II SAB/Wa 611/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga E. S. na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pozostałe wnioski objęte skargą, zostały wyłączone do odrębnego rozstrzygnięcia oraz rozpoznane w sprawach o sygnaturach II SAB/Wa 584/21 i II SAB/Wa 612/21. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia [...] maja 2021 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej) E. S. (zwana dalej: wnioskodawczyni, skarżąca), zwróciła się do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego (zwany dalej: organ, Prezes TK) o udostępnienie następującej informacji publicznej: 1. kto podjął decyzję o nałożeniu klauzuli niejawności na wniosek o wyłączenie M. M. z sądzenia spraw emerytur b. funkcjonariuszy służb podległych pod PRL-owskie MSW i na uzasadnienie postanowienia o wyłączeniu; 2. na jakiej podstawie prawnej; 3. jakiego rodzaju klauzula została nałożona; 4. na jakiej podstawie utajniono nie tylko treść, ale też autora wniosku o wyłączenie. Przedmiotowy wniosek złożony został przez skarżącą w nawiązaniu do odpowiedzi, jaką ww. uzyskała na uprzednio złożony wniosek o udostępnienie następującej informacji publicznej - z dnia [...] maja 2021 r. (czy M. M. został wyłączony ze sprawy P4/18 i P 10/20; na czyj wniosek; z jakim uzasadnieniem). Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. (przesłanym pocztą elektroniczną), organ poinformował skarżącą, że jej wniosek zostanie rozpatrzony najszybciej, jak to będzie możliwe, nie później niż do dnia [...] czerwca 2021 r. Wskazał, że określona liczba wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a także potrzeba udzielania na nie sukcesywnych odpowiedzi w okresie obejmującym termin udzielenia odpowiedzi na jej wniosek, stanowi powód udzielenia odpowiedzi w wyżej wskazanym terminie. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. organ wskazał skarżącej, że ze względu na okoliczności wskazane w korespondencji z dnia [...] czerwca 2021 r., jej wniosek z dnia [...] maja 2021 r. zostanie rozpatrzony najszybciej, jak to będzie możliwe, nie później niż do [...] lipca 2021 r. W odpowiedzi na ww. wniosek organ pismem z dnia [...] lipca 2021 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że informacje objęte jej czterema kolejnymi pytaniami znajdują się również w części akt sprawy o sygn. P 4/18 o wyłączonej jawności. W związku z powyższym wskazał, że otrzymała ona do wglądu kopie wszystkich jawnych dokumentów z akt sprawy o sygn. P 4/18, które dotyczą czterech kolejnych pytań, zadanych przez nią. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jej wniosek z dnia [...] maja 2021 r. Skarżąca wniosła o: zobowiązanie Prezesa TK do rozpatrzenia jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2021 r. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483); 2. art. 3a ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914) w związku z: art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, zwana dalej: u.d.i.p.); 3. art. 74 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.t.k.; 4. art. 14 ust. 7 ustawy z 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1422); 5. art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienioną następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnioną Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993, Nr 61, poz. 284). Uzasadniając skargę wnioskodawczyni podała, że jej wniosek dotyczył informacji publicznych i został nieprawidłowo przez organ załatwiony. Nie udzielono jej informacji publicznej ani nie umożliwiono wglądu do dokumentów. Uważa, że właściwa realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Skarżąca podniosła także, że organ w istocie nie odpowiedział na jej pytanie wskazując jedynie, że dotyczy ono informacji niejawnych. Wskazała dalej, że ustawa o dostępie do informacji przewiduje, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje poprzez: jej udzielenie, które następuje w formie czynności materialno-technicznej lub wydanie decyzji administracyjnej odmawiającej jej udzielenia (w wypadku stwierdzenia przeszkód prawnych w udzieleniu żądanej informacji publicznej). Tymczasem rozpatrując przedmiotowy wniosek o informację publiczną (o wyłączeniu M. M. ze spraw P 4/18 i P 10/20), organ ani nie udzielił jej informacji publicznej, ani nie okazał dokumentów w drodze dostępu do akt sprawy przed TK (do której ją odwołał), ani nie wydał decyzji administracyjnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ pozostaje w bezczynności, zaś sposób postępowania w tej sprawie świadczy o rażącym naruszeniu prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Jako podstawę organ wskazał, że żądane przez skarżącą informacje, nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na odpowiedź na skargę skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia [...] września 2021 r. w którym podniosła, że żądanie organu oddalenia jej wniosku z dnia [...] maja 2021 r. nie wymagało w ogóle uzyskania przez nią wglądu w akta sprawy. Uzyskanie informacji o tym kto nadał klauzulę niejawności wnioskowi o wyłączenie M. M. ze sprawy P 4/18 oraz uzasadnienie postanowienia o jego wyłączeniu, na jakiej podstawie prawnej i jakiego rodzaju klauzula została nałożona - nie stanowiło wniosku o dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy TK, ale wniosek o informację dotyczącą treści rozstrzygnięć władzy publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacją publiczną. Jeżeli zatem inna ustawa zawiera unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania. Taka sytuacja przewidziana jest w art. 74 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2393; zwana dalej: u.o.t.p.t.k.), który stanowi: 1. Uczestnicy postępowania mogą przeglądać akta sprawy oraz sporządzać i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt, z wyjątkiem dokumentów zawierających informacje niejawne. 2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do zapoznania się z informacjami niejawnymi, zawartymi w aktach sprawy. 3. Przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z tych akt przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania, jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową. 4. Dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez: 1) publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej; 2) umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5; 3) udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt, o ile dokumenty te nie zostały opublikowane zgodnie z pkt 1, po wniesieniu opłaty ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 785, ze zm.). 5. Przeglądanie akt w sprawie skargi konstytucyjnej oraz w sprawie pytania prawnego odbywa się poprzez udostępnienie kopii dokumentów zawartych w tych aktach, po dokonaniu anonimizacji, o której mowa w ust. 3. 6. Korzystanie z uprawnień, o których mowa w ust. 1, 3 i 5, nie może zakłócać pracy Trybunału. Nie ulega wątpliwości Sądu, że pytania wniosku dotyczące: "1. kto podjął decyzję o nałożeniu klauzuli niejawności na wniosek o wyłączenie M. M. z sądzenia spraw emerytur b. funkcjonariuszy służb podległych pod PRL-owskie MSW i na uzasadnienie postanowienia o wyłączeniu; 2. na jakiej podstawie prawnej; 3. jakiego rodzaju klauzula została nałożona; 4. na jakiej podstawie utajniono nie tylko treść, ale też autora wniosku o wyłączenie" nie mogło zostać rozpoznane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż jej nie podlega. Jakkolwiek więc stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie, to jednak w myśl art. 1 ust. 2 tej ustawy, jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Wobec tego przepisy u.d.i.p. nie mogą być stosowane w taki sposób, który podważałby normy innych ustaw. Istotą sporu w niniejszej sprawie było to, czy żądane przez skarżacą informacje publiczne udostępniane są w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej czy w trybie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w szczególności art. 74 tej ustawy. W tym miejscu zaznaczyć wypada, że analogiczny spór prawny toczony był w sprawie I OSK 238/19. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.12.2019 podzielił stanowisko, wyrażone w uchwale NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 8/13, w której wskazano, że istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie u.d.i.p., jednak tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. NSA podkreślił w uchwale za doktryną, że przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji, będącej informacją publiczną, uregulowane są inaczej w u.d.i.p., a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępnienia informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Natomiast tam, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo albo w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p., przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie. Należy zatem przyjąć, że w zakresie, w jakim ustawa szczególna, jaką jest ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, reguluje zakres informacji, tryb jej udzielenia oraz krąg uprawnionych do niej podmiotów, wyłączone jest zastosowanie u.d.i.p. Przepis art. 74 tej ustawy szczególnej w sposób wyraźny i zupełny określa krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji z akt spraw rozpoznawanych przez Trybunał Konstytucyjny, jak również zakres tych informacji oraz tryb ich udostępnienia. Przepis 74 o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym – jako lex specialis – wyłącza zatem zastosowanie u.d.i.p. do informacji wskazanych w tej regulacji. Z tego powodu w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie tego, że żądane informacje publiczne podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p., który w badanej sprawie stanowił lex generalis. Z tej też przyczyny zastosowanie nie mają przepisy prawa prasowego. Powołana ustawa w art. 74 w sposób kompleksowy reguluje zasady dostępu do akt spraw rozpoznawanych w Trybunale Konstytucyjnym oraz do dokumentów znajdujących się w tych aktach, zarówno dla uczestników postępowania, jak i podmiotów nie będących uczestnikami postępowania i stanowi lex specialis w stosunku do przepisów u.d.i.p. W cytowanej sprawie I OSK 238/19 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że żądane zarządzenia Prezesa Trybunału, znajdują się w aktach danych spraw, których dotyczą, stanowią część akt spraw Trybunału Konstytucyjnego. Pytania skarżącej, zawarte we wniosku z dnia [...] maja 2021 r., dotyczą w swej istocie dokumentów, znajdujących się i stanowiących część akt sprawy, zawisłej przed TK. Sąd orzekający w sprawie niniejszej uznał więc, że do ich udostępnienia nie znajdują zastosowania przepisu u.d.i.p. ani prawa prasowego. Z opisanych przyczyn skargę należało oddalić, mając za podstawę art.151 p.p.s.a.