III SA/Gl 1037/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w G. na postanowienie Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na zaległość oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...], nr [...], Zarząd Województwa [...] (dalej: organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze. zm., dalej: k.p.a.), art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm.), art. 60 pkt 6 w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa) i art. 55 § 2 i art. 62 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez "A" Sp. z o.o z/s w G. (dalej: Beneficjent, Spółka, skarżąca), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: organ I Instancji, WUP, IP) z [...] o zaliczeniu łącznej wpłaty [...]zł dokonanej [...] na rachunek Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. proporcjonalnie na poczet zaległej kwoty należności głównej [...] zł oraz kwoty odsetek [...]zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Spółka na podstawie umowy zawartej [...] z Województwem [...]- Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej, otrzymała dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, na realizację projektu pn. "Praca daje moc". Pismem z [...], Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K., rozwiązał ze Spółką umowę o dofinansowanie projektu w trybie natychmiastowym, na podstawie § 34 ust. 1 pkt. 3 umowy, a następnie pismem z [...] wezwał Beneficjenta do zwrotu kwoty w łącznej wysokości [...]zł wraz z odsetkami (w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania) na rachunek bankowy Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K.. Następnie, pismem z [...] organ zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nieprawidłowo wykorzystanej dotacji w realizowanym projekcie. W dniu [...], na konto Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K., wpłynęła kwota [...] zł przekazana przez Beneficjenta, tytułem zwrotu środków wynikających z rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu. W wyniku weryfikacji dokonanej zapłaty stwierdzono, że na dzień zwrotu środków zobowiązanie Beneficjenta wynosiło: - należność główna (koszty bezpośrednie i pośrednie) w kwocie [...]zł; - odsetki w kwocie [...]zł liczone jak dla zaległości podatkowych, od daty otrzymania dofinansowania do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta kwotą zwrotu. Ogółem zobowiązanie Beneficjenta wynosiło: [...]zł. Wobec niedokonania pełnego zwrotu środków przez Beneficjenta, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy, zgodnie z art. 55 § 2 O.p. dokonał podziału zwróconej kwoty na kwotę należności głównej oraz kwotę odsetek w następujący sposób: 1) na poczet należności głównej zaliczono kwotę [...]zł w podziale na źródła finansowania dotacji: a) w ramach płatności (UE) kwota [...] zł; b) w ramach płatności (BP) kwota [...]zł; 2) na poczet odsetek zaliczono kwotę [...]zł. W związku z powyższym rozliczeniem pozostała do zwrotu niedopłata dotycząca kwoty należności głównej w łącznej kwocie [...]zł w podziale na źródła: 1) ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego [...]zł oraz odsetki od 2019-05-06 do dnia zwrotu; 2) ze środków budżetu krajowego [...]zł oraz odsetki od 2019-05-06 do dnia zwrotu. W związku z powyższym, postanowieniem z [...], Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy, na podstawie art. 55 § 2 O.p. i art. 62 § 4 O.p. w związku z art. 67 ust. 1 u.f.p., zaliczył wpłatę Beneficjenta w kwocie [...]zł dokonaną na rachunek Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. w dniu [...] proporcjonalnie na poczet zaległej kwoty należności głównej [...] zł oraz kwoty odsetek [...]zł. Na ww. postanowienie organu, Beneficjent złożył zażalenie, w którym zakwestionował żądanie zapłaty odsetek oraz sposób zaliczenia wpłaconej należności w przedstawiony przez organ sposób. Organ odwoławczy, zaskarżonym postanowieniem z [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił stan faktyczny sprawy. Dalej wskazał na przepisy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy wdrożeniowej jako podstawę do weryfikacji prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów oraz odzyskiwania środków w przypadkach określonych w art. 207 u.f.p. Dalej wyjaśnił, że sporne należności, które są przedmiotem sprawy stanowią zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym jako należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Z kolei, art. 67 ust. 1 u.f.p. stanowi, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę, zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności. Wyjaśnił, że zaległości podatkowej towarzyszą odsetki za zwłokę, które pokrywane są z dokonywanej wpłaty. Organ powołał ponadto art. 62 § 4 O.p., zgodnie z którym w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem § 4a. Podkreślił, że odsetki za zwłokę są odrębną instytucją od niepodatkowych należności budżetowych Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 55 O.p., który stanowi: "Odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego (§ 1). Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (§ 2)." Odsetki za zwłokę zgodnie z art. 53 § 1 O.p. naliczane są od zaległości podatkowych. Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego, (art. 53 § 4). W wezwaniu do zapłaty z 4 czerwca 2020 r., Beneficjent został wezwany do zwrotu kwoty w łącznej wysokości [...]zł wraz z odsetkami (w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania) w terminie 14 dni, na rachunek bankowy Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. pod rygorem wszczęcia procedury wynikającej z art. 207 ust. 9 u.f.p., celem wydania decyzji administracyjnej. Wezwanie wyraźnie dotyczyło zarówno należności głównej jak i odsetek W wyniku weryfikacji dokonanej zapłaty stwierdzono, że na dzień dokonanego zwrotu zobowiązanie Beneficjenta wynosiło: 1) należność główna (koszty bezpośrednie i pośrednie) w kwocie [...]zł; 2) odsetki w kwocie [...] zł liczone jak dla zaległości podatkowych, od daty otrzymania dofinansowania do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta kwotą zwrotu. Ogółem zobowiązanie Beneficjenta wynosiło [...]zł. Tym samym pozostała do zwrotu niedopłata. Organ stwierdził, że postanowienie IP z [...] w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet należności głównej i odsetek jest prawidłowe. Za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 286 k.k. , jak również art. 417 § 1 k.c., które nie miały zastosowania w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca Spółka zarzuciła organowi administracji naruszenie: 1) art. 207 u.f.p. poprzez jeo niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ był uprawniony do naliczenia odsetek, podczas gdy takiego uprawnienia nie miał, gdyż nie zaszła przesłanka "wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem"; 2) art. 55 § 2 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i nieproporcjonalne zaliczenie dokonanej wpłaty na należność główną i odsetkową. W związku ze zgłoszonymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odniósł się do wszystkich zarzutów, które uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że jest zgodne z prawem. Spór w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ prawidłowo naliczył odsetki od podlegającej zwrotowi kwoty [...]zł oraz czy dokonaną przez skarżącą wpłatę prawidłowo zaliczył na poczet zaległości objętych wezwaniem do zapłaty. Skarżąca zarzuciła, że organ nie był uprawniony do naliczenia odsetek, bowiem nie doszło do wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, jako że środki w ogóle nie zostały wykorzystane. Ponadto organ niewłaściwie i nieproporcjonalnie zaliczył dokonaną wpłatę na należność główną i odsetkową odwracając proporcje, o których stanowi art. 55 § 2 O.p. Organ nie podzielił zarzutów i argumentacji skarżącej, co obszernie wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu i w odpowiedzi na skargę . W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, podniesione w skardze zarzuty są całkowicie bezzasadne. Skarżąca zawarła z Województwem [...] – Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. umowę o dofinansowanie projektu współfinasowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach RPOWŚL. W umowie powołano szereg aktów prawnych unijnych i krajowych stanowiących mających zastosowanie w realizacji poszczególnych postanowień umowy, w tym między innymi ustawę z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 60 pkt 6 tej ustawy, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych w tym należności z tytułu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Z kolei, na mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie zaś z art. 53 § 1 O.p. od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. W myśl art. 53 § 3 tej ustawy, odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe, z zastrzeżeniem art. 53a, art. 62 § 4, art. 66 § 5, art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 i art. 76a § 1. Zgodnie z art. 55 § 1 O.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Poza sporem jest, że w dniu [...], umowa o dofinansowanie projektu została w trybie natychmiastowym rozwiązana, a to na podstawie § 34 ust. 1 pkt 3 umowy, który przewidywał taką możliwość w przypadku, gdy Beneficjent ze swojej winy nie rozpoczął realizacji projektu w ciągu 3 miesięcy od ustalonej we wniosku początkowej daty okresu realizacji projektu, zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z umową. Należy przy tym wskazać, że zgodnie z § 36 ust. 1 umowy, w przypadku rozwiązania umowy Beneficjent zobowiązany został do zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania w terminie wskazanym przez IP. A zatem, już tylko na podstawie postanowień zawartej umowy o dofinansowanie, skarżąca, wobec rozwiązania umowy, miała obowiązek zwrotu zarówno otrzymanego dofinansowania jak i odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania, w wyznaczonym przez organ terminie. Tym samym całkowicie bezzasadny jest podniesiony w skardze zarzut, jakoby organ nie był uprawniony do naliczenia odsetek, które zdaniem skarżącej są nienależne. Obowiązek naliczenia i zapłaty odsetek został przewidziany już w umowie, co umknęło uwadze skarżącej. Zgodnie z ww. postanowieniem umowy, Beneficjent był zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania w wyznaczonym terminie. Obowiązkiem organu wynikającym z przepisów ustawy wdrożeniowej (art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9) i postanowień zawartej umowy jest weryfikacja prawidłowości wykorzystania środków i odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi Prawidłowo więc, pismem z [...]., organ wezwał skarżącą do zwrotu kwoty w łącznej wysokości [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania. Organ zakreślił skarżącej 14 dniowy termin zapłaty powyższych należności pod rygorem wszczęcia procedury wynikającej z art. 207 ust. 9 u.f.p. mającej na celu wydanie decyzji administracyjnej. Bezspornym jest, że skarżąca w dniu [...] częściowo zadośćuczyniła wezwaniu do zapłaty, dokonując przelewu na wskazane przez organ konto kwoty [...]zł, która nie pokryła całej zaległości. Organ prawidłowo wyliczył, że na dzień zapłaty kwoty [...]zł, zobowiązanie Beneficjenta wynosiło ogółem kwotę [...]zł obejmującą należność główną w kwocie [...]zł oraz odsetki w kwocie [...]zł liczone jak dla zaległości podatkowych, od daty otrzymania dofinansowania do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta. Brak zapłaty zaległości w pełnej wysokości spowodował konieczność zaliczenia wpłaty proporcjonalnie na poczet zaległej kwoty należności głównej oraz kwoty odsetek. Organ słusznie wskazał, że zgodnie z art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami, wpłatę należy zaliczyć proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Skarżąca zarzuciła, że skoro skapitalizowane odsetki na dzień wpłaty wynosiły kwotę [...]zł co stanowi 9,73 % zwróconej dotacji, to wpłacona kwota w takim procencie powinna być zaliczona na odsetki, a na poczet należności głównej w wysokości 90,27%. Podniosła, że organ błędnie zaliczył dokonaną wpłatę na poczet zaległości i odsetek odwracając proporcje, o których mowa w art. 55 § 2 O.p. Sąd nie podziela tego zarzutu, bowiem argumentacja skarżącej nie znajduje uzasadnienia w treści ww. przepisu, w którym jest wyraźnie mowa o zaległości podatkowej i odsetkach. Jeżeli wpłata jest niewystarczająca na pokrycie kwoty zaległości wraz z odsetkami na dzień wpłaty, organ zalicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości i odsetek za zwłokę, przy czym chodzi tu o proporcję zachodzącą pomiędzy kwotą zaległości i odsetek na dzień dokonania wpłaty. Należy przy tym wskazać, że zaległość obejmuje zarówno należność główną jak i odsetki, które nie są samodzielnym świadczeniem, lecz mają w stosunku do należności głównej charakter akcesoryjny. Odsetki od zaległości podatkowej, a w tym przypadku kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu nie są samodzielnym, oderwanym od zaległości świadczeniem. Proporcję liczy się zatem od sumy należności głównej i odsetek, a nie tylko od należności głównej. Biorąc pod uwagę kontekst wynikający z treści art. 55 § 2 O.p., należy podkreślić, że kwotę główną zaległości oraz odsetki od tej zaległości należy rozpatrywać łącznie, jako odnoszące się do tego samego zobowiązania. Wiążący dla organu jest sposób rozliczeń wskazany w art. 55 § 2 O.p. (por. m.in. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. II FSK 3136/15, dostępny w bazie orzeczeń CBOIS). Należy także zauważyć, że postanowienie wydawane na podstawie art. 62 § 4 O.p. ma charakter deklaratoryjny i zaliczenie dokonanej wpłaty na poczet zaległości i odsetek nie następuje z dniem wydania postanowienia, lecz z dniem dokonania wpłaty. W przedmiotowej sprawie, wbrew postawionym zarzutom organ prawidłowo zaliczył dokonaną wpłatę na poczet należności głównej i odsetek, w prawidłowo wyliczonej proporcji, słusznie przyjmując, że na dzień dokonanej wpłaty, zobowiązanie skarżącej wynosiło [...]zł. Podsumowując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym organ wskazał prawidłową podstawę i sposób zaliczenia wpłaty. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom, nie doszło do naruszenia art. 207 u.f.p., który nie miał w sprawie zastosowania i nie był podstawą rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.