III OSK 4519/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1560/20 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1560/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium oraz zasądził od Ministra Zdrowia na rzecz P. M. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydaną w związku z wnioskiem Rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego o przyznanie stypendium ministra właściwego do spraw zdrowia, organ przyznał P. M. stypendium ministra w roku akademickim 2019/2020. W dniu 6 lipca 2020 r. organ postanowił o wznowieniu postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną z uwagi na fakt, iż pojawiły się nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Pismem z dnia 29 maja 2020 r. Rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego złożył oświadczenie w sprawie weryfikacji warunków do otrzymania stypendium ministra, o których mowa w art. 93 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Uczelnia była bowiem zobowiązana zweryfikować, czy w dacie wydania decyzji P. M. spełniał ww. warunki. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego terminu uprawniającego do przyznania stypendium przez studenta, tj. przekroczenia okresu 6 lat studiowania. P. M. jest absolwentem studiów I stopnia, które rozpoczął 1 października 2013 r., a które ukończył 28 grudnia 2016 r. Jednocześnie w toku studiów I stopnia, od dnia 1 października 2014 r., podjął naukę na drugim kierunku studiów - na studiach jednolitych magisterskich. Te kontynuuje nadal. W związku z powyższym łączny okres odbywania przez studenta nauki przekroczył 6 lat już w dniu 30 września 2019 r., przed skierowaniem przez Rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wniosku do Ministra Zdrowia o przyznanie stypendium ministra. Organ wskazał, iż powyższa informacja ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., bowiem zgodnie z art. 93 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce świadczenia o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Zdaniem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa wyższego "oznacza to łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów, niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sześcioletni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwy pomiędzy tymi studiami nie wlicza się. Do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższymi nauce sprzed 1 października 2018 r. Sposób ustalania 6-letniego okresu przyznawania świadczeń był przedmiotem wyjaśnień Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego już w oficjalnym piśmie urzędowym z dnia 6 lutego 2019 roku. Powyższy sposób liczenia 6-letniego okresu odbywania studiów jest zasadą generalną i odnosi się nie tylko do stypendium ministra, ale do pozostałych świadczeń pomocy materialnej wypłacanych studentowi przez uczelnię, w tym stypendium socjalnego, czy stypendium rektora. Rozpatrując skargę Sąd pierwszej instancji uznał, iż zaistniała podstawa do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organem, który wydawał decyzję z dnia [...] kwietnia 2020r. nr [...] był Minister Zdrowia, natomiast dane dotyczące kierunków studiów skarżącego oraz ich czasookresu znajdują się w zasobach Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji trudno zatem przyjąć, aby Minister Zdrowia z urzędu dysponował ww. danymi i mógł poddać je weryfikacji w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. Sąd I instancji uznał następnie, że skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego. Nie podzielił on ustaleń organu, iż okres odbywania przez studenta nauki przekroczył 6 lat. Wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm., dalej: p.s.w.n.), należało je odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym Sąd przyjął, że dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to czy student występował o świadczenie i czy zostało mu ono przyznane, tj. czy pobierał świadczenie. Zgodnie z art. 86 ust. 1 p.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia (m.in. stypendium rektora), ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. I tak art. 87 p.s.w.n. określa przesłanki ubiegania się o stypendium socjalne, art. 89 p.s.w.n. warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, art. 90 p.s.w.n. warunki przyznania zapomogi, art. 91 p.s.w.n warunki stypendium rektora, a art. 359 p.s.w.n. warunki uzyskania stypendium ministra. Wskazano, że aby świadczenie z katalogu pomocy materialnej dla studentów przysługiwało, wnioskodawca musi mieć status studenta, złożyć stosowany wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej. Sąd podniósł, że przedstawione powyżej rozumienie przepisów wynika z uzasadnienia projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które odnosi się do pobierania stypendiów czy zapomóg, czyli do stypendiów (zapomóg) przyznanych. Jak wskazał projektodawca, "w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg (...) nie dłużej niż przez 6 lat". Mając na uwadze powyższe wyniki wykładni językowej, zdaniem Sądu, nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania prawa do świadczenia", o którym mowa w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., należało odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie był beneficjentem takiej pomocy przyznanej mu przez organy uczelni, a nie jak przyjęły w niniejszej sprawie organy stypendialne, okres ten każdorazowo liczyć od momentu rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy. Podkreślono, że skoro z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, otrzymywania świadczeń pomocowych, to bezpodstawne było uznanie, iż to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec 6-letni termin. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. przez jego błędną wykładnię w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, polegającą na przyjęciu, że wskazany w tym przepisie 6-letni okres należy odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie był beneficjentem tego świadczenia podczas, gdy okres ten należy rozumieć jako okres, w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o stypendium i powinien być liczony od momentu rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy, co miało wpływ na wynik sprawy (tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Organ wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, rozpoznanie skargi co do istoty poprzez oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto organ wniósł o zasądzenie na rzecz Ministra Zdrowia od a M.y kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Organ nie zgodził się z uznaniem przyjętego przez Sąd znaczenia pojęcia "świadczenie przysługuje", jako pojęcia, które w języku potocznym ma odpowiadać znaczeniu "świadczenie, które zostało przyznane". Wskazano, że na gruncie analizy językowej wskazanych pojęć, wyprowadzonej ze znaczenia etymologicznego słów wynika, że pojęcie "przysługiwać" oznacza jedynie: "należeć się z tytułu prawa, ustawy, przywileju", czyli używając języka potocznego "mieć uprawnienie do czegoś", co wcale nie oznacza "przyznania", czyli inaczej "zaopatrzenia" np. w świadczenie. Pierwsze z tych pojęć - "świadczenie przysługuje" oznacza jedynie potencjalną możliwość do otrzymania świadczenia, natomiast pojęcie "świadczenie przyznane" oznacza już stan faktyczny "posiadania" świadczenia. Organ wskazał, że obydwa pojęcia, chociaż zbliżone oznaczają odmienne stany, pierwszy oznacza możliwość, a drugi spełnienie możliwości wynikającej z określonych kryteriów i decyzji. Mając na uwadze powyższe, organ nie zgodził się z wykładnią Sądu polegającą na zrównaniu znaczeniowym ww. pojęć, które jego zdaniem mają w języku polskim inne zakresy znaczeniowe. Organ zwrócił uwagę, że w toku procesu legislacyjnego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w uzasadnieniu do projektu ustawy (druk Sejmowy 2446), wskazano: "Realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat.". Tym samym zdaniem skarżącego kasacyjnie, znaczenie podstawowego członu tego zdania oznacza, że w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie określonych świadczeń, które przypadają w czasie (okresie) do momentu uzyskania przez studenta wyższego wykształcenia. Natomiast ze względu na budowę składniowa i wtrącenie zdania "nie dłużej niż przez 6 lat" należy wywieźć, że owo wtrącenie zostało wprowadzone jako pewnego rodzaju doprecyzowanie przestrzeni czasowej ujętej w członie podstawowym w sposób opisowy: "do momentu uzyskania wyższego wykształcenia". W ocenie skarżącego kasacyjnie w żaden sposób nie da się wywieźć wniosku, że wtrącenie "nie dłużej niż przez 6 lat" ma oznaczać faktyczne, efektywne pobieranie stypendiów i zapomóg nieprzerwanie przez 6 lat. Organ przywołał, iż powyższa interpretacja jest w pełni spójna z interpretacją przedstawioną (udostępnioną w aktach sprawy) przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (obecnie Ministerstwo Edukacji i Nauki). Jak dalej podano zgodnie bowiem z oficjalną i od początku głoszoną interpretacją Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zawartą m.in. w publicznym dokumencie pn. Konstytucja dla Nauki, jak i w późniejszych wyjaśnieniach oraz piśmie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (DSW.WSS.633.9.2020.GW) dołączonym do akt sprawy wynika, że to łączny okres przekroczenia 6 lat stanowi kryterium wyłączeniowe. W świetle tej interpretacji art. 93 ust. ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. ustanawia okres studiowania z prawem do stypendium ministra odpowiadającym co do zasady standardowemu cyklowi kształcenia na studiach pierwszego stopnia i drugiego stopnia albo na jednolitych studiach magisterskich. Dalej oznacza to łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o stypendium w ramach studiów, niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. Po upływie tego sześcioletniego okresu następuje utrata prawa do otrzymania stypendium ministra. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i podjęcia kolejnych studiów, liczenie tego okresu powinno być kontynuowane (z wyłączeniem przerw między studiami). Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się. Do 6-letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. sprzed 1 października 2018 r.). Organ podniósł, że gdyby jednakże przyjąć wykładnię Sądu, to należy podkreślić, iż wskazane w orzeczeniu inne wyroki sądów administracyjnych dotyczyły świadczeń pomocy materialnej dla studentów o innym charakterze. Zdaniem organu dopiero art. 359 p.s.w.n. odnosi się do stypendium ministra dla zdolnych studentów. Pozycja w jakiej ustawodawca umieścił "stypendium ministra", a mianowicie w Dziale XI ustawy zatytułowanym: Stypendia i nagrody ministra, nagrody Prezesa Rady Ministrów, zdaniem skarżącego kasacyjnie świadczy o zupełnie nadzwyczajnym charakterze tego świadczenia, a mianowicie o pewnego rodzaju nagrodzie (wyróżnieniu) mającej charakter motywacyjny i prestiżowy, a ta co do zasady może mieć charakter incydentalny, a nie ciągły bądź wielokrotny, jak w przypadku pomocy materialnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. M. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 182 § 2 P.p.s.a. oświadczył, iż nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonej w niej podstawy. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., w ramach której podniesiono tylko jeden zarzut – zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., polegającej na przyjęciu, że wskazany w tym przepisie 6-letni okres należy odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie był beneficjentem tego świadczenia, podczas gdy okres ten należy rozumieć jako okres, w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o stypendium i powinien być liczony od momentu rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy, co miało wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a P.p.s.a.). Zarzut ten jest pozbawiony podstaw. Zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1–4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Powyższy przepis nie stanowi jedynej podstawy prawnej do wyodrębnienia normy zachowania odnoszącej się do przyznawania studentowi stypendium ministra. Pełna norma wyprowadzona zostać może łącznie z tego przepisu oraz przepisów art. 359 ust. 1 i 2 p.s.w.n. i Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 sierpnia 2019 r., w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw zdrowia dla studentów (Dz.U. z 2019 r., poz. 1600). Art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. określa tylko pewną część przesłanek pozytywnych omawianej normy zachowania odnoszącej się do przyznania studentowi stypendium ministra. Istota sporu o wykładnie przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. wiąże się z odpowiedzią na pytanie, czy 6-letni okres, o którym mowa w tym przepisie należy odnosić do długości studiowania przez potencjalnego beneficjenta stypendium, tj. okres, w której danej osobie przysługuje hipotetyczna możliwość ubiegania się o stypendium, czy też należy wiązać go z granicą temporalną przyznawania stypendium ministra (w razie spełnienia pozostałych przesłanek), tj. maksymalnym czasookresem, w którym świadczenie to może być przyznane beneficjentowi, abstrahując od długości trwania studiów. Pierwszoplanowym rodzajem wykładni tekstu prawnego i punktem wyjścia w procesie wykładni jest analiza kontekstu językowego danego przepisu. Jeżeli przepis jednoznacznie formułuje normę postępowania, to tak właśnie należy ów przepis rozumieć. Pierwszeństwo językowych reguł wykładni jest wręcz podstawowym warunkiem funkcjonowania prawa w państwie prawnym. Podobną rangę nadaje się założeniu o racjonalnym ustawodawcy w procesie stanowienia prawa. Jeśli wbrew jasnemu pod względem językowym sformułowaniu przepisu nadawałoby się przepisowi prawa jakieś inne znaczenie, aniżeli oczywiste znaczenie językowe, wówczas rola ustawodawcy byłaby li tylko pozorna (por. J Wróblewski: Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław 1990, s. 66 in.; Z. Ziembiński: O stanowieniu i obowiązywaniu prawa. Zagadnienia Podstawowe, Warszawa 1995, s. 82). Wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa, a ponadto zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. W państwie prawnym nie można bowiem dokonywać wykładni, która by była sprzeczna z tym sensem. Formuła słowna jest bowiem granicą wszelkiego dopuszczalnego sensu (R. Mastalski "Prawo podatkowe" Warszawa 2016 r. s. 123 i n. por. także: B. Brzeziński, Szkice z wykładni prawa podatkowego, ODDK Gdańsk 2002, s. 24, L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Komentarz, Toruń 2002 r., s. 90, s. 246-247; B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008 r. s.108 n.). Gdy wykładnia językowa jest uznana za wystarczającą dla odkodowania normy prawnej, to na niej należy zakończyć proces interpretacji w myśl zasady interpretatio cessat in claris (M. Zirk-Sadowski, w: R. Hauser, A. Wróbel, Z. Niewiadomski, Wykładnia prawa administracyjnego. System Prawa Administracyjnego., t. 4, Warszawa 2015, s. 223 - 224). Porządek preferencji ustalony w oparciu o zasadę pierwszeństwa nie ma oczywiście charakteru absolutnego co oznacza, że może zostać przełamany przez poważne argumenty natury systemowej i funkcjonalnej, np. wtedy gdy wykładnia językowa prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Prawidłowe zastosowanie dyrektyw wykładni językowej pozwala na pełne odkodowanie znaczenie tego przepisu i uzyskanie jasnego i jednoznacznego rezultatu. Wykładnia językowa obejmuje zróżnicowany zespół reguł, które odwołują się do kontekstu językowego przepisu poddanego interpretacji, inaczej mówiąc są to reguły, które ustalają znaczenie przepisu (normy) na gruncie języka, w którym został on sformułowany. Są to reguły semantyczne (znaczeniowe), syntaktyczne (reguły składni) oraz pragmatyczne (reguły użycia danego wyrażenia w danym języku). Ponownie przywołując sporny przepis stanowi on, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1–4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Istota sporu interpretacyjnego nie jest więc natury, ani semantycznej, gdyż nie należy jej wiązać z ustaleniem znaczenia zwrotu "świadczenia przysługują", ani również pragmatycznej. Spór o wykładnię przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., ma charakter czysto syntaktyczny, gdyż chodzi w nim o ustalenie, czy semantycznie niesporne pojęcie "przysługiwania świadczenia" odnieść należy do studiowania, czy długości pobierania stypendium. Syntaktyka sprowadza się do badania relacji zachodzących między wyrażeniami wewnątrz danego języka, wewnątrz jego zdań, czy bardziej rozbudowanych form. Podstawową relacją syntaktyczną jest implikacja, czyli wynikanie, tj. m.in. relacja zachodząca pomiędzy poszczególnymi częściami zdania. Problem dotyczy więc tego, jak prawidłowo skonstruowany przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. należy rozumieć na gruncie reguł składni języka polskiego. Poddany egzegezie tekst jest bez wątpienia pewnym logicznym ciągiem określającym sekwencyjnie warunki przyznania świadczenia. Warunki te są równoprawne, choć nierównoważne, gdyż dopiero studiowanie na studiach określonego rodzaju (pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich) otwiera możliwość rozważania kwestii przyznania stypendium. Reguła implikacji nakazuje zakładać, iż "sąsiadujące" ze sobą części zdania pozostają w bliższym lub wyłącznym związku, niż te, które znajdują się w dalszych częściach zdania. Prowadzi to do wniosku, iż zwrot "przysługiwania świadczenia" odnosić należy wyłącznie do studiowania, co należy rozumieć w ten sposób, iż świadczenie przysługiwać może tylko osobie, która studiuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Żaden natomiast zwrot użyty w tekście przepisu nie nakazuje łączyć terminu 6-letniego z czasookresem studiowania. Oznacza to, iż termin ten należy potraktować jako samodzielną przesłankę uzyskania stypendium, ograniczając czasookres pobierania stypendium ministra. Obowiązkiem interpretatora jest prowadzenie procesu egzegezy przepisu w taki sposób, aby jej wynik gwarantował spójność i uporządkowanie całego systemu prawa. Postulat spójności systemu prawa jest konsekwencją oparcia go o pewne wspólne wartości, które znajdują wyraz w zasadach prawnych będących fundamentem porządku prawnego. Jedną z nich jest zasada ochrony prawa i wolności jednostki. Obowiązkiem interpretatora jest przyjmowanie takiego rozumienia przepisu regulującego prawa i wolności jednostki, która ze względu na istniejące możliwości faktyczne i prawne gwarantuje jak najpełniejszą realizację danego prawa lub wolności. Konsekwencją tego jest dyrektywa życzliwej interpretacji przepisów odnoszących się do prawa i wolności dopuszczająca stosowanie wykładni rozszerzającej, a nawet analogii w stosunku do praw i wolności jednostki. W rozpoznawanej sprawie organ dokonując wykładni prawa postąpił w sposób będący dokładnym zaprzeczeniem tej zasady. Nie ulega wątpliwości, iż art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. jest przepisem określającym przesłanki nabycia określonego uprawnienia przez jednostkę. Proces jego wykładni powinien więc przebiegać w taki sposób, aby nie odstępując od znaczenia językowego tego przepisu przyznać jednostce określone prawo ustawowe. Obowiązkiem organu, dokonującego wykładni przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. jest jak najmniejsze ograniczanie prawa jednostki wynikającego z tego przepisu. Biorąc pod uwagę powyższe przyjęty przez Sąd pierwszej instancji sens językowy, znajduje potwierdzenie także w sensie będącym efektem zastosowania dyrektyw systemowych. Wynik wykładni językowej znajduje potwierdzenie także w wykładni funkcjonalnej, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji wskazując, że przyjęte rozumienie przepisów znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym projektodawca wskazał, że "w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg (...) nie dłużej niż przez 6 lat". Z tych względów zarzut nie znajduje uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego był bezprzedmiotowy, gdyż nie poniósł o żadnych kosztów w toku postępowania kasacyjnego. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie działając na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy. W związku z tym rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.