II SA/Bd 1144/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-12-14

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Janiszewska-Ziołek, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku jako bezprzedmiotowe, opierając się na zaświadczeniu wydanym przez inny organ, które stwierdza brak podstaw do sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, mimo że zmiana ta nastąpiła przed dokonaniem zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaświadczenie wydane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej o braku podstaw do sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania nie może sanować samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która nastąpiła przed dokonaniem wymaganego zgłoszenia. Zmiana sposobu użytkowania przed zgłoszeniem jest traktowana jako samowola budowlana, a wydane w takiej sytuacji zaświadczenie, zgodnie z art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego, nie wywołuje skutków prawnych. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego nie powinien umarzać postępowania jako bezprzedmiotowego, lecz powinien prowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 71a Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie dotyczące sposobu użytkowania budynku jako bezprzedmiotowe, uznając, że legalna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła po uzyskaniu zaświadczenia od Prezydenta Miasta o braku sprzeciwu. Skarżący J. M. zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, wskazując, że szkoła funkcjonowała w budynku w spornym okresie, a zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed zgłoszeniem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że zaświadczenie nie sanuje samowolnej zmiany sposobu użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego sposobu użytkowania budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], 2. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz J. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. (PINB) umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w T. (dz. nr [...] w obr. [...]) jako bezprzedmiotowe. W obszernym uzasadnieniu organ wskazał m.in., że postępowanie dotyczyło budynku handlowo-usługowo-biurowego, pobudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2004 r., i dopuszczonego do użytkowania na podstawie pozwolenia z dnia [...] marca 2008 r., w którym od dnia [...] września 2013 r. funkcjonowała Prywatna Szkoła Podstawowa [...]". Kontrola z dnia [...] kwietnia 2019, przeprowadzona z urzędu w związku z pismem Prezydenta Miasta T. z dnia [...] stycznia 2019 r. (o podjęcie działań w związku z prawdopodobną samowolną zmianą sposobu użytkowania ww. budynku) wykazała, że w dniu kontroli w ww. budynku funkcjonowała szkoła. Organ wskazał, że zgodnie z przekazanym PINB oświadczeniem właściciela budynku z dnia [...] kwietnia 2019 r. przestał być on wykorzystywany jako szkoła przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 71a ustawy Prawo budowlane, a co potwierdzają dowody w postaci notatki z kontroli i protokołu z oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniach [...] maja 2019 r. i [...] maja 2019 r. Stwierdził, że zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2019 r. organ ten przyjął zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu. Wyjaśnił, że rozpatrzenie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania nie następuje w formie decyzji administracyjnej, a więc nie mają w tym przypadku zastosowania przepisy rozdziału 12 i 13 k.p.a., tj. dotyczące wznowienia postępowania oraz uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji). Nie mają nadto w ocenie organu zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące milczącego załatwienia sprawy. Organ I instancji wskazał, że wniosek reprezentującego J. M. (skarżącego) radcy prawnego o wszczęcie postępowania w przedmiocie sposobu użytkowania ww. budynku wpłynął do PINB w dniu [...] listopada 2019 r., a więc w stanie prawnym, w którym ww. budynek jest budynkiem oświaty i był legalnie użytkowany jako szkoła. Odnosząc się do stanowiska wnioskodawcy co do kwestii nielegalnego funkcjonowania szkoły w przedmiotowym budynku w okresie luty-czerwiec 2019 r. i zgłaszanych na tę okoliczność wniosków dowodowych, organ stwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają, że od [...] kwietnia 2019 r. zaprzestano użytkowania budynku jako placówki oświatowej (szkoły), aktualnie zaś użytkowanie to odbywa się zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2019 r. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego: art. 105 § 1 k.p.a., art. 72 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, art. 7, 19, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 28 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania, a spornym okresie czasu szkoła funkcjonowała w przedmiotowym budynku, co potwierdza materiał dowodowy zawnioskowany przez skarżącego i nieprawidłowo pominięty przez organ. Wskazano, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] maja 2019 r. wymagała sporządzenia protokołu, że uzasadnienie decyzji jest sprzeczne w części, w której organ stwierdził w dniu [...] kwietnia 2019 r. funkcjonowanie szkoły zaznaczając jednocześnie, że właściciel zaprzestał użytkowania budynku, oraz że decyzja narusza art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie jej – po sprostowaniu w tym zakresie – do podmiotu [...] sp. z o. o., wobec którego organ nie przeprowadził oceny, czy jest on następcą prawnym dotychczasowej strony postępowania – [...] sp. z o. o., tj. właściciela spornego budynku. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po obszernym przywołaniu stanu faktycznego oraz treści art. 105 § 1 k.p.a. i art. 71 Prawa budowlanego WINB stwierdził, ż zawarte w zakwestionowanym rozstrzygnięciu stanowisko organu I instancji jest właściwe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie WINB w przedmiotowej sprawie wydanie przez Prezydenta Miasta T. - Starosty [...] zaświadczenia z dnia [...] lipca 2019 r. (w uzasadnieniu decyzji omyłkowo "[...].07.2019" – przyp. Sądu), znak: [...], ma takie znaczenie, że obecny sposób użytkowania przedmiotowego obiektu, który jest zgodny z wydanym zaświadczeniem, nie może podlegać ponownemu sprawdzeniu przez organy nadzoru budowlanego i w takiej sytuacji, kiedy dokonana przez właścicieli w sposób legalny zmiana sposobu użytkowania jest zgodna z rzeczywistym użytkowaniem obiektu, nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 71a ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do treści odwołania WINB stwierdził, że organ nie ma bezwzględnego obowiązku przeprowadzania każdego zgłoszonego dowodu, a powody nieuwzględnienia poszczególnych wniosków dowodowych skarżącego zostały wyjaśnionego w każdym z trzech właściwych postanowień podjętych w przedmiocie tych wniosków. WINB potwierdził, że wnioskowane dowody nie służą ustaleniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni wyjaśnia jej stan faktyczny i pozwala na wydanie rozstrzygnięcia. Wskazał, że PINB, że wnioskowane dowody z uwagi na funkcjonujące w obrocie prawnym zaświadczenie Prezydenta Miasta T. z [...] lipca 2019 r. nie mają prawnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie, albowiem już z chwilą wszczęcia przez organ przedmiotowego postępowania w dniu [...] lipca 2020 r., zaświadczenie to było już wprowadzone do obrotu prawnego. Dalej wyjaśnił, że notatka służbowa z dnia [...] maja 2019 r., o której wspomina pełnomocnik, stanowi udokumentowanie przeprowadzonych czynności organu, które nie były przeprowadzone w trybie kontroli, a notatkę tę wraz z dokumentacją fotograficzną sporządzono na okoliczność przeprowadzonej wizji lokalnej - dokonanej bez uprzedniego zawiadomienia stron postępowania i stanowiącej dodatkowy dowód w sprawie. WINB wskazał, że forma notatki służbowej podpisanej przez osobę, która ją sporządziła, odpowiada regulacjom zawartym w przepisie art. 67 § 1 k.p.a. W podsumowaniu WINB stwierdził, że w spornym okresie czasu przedmiotowy budynek nie był użytkowany (właściciele budynku sami zaniechali jego użytkowania), natomiast pozostające w obrocie prawnym zaświadczenie Prezydenta Miasta T., którym organ ten zaświadczył, że nie znalazł podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku handlowo-usługowo-biurowego na budynek usług oświaty, którego dokonała spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T., nie pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 71a ustawy Prawo budowlane. W takiej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe, a organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawy co do istoty. W skardze na powyższą decyzję J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie: - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie zaszła przesłanka bezprzedmiotowości w związku z wydanie zaświadczenia Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2019 r., kiedy zaświadczenie to nie miało związku z zasadnością prowadzenia kontroli sposobu użytkowania budynku w spornym okresie czasu, - art. 122g k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nieprawidłowe przyjęcie, że brak sprzeciwu organu na zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania nie kończy postępowania poprzez milczące załatwienie, a więc nie mają zastosowania do tych postępowań przepisy rozdziału 12 i 13 k.p.a. - art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego nieuwzględnienie i nieprzeprowadzenie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania, - art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących faktycznego okresu funkcjonowania szkoły. Skarżący zarzucił też nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, naruszenie art. 71 ust. 4 w zw. z art. 71a i art. 71 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie legalnej zmiany sposobu użytkowania spornego budynku, oraz nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia wskazywanych w sprawie dowodów. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dodatkową argumentację na rzecz postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzające ją rozstrzygnięcie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej "p.p.s.a."). Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze ugruntowany jest pogląd, według którego bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania, tj. konkretnej sprawy administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe związane są z podmiotem stosunku prawnego w taki sposób, że w razie jego braku nie mogą w jego miejsce wstąpić następcy prawni, więc będzie to śmierć osoby fizycznej lub likwidacja osoby prawnej, także podmiotu, który był stroną postępowania. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić przedmiot postępowania. Umorzone przez organ I instancji postępowanie toczyło się w oparciu o art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333). Zauważyć w tym miejscu należy, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), wprowadzono zmianę niektórych przepisów Prawa budowlanego, które to zmiany weszły w życie z dniem 19 września 2020 r. W myśl z art. 25 ustawy nowelizującej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to więc, że przepisy w brzmieniu dotychczas obowiązującym, stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia 18 września 2020 r., co miało zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie zatem z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu właściwym w kontrolowanej sprawie) przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń". Natomiast zgodnie z ust 2 ww. art. 71 zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, przy czy, w zgłoszeniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W myśl art. 71a ustawy Prawo budowlane w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniami na inwestora stosowne obowiązki (ust. 1), a po stwierdzeniu ich wykonania ustala stosowną opłatę legalizacyjną (ust. 2 i 3 ustawy). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71 ust. 4 ustawy). W niniejszej sprawie umorzone postępowanie toczyło się w przedmiocie stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego – budynku handlowo-usługowo-biurowego zlokalizowanego przy ul. [...] w T. (dz. nr [...] w obr. [...]). Jak wynika z pisma Prezydenta Miasta T. z dnia [...] stycznia 2019 r., skierowanego do PINB, budynek ten został pobudowany i dopuszczony do użytkowania jako budynek kategorii XVII (budynek handlowo-magazynowo-usługowy). Powyższe potwierdza zalegająca w aktach sprawy decyzja o pozwoleniu na budowę ww. budynku (k. 51 akt adm.) oraz decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] marca 2008 r. (k. 50 akt adm.). Jak wynika zaś z protokołu oględzin z dnia [...] kwietnia 2019 r. wykonanego na potrzeby postępowania w przedmiocie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych (k. 10 akt adm.) oraz wydruku z rejestru szkół i placówek oświatowych (k. 9 akt adm.) budynek ten od [...] września 2013 r. wykorzystywany był w celach oświatowych (prywatna szkoła podstawowa). Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej niezbędne jest rozważenie, czy ustalone w decyzjach zdarzenie prawne czyni bezprzedmiotowym prowadzone postępowanie administracyjne. W niniejszej sprawie za zdarzenie takie przyjęto wydanie w dniu [...] lipca 2019 r. zaświadczenie Prezydenta Miasta T. - Starosty [...], znak: [...], którym organ ten zaświadczył, że nie znalazł podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku handlowo-usługowo-biurowego na budynek usług oświaty, którego dokonała spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T.. Organy obu instancji stwierdziły przy tym, że skoro postępowanie w sprawie wszczęto [...] lipca 2020 r. w zw. z wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2019 r. o przeprowadzenie kontroli zgodności użytkowania budynku z legalnym przeznaczeniem (pierwotna odmowa wszczęcia postępowania została zakwestionowana przez organ odwoławczy), to postępowanie to pozostaje bezprzedmiotowe w obliczu funkcjonowania w obrocie prawnym zaświadczenia Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2019 r. o braku przesłanek do sprzeciwu wobec zgłoszenia ówczesnego właściciela budynku – [...] sp. z o. o. – zmiany sposobu użytkowania budynku na budynek usług oświaty. Wskazać w tym miejscu należy, że zaświadczenie nie jest aktem stosowania prawa ani oświadczeniem woli - jest oświadczeniem wiedzy; nie rodzi dla adresata żadnych bezpośrednich skutków prawnych, zmienia jedynie jego sytuację faktyczną, gdyż może być np. środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ukształtowania praw adresata. Zaświadczenie nie tworzy, nie uchyla ani nie zmienia istniejących stosunków prawnych. Może być oceniane tylko w kategoriach prawdy lub fałszu (a nie wadliwości), nie ma waloru trwałości i nie tworzy stanu rei iudicatae (vide: wyrok WSA w Krakowie z dna 15 października 2021 r., sygn. III SA/Kr 482/21, dostępny jw.). Zgodnie z art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych. Wobec tego zaświadczenie wydane na podstawie takiego zgłoszenia organ potraktować winien nie jako prejudykat stwierdzający prawidłowość zmiany sposobu użytkowania, ale jako oświadczenie wiedzy organu co do braku przeciwwskazań do wniesienia sprzeciwu, powziętej na podstawie weryfikacji dokumentów przedłożonych wraz ze zgłoszeniem (wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy). Skoro inwestor przedłożył wymagane dokumenty, organ rozpatrujący zgłoszenie wydał stosowne zaświadczenie. Przepis art. 71 ust. 2 ustawy nie obliguje zgłaszającego do złożenia oświadczenia, czy wnioskowana zmiana nie została już dokonana. Jednocześnie jednak z uwagi na treść art. 71 ust. 7 ustawy stwierdzić należy, że w sytuacji uzyskania ww. zaświadczenia na skutek zgłoszenia dokonanego po zmianie sposobu użytkowania budynku, zaświadczenie takie powinno zostać stosownie ocenione w kontekście postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. Brak jest przede wszystkim podstaw do uznania, że sanuje ono stwierdzoną wcześniej samowolną zmianę sposobu użytkowania, przy czym w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości i wynika to jednoznacznie z protokołu oględzin przeprowadzonych na nieruchomości w dniu [...] kwietnia 2019 r., że w obiekcie przed zgłoszeniem funkcjonowała placówka oświatowa. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku wpłynęło do organu administracji architektoniczno-budowlanej w dniu [...] czerwca 2019 r. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego przed dokonaniem wymaganego zgłoszenia powinna być traktowana jako samowola budowlana (vide: wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. II OSK 2393/17, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego też powodu zachodziły w ocenie Sądu przesłanki do wszczęcia w sprawie postępowania opartego o art. 71a ustawy Prawo budowlane. Powyższe stanowi zasadniczo potwierdzenie stanowiska skarżącego co do zarzutów naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., oraz art. 71 i 71a ustawy Prawo budowlane. Organ w sposób nieprawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy, wyprowadzając sprzeczny z nim wniosek, że do zmiany sposobu użytkowania doszło w sposób zgodny z prawem po uzyskaniu zaświadczenia organu administracji architektoniczno-budowlanej w tym zakresie. Protokół z dnia [...] kwietnia 2019 r. jest w tym zakresie jednoznaczny. Pozostałe zarzuty skargi albo nie miały bezpośredniego odniesienia do kontrolowanej sprawy (zastosowanie art. 122g k.p.a. w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego), albo z uwagi na bezsporną okoliczność prowadzenia szkoły przed zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania budynku (a co wynika z ww. protokołu oględzin) i brak konieczności dodatkowego jej dowodzenia środkami wskazywanymi przez skarżącego. Należy też zauważyć, że skarżący w swym piśmie z [...] października 2019 r., poinformował organ, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania sygn. [...]. i oczekuje rozpoznania wniosku (k. 28F akt administracyjnych I instancji). Jeżeli więc w ocenie organu, omawiane zaświadczenie stanowi fakt przesądzający w sprawie, to organ winien był dokonać ustaleń czy zaświadczenie to znajduje się nadal w obrocie prawnym, w związku ze złożeniem ww. wniosku o wznowienie postępowania, tym bardziej, że oczywistym jest, że zaświadczenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i z mocy art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego nie może wywołać skutków prawnych, skoro dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części skutków prawnych również nie wywołuje. Biorąc pod uwagę powyższe, nawet w świetle rozumowania, które przyjął organ, wydanie decyzji okazało się przedwszesne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu (500 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) i opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, w sposób rzetelny ustalając istotne dla sprawy okoliczności (samowolną zmianę użytkowania budynku) i podejmując przepisane prawem środki celem usunięcia stanu niezgodności z prawem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło