II OZ 890/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 97/21 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 21 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 97/21, odrzucił skargę D. P. (dalej: skarżąca) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie projektu budowlanego zamiennego. Sąd wskazał, że skarżąca w skardze z 17 czerwca 2021 r. wniesionej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zarzuciła także przewlekłość prowadzonego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Wskazała na 22-lata bezczynności, bezprawia, "coraz bardziej przestępczych działań, celem ochrony interesu przestępcy budowlanego". Podniosła, że są to lata bezwzględnego, świadomego i fachowego znęcania się nad ofiarami przestępstwa budowlanego, dotyczącego 3 kondygnacyjnego budynku sąsiadów wybudowanego bez pozwolenia na granicy jej posesji, z pogwałceniem wszystkich możliwych najważniejszych przepisów technicznych oraz prawomocnego i wiążącego wyroku NSA z 1989 r. Organ w odpowiedzi na skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania wniósł o jej odrzucenie wskazując, że z akt sprawy nie wynika aby skarżąca wystąpiła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z ponagleniem na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez WINB, dlatego też skarga na przewlekłość powinna zostać odrzucona. Wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału pismem z 27 lipca 2021 r. wezwano skarżącą m.in. do usunięcia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, braków formalnych wniesionej skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz nadesłanie dokumentu potwierdzającego wniesienie ponaglenia do organu wyższej instancji na niezałatwienie sprawy w terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone skarżącej w dniu 16 sierpnia 2021 r. (zpo - k. 20 akt sadowych). W piśmie z 21 sierpnia 2021 r. skarżąca podała swój nr PESEL i jednocześnie poinformowała, że nie składała ponaglenia na przewlekłość ostatniego postępowania WINB do organu wyższego stopnia. Podniosła też, że przyczynę 22 letniej przewlekłości na pewno nie stanowi brak ponaglenia na "dwu-trzymiesięczną zwłokę". Sąd pierwszej instancji badając zatem dopuszczalność wniesionej skargi stwierdził, że skarżąca wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, podała wprawdzie numer PESEL, jednak nie przesłała dokumentu wskazującego na wniesienie ponaglenia do właściwego organu na niezałatwienie sprawy w terminie, a wręcz wyjaśniła, że nie składała takiego ponaglenia do organu wyższej instancji. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", odrzucił wniesioną skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi polegającego na wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, który to wymóg wynika bezwzględnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. P. podnosząc, że wobec trwającego 22 lata bezprawia, bezczynności i przewlekłości w postępowaniu organu w rozpoznaniu sprawy dotyczącej wybudowania bez pozwolenia na granicy jej posesji 3 kondygnacyjnego budynku sąsiadów, żądanie dostarczenia dowodu wniesienia ponaglenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest niepoważne. Dlatego też wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, które określone zostały w art. 46 ww. ustawy, a ponadto zawierać dodatkowe elementy wskazane w pkt 1-3 powołanego wyżej przepisu. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno także zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie, co wynika wprost z przepisów p.p.s.a. Kolejnym z wymagań pisma procesowego jest wyczerpanie przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, skargę taką można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z kolei w sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga złożona przez skarżącą dotknięta była brakami formalnymi, tj. nie zawierała numeru PESEL skarżącej, jak też z akt sprawy nie wynikało, czy skarżąca złożyła do organu wyższego stopnia ponaglenie na niezałatwienie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego sprawy w terminie. Dlatego też wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, pismami z 27 lipca 2021 r. wezwano skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez: podanie numeru PESEL skarżącej oraz nadesłanie dokumentu potwierdzającego wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia. W pismach tych wskazano, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Jak wynika z akt sprawy wezwania te zostały doręczone skarżącej w dniu 16 sierpnia 2021 r. (z.p.o. - k. 20). W zakreślonym w wezwaniu terminie skarżąca podała nr PESEL i jednocześnie wyjaśniła, że nie składała ponaglenia na przewlekłość prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania. W związku z powyższym trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi polegającego na wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. W tej sytuacji podniesione zarówno w skardze jak i w zażaleniu kwestie dotyczące długotrwałego prowadzenia postępowania przez organ nie mogły być analizowane, gdyż nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie przez Sąd złożonej przez skarżącą skargi. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.