III SA/Wa 2467/20

WyrokWSA w Warszawie2021-04-08

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Maciej Kurasz, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułu dziedziczenia (art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn) podlegał zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułu dziedziczenia, określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest terminem prawa administracyjnego, do którego stosuje się przepisy o zawieszaniu biegu terminów w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19). W związku z tym, bieg tego terminu uległ zawieszeniu, a organy podatkowe błędnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył zgłoszenie SD-Z2 o nabyciu spadku po matce z opóźnieniem, wnioskując o przywrócenie terminu z uwagi na pandemię COVID-19 i opóźnienie w uzyskaniu postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając termin za materialnoprawny i nieprzywracalny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienie, podnosząc m.in. naruszenie przepisów o przywracaniu terminów oraz niezastosowanie przepisów związanych z pandemią.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi G. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia nabycia rzeczy lub praw z tytułu dziedziczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., postanowieniem z [...] października 2020 r. – po rozpatrzeniu zażalenia G.N. (dalej: "Skarżący", "Podatnik") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania w zakresie przywrócenia terminu do zgłoszenia o nabyciu właściwości rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 z tytułu dziedziczenia po zmarłej [...] marca 2019 r. A.N. – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w W. Wydział [...] z [...] października 2019 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłej [...] marca 2019 r. A.N. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: synowie G.N. i K.N. po (jednej drugiej) części każdy z nich. Z informacji widniejącej na tym postanowieniu wynika, że stało się ono prawomocne z dniem [...] listopada 2019 r., w tym też dniu zgodnie z art. 6 ust.4 ww. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2019 r., poz. 1813, dalej: u.p.s.d.") powstał w sprawie obowiązek podatkowy. W dniu 12 czerwca 2020 r. Skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym W. zgłoszenie SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia po zmarłej mamie A.N., w którym jako datę obowiązku podatkowego wskazał [...] listopada 2019 r. Do zgłoszenia spadkobierca dołączył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego zgłoszenia, w którym wskazał, że uchybienie terminowi do złożenia zgłoszenia nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie dokonał w terminie zgłoszenia nabycia spadku, z uwagi na zaistniałą na obszarze całego kraju sytuacją pandemiczną, której skutkiem było zaprzestanie wykonywania wielu czynności przez sekretariaty sądowe, a w ślad za tym uniemożliwienie otrzymania przez osoby zainteresowane dokumentów niezbędnych do wywiązywania się z obowiązków wynikających z innych przepisów. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku i dokonanie działu spadku po A.N. zostało wszczęte przez Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział [...] w maju 2019 r. na wniosek strony, która była jego uczestnikiem i znane jej są okoliczności związane z wydaniem [...] października 2019 r. postanowienia stwierdzającego nabycie spadku. Postanowienie stwierdzające nabycie spadku zostało wydane [...] października 2019 r. i uprawomocniło się [...] listopada 2019r. W dniu 6 grudnia 2019 r. Strona złożyła w sądzie wniosek o wydanie odpisów prawomocnego orzeczenia stwierdzającego nabycie spadku, dokonując jednocześnie stosownej opłaty, które otrzymała dopiero w dniu 5 czerwca 2020 r. Zdaniem Skarżącego termin do złożenia zgłoszenia nabycia spadku jest terminem prawa procesowego, do którego znajdują zastosowanie przepisy regulujące przywracanie terminów do dokonania czynności procesowej. Złożenie w dniu 13 maja 2020 r. zgłoszenia o nabyciu spadku nie było możliwe z uwagi na brak postanowienia o nabyciu spadku. Spadkobierca podkreślił, że złożenie zgłoszenia SD-Z2 po terminie wynikającym z przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie wynikało z winy czy zaniechania. Odpisy orzeczeń były niezbędne do wywiązania się z obowiązków, w tym złożenia zgłoszenia SD-Z2 w urzędzie skarbowym. Postanowieniem z [...] lipca 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej A.N. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż sześciomiesięczny termin do złożenia zgłoszenia SD-Z2 wyznaczony w art. 4a u.p.s.d. ma charakter terminu materialnoprawnego, który jest terminem nieprzywracanym, co oznacza, że czynność dokonana po jego upływie powoduje jej bezskuteczność, tj. nie wywiera żadnych skutków prawnych bez względu na przyczynę jego uchybienia. Jednocześnie podkreślił, iż tylko terminy procesowe podlegają przywróceniu dlatego organ podatkowy nie ma możliwości orzekania o zasadności przywrócenia terminu materialnoprawnego, który jest nieprzywracalny. Na powyższe postanowienie Skarżący w ustawowym terminie złożył zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i merytoryczne rozpoznanie wniosku po uprzednim wszczęciu postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniu organu I instancji Skarżący zarzucił: 1. nieuwzględnienie w wydanej decyzji faktycznej daty otrzymania przez Skarżącego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej A.N., a tym samym niezastosowanie w sprawie zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d. 2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy przez dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie art. 61 i art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, sprowadzające się do niewszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w związku ze złożeniem w dniu 11 czerwca 2020 r. formularza zgłoszenia, 3. naruszenie art. 7, 77, 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenia obiektywnej przyczyny złożenia zeznania SD-Z2 po upływie 6 miesięcy od daty powstania obowiązku, 4. naruszenie art.162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy niezłożenie w terminie zeznania wynikło z przyczyn całkowicie niezależnych od zainteresowanego, 5. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy właściwe jego zastosowanie winno doprowadzić do udzielenia Skarżącemu pełnej informacji o skutkach podejmowanych przez niego czynności, tj. zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, 6. niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz zwrocie przedmiotowego formularza, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów winno prowadzić do wszczęcia na wniosek strony postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wymienionego na wstępie, zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. powołał się na art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z prawomocnym postanowieniem sądu, spadek po A.N., zmarłej [...] marca 2019 r. z mocy ustawy, nabyli z dobrodziejstwem inwentarza syn G.N. w ½ (jednej drugiej) i syn K.N. w ½ (jednej drugiej) części. Postanowienie uprawomocniło się w dniu [...] listopada 2019 r. i w tym też dniu powstał obowiązek podatkowy. W dniu 12 czerwca 2020 r. Skarżący złożył zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 z tytułu nabycia po zmarłej A.N. ½ części udziału w lokalu mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...], w którym wskazał dzień 13 listopada 2019r. jako datę powstania obowiązku podatkowego. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie sześciomiesięczny termin określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. na złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, tytułem dziedziczenia po zmarłej A.N. upłynął 13 maja 2020 r. Oznacza to, że po upływie terminu określonego w tym przepisie podatnik nie może się skutecznie domagać ukształtowania stosunku prawnego. Wbrew bowiem twierdzeniu Podatnika niedopełnienie obowiązku zgłoszenia w sześciomiesięcznym terminie skutkuje utratą prawa do zwolnienia. Zwolnienie podatkowe wynikające z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest instytucją prawa materialnego. Wobec tego, przepisy określające warunki zwolnienia, stanowiące element tej instytucji, także są przepisami prawa materialnego. Niespełnienie warunku terminowego złożenia zgłoszenia SD-Z2 powoduje, że zwolnienie podatnikowi nie przysługuje. Jest to więc skutek, który powstaje w sferze materialnoprawnej podatnika, sprawiając, że nie może skorzystać z uprawienia, jakim jest zwolnienie podatkowe. Innymi słowy, złożenie zgłoszenia po terminie nie wywołuje efektu w postaci powstania prawa do skorzystania przez podatnika ze zwolnienia, przewidzianego w art. 4a u.p.s.d. Zgodnie z treścią art. 162 § 4 wy Ordynacji podatkowej, instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 162 § 1-3 tej ustawy, ma zastosowanie wyłącznie do terminów procesowych. Stosownie do powyższego, termin do złożenia zgłoszenia SD-Z2, określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., jako termin prawa materialnego, jest nieprzywracalny, a z jego niedochowaniem wiążą się skutki prawnopodatkowe wynikające z art. 4 ust. 3 u.p.s.d. Z uwagi na fakt, że nie ma do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu, niedopuszczalne jest orzekanie w przedmiocie jego przywrócenia. Niedopuszczalność ta obejmuje zarówno podjęcie rozstrzygnięcia o przywróceniu terminu, jak też odmowę jego przywrócenia. Skoro termin prawa materialnego jest nieprzywracalny, to nie może być także prowadzone postępowanie, w celu zbadania istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie tego rodzaju terminu. Postępowanie takie jest bowiem bezprzedmiotowe, a bezprzedmiotowość postępowania w sprawie przywrócenia omawianego terminu wynika już z samej istoty wniosku złożonego przez stronę, istnieje od początku, od momentu złożenia wniosku i jest oczywista oraz nie wymaga czynienia jakichkolwiek ustaleń dla stwierdzenia jej istnienia. Powyższe oznacza, że w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2, zastosowanie ma przepis ww. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie przewidziane w części dyspozytywnej przepisu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. odmowa wszczęcia postępowania, nie jest uzależnione od uznania organu administracji lecz stanowi obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem obowiązek organu administracji w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie sytuacji. Tak więc, wina czy brak winy podatnika lub inne zdarzenia losowe pozostają bez znaczenia, ponieważ postępowanie w sprawie przywrócenia terminu określonego w art. 4a u.p.s.d. w ogóle nie może być prowadzone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) brak uwzględnienia w procesie wydawania decyzji faktycznej daty otrzymania przez Skarżącego prawomocnego postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej A.N., a tym samym niezastosowanie w sprawie zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d. 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie art. 61 i art. 6ia Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażające się w niewszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w związku ze złożeniem w dniu 11 czerwca 2020 r. formularza zgłoszenia, 3) naruszenie art. 7, 77,124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenia obiektywnej przyczyny złożenia zeznania SD-Z2 po upływie 6 miesięcy od daty powitania obowiązku, 4) naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy niezłożenie w terminie zeznania wynikło z przyczyn całkowicie niezależnych od zainteresowanego, 5) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy właściwe jego zastosowanie winno doprowadzić do udzielenia Skarżącemu pełnej i rzetelnej informacji o skutkach podejmowanych przez niego czynności, tj. zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, 6) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy przez naruszenie art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niewzięcie pod uwagę przy orzekaniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności obiektywnych przyczyn złożenia wymaganego zgłoszenia po upływie 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia spadkowego, 7) wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie - podczas gdy prawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów winno prowadzić do wszczęcia na wniosek strony postępowania administracyjnego, 8) pominięcie przez organy, iż w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu Skarżący dokonał nieznacznego przekroczenia terminu do złożenia ewentualnej deklaracji SD-Z2, przy czym nie doszło do uszczuplenia podatku należnego dla Skarbu Państwa, a tym samym naruszenia interesu Skarbu Państwa, bowiem podatnik należy do 1 grupy podatników i był zwolniony z obowiązku uiszczenia podatku od spadku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż postanowienie narusza przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U z 2020 r., poz.1842) w brzmieniu obowiązującym do 16 maja 2021 r., poprzez błędną jego wykładnię i w efekcie nie zastosowanie tego przepisu do terminu opisanego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Doszło także do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1 i 2 i art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] lipca 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 z tytułu dziedziczenia. W dniu 2 marca 2020 r. uchwalona została ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, która weszła w życie 8 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842). W okresie od dnia 14 marca 2020 r., obowiązywał w Polsce stan zagrożenia epidemicznego (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego), w dniu 31 marca 2020 r., ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) dodano do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. przepis art. 15 zzr. Zgodnie z art. 15 zzr ust. 1 - w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Stan zagrożenia epidemicznego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. obowiązywał w Polsce od dnia 14 marca 2020 r., zaś stan epidemii zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii od dnia 20 marca 2020 r. Przepis art. 15zzr został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. na mocy art. 46 pkt 20, w związku z art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Zgodnie z art. 68 ust. 2 ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy. Tym samym bieg terminów opisanych w art.15 zzr ust.1 ustawy COVID-19 uległ zawieszeniu na okres od dnia 31 marca 2020 r. (włącznie) do dnia 23 maja 2020 r. (włącznie), tj. na 54 dni. W niniejszej sprawie istota dotyczy użytego w art. 15zzr ust. 1 ustawy sformułowania "bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów". W sprawie niniejszej nie można przyjąć, że przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy nie ma zastosowania do określonych w prawie podatkowym terminów, bowiem prawo podatkowe jest odrębną od prawa administracyjnego gałęzią prawa. W tej mierze sąd przychyla się do poglądu sprowadzającego się do przyjęcia, że prawo podatkowe jest częścią prawa administracyjnego. Za tezą taką przemawia wykładnia funkcjonalna (funkcja, którą przepisy prawa podatkowego pełnią w systemie prawa jest tożsama z funkcją jaką pełnią przepisy prawa podatkowego), celowościowa (przepisy ustawy COVID-19 ograniczyły możliwość działania organów całej administracji, w tym także podatkowej), systemowa zewnętrzna (przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie różnicują spraw ogólno-administracyjnych od spraw podatkowych - art. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisu stosuje się z mocy ustaw szczególnych - sprawy sądowo-administracyjne) oraz prokonstytucyjna (art. 184 Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej). Za takim rozumieniem relacji pomiędzy prawem administracyjnym i prawem podatkowym przemawia także jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych. Należy także dodać, że prawo administracyjne historycznie wykształciło się z prawa daninowego, które obok prawa karnego były pierwszymi gałęziami prawa publicznego - wykładnia historyczna. Przepis art.4a ust.1 pkt.1 u.p.s.d. stanowi, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust.2 i 4, (...). Bez żadnych wątpliwości przepis art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest przepisem prawa podatkowego (art. 3 pkt 1 i 2 o.p). Skoro wykładnia przepisu art.15 zzr ustawy COVID prowadzić musi do wniosku, że przepis ten miał zastosowanie do terminów prawa podatkowego, zatem miał także zastosowanie do terminu określonego w art. 4a ust.1 pkt 1 u.p.s.d. W ocenie Sądu sześciomiesięczny termin, o którym w nim mowa jest terminem do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (art.15 zzr.ust.1 pkt.2 w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 maja 2021 roku). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, że Skarżący mocą postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. Wydział [...] z [...] października 2019 r. w sprawie [...] nabył spadek po A.N. Orzeczenie niniejsze stało się prawomocne od dnia [...] listopada 2019 roku. Od daty tej rozpoczął swój bieg termin opisany w art. 6 ust.1 pkt 1 u.p.s.d. Gdyby w trakcie jego biegu nie wystąpiły zdarzenia mające wpływ na jego bieg, to termin ten upłynąłby w dniu 13 maja 2020 roku. Niemniej uległ on zawieszeniu na okres 54 dni, co oznacza, że upłynął w dniu 6 lipca 2020 r. Organ podatkowy bezpodstawnie uznał, że termin do złożenia zgłoszenia nabycia rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia, o którym mowa w art. 4a ust.1 pkt.1 u.p.s.d. upłynął. Zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, które są obowiązane udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Niewątpliwe w toku kontrolowanego postępowania organy obu instancji naruszyły zacytowane przepisy. Właściwą reakcją winno być przesłanie Skarżącemu (wręczenie) druku zgłoszenia SD-Z2 i w razie potrzeby udzielenie wyjaśnień, co do sposobu jego wypełniania. W ponownym postępowaniu organ I instancji wykona te czynności, przyjmując, że Skarżący dokonał zgłoszenia w terminie opisanym w art. 4a ust.1 pkt 1 u.p.s.d. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a należało uchylić zaskarżone postanowienie, a na podstawie art. 134 tej ustawy także postanowienie organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło