiniowania (przy ich udziale) przez komisję pełniącą funkcje doradcze na posiedzeniu w dniu 15 października 2013 r. Komisja ta wyraziła opinię, aby projekt scalenia w zakresie złożonego zastrzeżenia pozostawić bez zmian (protokół nr 1 z 15 października 2013 r.). Zaprojektowana droga gminna, oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...], stanowi fragment sieci dróg służących do obsługi przyległych gruntów gospodarstw rolnych. Przebieg tej drogi wynika z całości rozwiązań projektowych w tym kompleksie, a jej likwidacja na odcinku przyległym do działek skarżących spowodowałaby pogorszenie całego układu komunikacyjnego w tym obszarze.
Ponadto okoliczności faktyczne podnoszone przez skarżących w postępowaniu wznowieniowym były również podnoszone w toku postępowania odwoławczego od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. Dokument wskazany przez nich, tj. kopia fragmentu mapy udowadniającej ich zdaniem brak podstaw do zaprojektowania w postępowaniu scaleniowym drogi gminnej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] – znajduje się w aktach sprawy (k. 46-50 akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]). Dostępny i już oceniony przez organy obu instancji fragment mapy jest w zakresie przedstawionej na nim treści zbieżny z fragmentem mapy załączonym do odwołania skarżących od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania.
Odnosząc się do kwestii dowodów z dokumentów w postaci protokołów przesłuchania świadków (tj. pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z [...]października 2015 r. oraz Starosty [...] z [...]października 2015 r.), słusznie organ uznał, że nie mogą być one uznane za nowe dowody, skoro nie istniały w dniu wydania decyzji podlegającej wznowieniu, a więc [...] kwietnia 2015 r. Należy również podkreślić, że w tym przypadku okolicznością faktyczną nie może być sam fakt sporządzenia protokołów z przesłuchania świadków, lecz co najwyżej fakty z tych protokołów wynikające. W przedmiotowej sprawie fakty wynikające z przedłożonych protokołów z przesłuchań świadków nie stanowią zaś nowych istotnych okoliczności.
Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 kpa § 1 pkt 5, powinny przedstawiać określony stan faktyczny lub prawny, który istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od niego przyczyn, a mający wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Natomiast w dacie wydania decyzji, której dotyczył wniosek o wznowienie w badanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Okoliczności (fakty), o których mowa w protokołach przesłuchania świadków nie miały wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Poza tym, w ocenie Sądu, z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby w niniejszej sprawie mogła zaistnieć którakolwiek z pozostałych, wymienionych wyżej, a niewskazanych przez skarżących, podstaw wznowieniowych.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej wywody nie ulega wątpliwości, że w poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasad prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, bezstronności, równego traktowania i pewności prawa, informowania stron, ich czynnego udziału w postępowaniu (również dowodowym) i ich wysłuchania, oficjalności postępowania dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów, zaś uzasadnienie tej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 kpa. Z kolei całkowitym nieporozumieniem są podniesione w skardze zarzuty dotyczące długotrwałości postępowania administracyjnego, co zostało już wyjaśnione wyżej.
Na zakończenie zauważyć należy, że niektóre z okoliczności podnoszonych przez skarżących mogą mieć znaczenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym m.in. z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], które toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (sygn. akt II SA/Rz 624/15), a aktualnie jest zawieszone z uwagi na wdrożenie przez skarżących postępowania wznowieniowego. Postępowanie tamto zostanie podjęte po prawomocnym zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie i to w tamtym postępowaniu skarżący będą mogli przedstawić merytoryczne zarzuty względem decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów.
Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło