IV SAB/Wr 352/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 31 lipca 2020 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 31 lipca 2020 r.; II. stwierdza, że Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w D. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, o którym mowa w pkt I wyroku i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Dyrektorowi Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w D. grzywnę w wysokości 200 (słownie: dwieście) złotych; IV. zasądza od Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w D. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. P. zwrócił się do Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w D. o udostępnienie informacji publicznej wnioskiem z dnia 31 lipca 2020 r., skierowanym na skrzynkę ePUAP szkoły oraz o udzielenie odpowiedzi na pytania: 1. Czy szkoła zapewnia uczniom powszechny i darmowy dostęp do sieci Wi-Fi? 2. W jaki sposób szkoła zapewniła dostęp do Wi-Fi uczniom? Kto sfinansował dostęp? Ile to kosztowało? 3. Czy w szkole odnotowano negatywne skutki zdrowotne wśród uczniów w wyniku użytkowania sieci Wi-Fi? 4. Czy Dyrekcja szkoły jest w posiadaniu wiedzy o wykazanej szkodliwości i negatywnym wpływie na zdrowie sieci Wi-Fi? 5. Czy szkole kiedykolwiek zaproponowano montaż nadajnika antenowego na terenie placówki? Jeśli tak, to proszę o podanie kto proponował (instytucja/firma/organizacja) i kiedy? 6. W jaki sposób szkoła wykorzystuje środki finansowe w celu ochrony zdrowia uczniów? Czy istnieją dokumenty na ten temat? Jeśli tak, to jakiego okresu one dotyczą? 7. Czy szkoła wspiera lub promuje szczepienia przeciwko HPV? 8. Kiedy przeprowadzono fluoryzację w placówce i jak często się ją przeprowadza? 9. Czy przeprowadzono w szkole kontrole sanitarne? Co wykazały? 10. Czy szkoła zapewnia posiłki dla dzieci? Czy żywność nie jest modyfikowana genetycznie? 11. Czy odnotowano przypadki zakażeń koronawirusem w szkole? W dniu 27 sierpnia 2020 r. wnioskodawca wystąpił z ponagleniem w związku z nieudzieleniem informacji publicznej. W skardze, nadesłanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 24 stycznia 2021 r. (doręczonej przez WSA organowi zobowiązanemu w dniu 10 marca 2021 r.), na bezczynność Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego wnioskodawca wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w terminie 7 dni, stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nałożenie na organ grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenie kosztów postępowania. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że do dnia złożenia skargi, mimo upływu ustawowego terminu, nie została udostępniona żądana informacja publiczna ani też nie została wydana decyzja odmowna. Skarżący podał, że nauczyciel jest uznawany za osobę pełniącą funkcję publiczną. Zatem obowiązkiem dyrektora szkoły jest udzielanie informacji związanych z pracą nauczycieli. Szkoła publiczna jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznych i do utworzenia własnej strony BIP. Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego pismem z dnia 12 marca 2021 r., przekazanym na skrzynkę ePUAP wnioskodawcy w dniu 12 marca 2021 r., udzielił następującej informacji publicznej: 1. Tak. 2. Szkoła wykupiła comiesięczny abonament na usługę dostępu do sieci internetowej i opłaca go z budżetu. Szkoła udostępnia uczniom i pracownikom hasło do Wi – Fi. 3. Nikt nie zgłaszał. 4. Dyrekcja szkoły nie posiada takiej wiedzy. 5. Nie. 6. Szkoła nie posiada odrębnych środków na ochronę zdrowia uczniów. Prowadzone są działania (warsztaty, pogadanki, ulotki informacyjne itp.) w zakresie profilaktyki prozdrowotnej przez pedagoga, nauczycieli wychowania fizycznego i biologii oraz wychowawców. 7. Tak. 8. Nie dotyczy. 9. Tak. Zalecono montaż suszarek do rąk, zamykanych pojemników na papier toaletowy oraz zamykanych pojemników na mydło w toaletach szkolnych. Zalecenia wykonano. 10. Nie dotyczy. 11. Tak. Ponadto pismem z dnia 12 marca 2021 r. Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na wniosek została udzielona niezwłocznie po odebraniu wniosku, przesłanego platformą ePUAP. Jednocześnie wskazano, aby wnioski o udzielenie informacji publicznej i inne pisma przesyłać pocztą elektroniczną na podany adres mailowy lub przez podaną stronę internetową szkoły, co znacznie ułatwi szkole pracę i przyśpieszy odpowiedź na zapytania. W odpowiedzi na skargę z dnia 7 września 2021 r. Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego wyjaśnił, że niezwłocznie po otrzymaniu skargi z WSA została udzielona odpowiedź wnioskodawcy przez platformę ePUAP oraz wystosowano do wnioskodawcy pismo z informacją o przesłaniu odpowiedzi na wniosek. Ponadto Dyrektor wyjaśnił, że po zapoznaniu się z pismem Sądu przekazującym skargę wnioskodawcy, uznano że szkoła zobowiązana jest udzielić odpowiedź wnioskodawcy. W konsekwencji odpowiedź na skargę nie została przekazana Sądowi, a jedynie do skarżącego. Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego wyjaśnił również, że brak natychmiastowej odpowiedzi na wniosek nie był wyrazem złej woli i uporczywości, a wynikał z incydentalności tego typu zapytań, ponieważ jest to pierwszy przypadek zapytania otrzymanego przez ePUAP. Wniosek o udzielenie informacji publicznej, ponaglenie oraz skargę, przesłane przez skarżącego, szkoła odebrał na platformie ePUAP dopiero po otrzymaniu pisma z Sądu. Gdyby zapytanie zostało wysłane z wykorzystaniem danych kontaktowych wskazanych w BIP szkoły lub na adres skrzynki elektronicznej szkoły, to skarżący otrzymałby odpowiedź bez żadnej zwłoki. Dotychczas szkoła otrzymywała wnioski o udzielenie informacji publicznej jedynie pocztą elektroniczną i zawsze szkoła odpowiadała na nie w ustawowym terminie. Aktualnie podjęto kroki w celu uniknięcia podobnych sytuacji w przyszłości i platforma ePUAP jest systematycznie sprawdzana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W niniejszej sprawie żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną (poza informacją o stanie zdrowia uczniów i pracowników szkoły, informacją o stanie wiedzy Dyrekcji szkoły na temat szkodliwości Wi-Fi, informacją o niewybranych ofertach złożonych poza trybem zamówień publicznych), a Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego zobowiązany jest do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt pkt 4 u.d.i.p). W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku organ nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi do WSA w dniu 24 stycznia 2021 r. i doręczeniu przez Sąd skargi organowi w dniu 10 marca 2021 r., organ udzielił odpowiedzi na pytania skarżącego pismem z dnia 12 marca 2021 r. Stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do rozpoznania wniosku skarżącego, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy wziąć pod uwagę, że w wyniku wniosku z dnia 31 lipca 2020 r., złożonego za pośrednictwem platformy ePUAP, organ udzielił informacji publicznej dopiero pismem z dnia 12 marca 2021 r., a więc po wniesieniu skargi do WSA i po upływie 7,5 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Łączne opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej wyniosło 7 miesięcy (wniosek wpłynął do organu w dniu 31 lipca 2020 r., 14 – dniowy termin do załatwienia sprawy minął w dniu 14 sierpnia 2020 r). Organ nie powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Przez okres ponad 7 miesięcy organ nie udzielił stronie żadnych dalszych informacji odnośnie terminu załatwienia wniosku. Informacja publiczna została udzielona dopiero po wniesieniu skargi do WSA. Należy również zauważyć, że usprawiedliwienia nie stanowi incydentalne złożenie wniosku za pośrednictwem platformy ePUAP, ponieważ odpowiedź na wniosek została udzielona dopiero po 7,5 miesiącach od wpływu wniosku. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Sąd może ponadto orzec o wymierzeniu organowi grzywny w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł (pkt III sentencji wyroku), mając na uwadze, że informacja publiczna została udzielona niezwłocznie po otrzymaniu przez organ skargi do WSA. Ponadto organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że powodem opóźnienia w udzieleniu informacji publicznej było sporadyczne korzystanie przez szkołę ze skrzynki ePUAP, a nie zła wola organu. Organ zapewnił również, że zostały podjęte stosowne działania w celu zapobieżenia podobnym sytuacjom w przyszłości. Żądanie skarżącego wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisach p.p.s.a. należy uznać za stanowczo wygórowane. O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV sentencji wyroku (wpis od skargi - 100 zł).