I SA/Gl 717/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-09-26

Skład orzekający: WSA Paweł Kornacki, WSA Wojciech Gapiński, WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie zobowiązanego na postanowienie organu nadzoru o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych jest dopuszczalne w świetle art. 23 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 23 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego przysługuje wyłącznie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Skoro skarżący jest zobowiązanym, a nie wierzycielem, jego zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.
Stan faktyczny
Skarżący, H. S., złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które stwierdziło niedopuszczalność jego zażalenia na wcześniejsze postanowienie o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Skarżący podnosił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i domagał się uchylenia postanowienia oraz ponownego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na podstawie art. 123, art. 124 i art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 17 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej u.p.e.a.) stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia 26 lutego 2018 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec p. H. S. na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr od [...] do [...], do czasu prawomocnego załatwienia wniosku z 28 grudnia 2017 r. o wznowienie postępowania w sprawach objętych ostatecznymi decyzjami wymiarowymi Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr od [...] do [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął przeciwko p. H. S. (dalej: zobowiązany, skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] nr od [...] do [...], obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od listopada do grudnia 2004 r., styczeń 2005 r. i od marca do sierpnia 2005 r. oraz tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za luty 2016 r., doręczając w dniu 23 maja 2016 r. ich odpisy wraz z zawiadomieniami z dnia [...] o zajęciu rachunków bankowych w trzech bankach. A S.A. w B. powiadomił o nieprowadzeniu rachunku dla zobowiązanego, B S.A. o zajęciu rachunku również przez komornika sądowego, a C w K. o braku środków na rachunku zobowiązanego. Dalej podano, że na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] nr od [...] do [...], zobowiązany w dniu 30 maja 2016 r. wniósł zarzuty, oddalone ostatecznie postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...], doręczonym w dniu 18 września 2017 r. W dniu 25 września 2017 r. zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie, w którym zawarł też wniosek o zawieszenie ww. postępowania zażaleniowego do czasu ostatecznego rozpoznania spraw zawisłych przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich w Warszawie i organami Prokuratury Krajowej dotyczących wniosków o stwierdzenie nieważności prawomocnych wyroków NSA zapadłych, jego zdaniem, z rażąco wadliwym zastosowaniem art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej/ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił zawieszenia postępowania zażaleniowego i jednocześnie postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] uznające za niezasadne zarzuty z dnia 30 maja 2016r. Wnioskiem z dnia 30 listopada 2017 r. zobowiązany wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach o zawieszenie/wstrzymanie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych do czasu zakończenia postępowania skargowego przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich w Warszawie i postępowania karnego toczącego się w I instancji przed Sądem Okręgowym w G. OZ w R. - sygnatura akt [...]. Wyjaśnił, iż z materiałów prokuratorskich spreparowanych w latach 2007-2008 wywiedziono wymiar podatku VAT za lata 2004-2005, wprowadzając do obiegu prawnego 15 decyzji wymiarowych na kwotę [...] złotych plus odsetki, objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...] nr od [...] do [...]. W zaistniałych okolicznościach, za pismem z dnia 12 października 2017 r., złożył w Sądzie Okręgowym wniosek o umorzenie postępowania karnego lub zwrócenie aktu oskarżenia do Prokuratury, z uwagi na okoliczności wymienione w art. 339 § 3 pkt 2 K.p.k., tj. brak faktycznych podstaw oskarżenia. Wszelkie zatem ujemne przesłanki wywiedzione przeciwko niemu przez organy skarbowe w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym, oparte na ww. spreparowanych materiałach prokuratorskich, nie mają jakiejkolwiek racji bytu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem z dnia 30 listopada 2017 r., postanowieniem z dnia [...] nr [...], odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr od [...] do [...]. Kolejnym pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. zobowiązany zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach o wznowienie postępowania w sprawach objętych decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr od [...] do [...], w którym zawarł też wniosek, doprecyzowany pismem skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 28 grudnia 2017 r., o wstrzymanie/zawieszenie z urzędu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, na czas rozpoznania ww. wniosku z dnia 28 grudnia 2017 r. o wznowienie postępowania. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych miał, zdaniem zobowiązanego, pełne uzasadnienie wskutek ustanowienia przez wierzyciela w dniu [...] zastawu skarbowego na majątku podatnika, zabezpieczającego w całości i wielokrotnie kwotowo domniemany interes Skarbu Państwa. Wskazując na podniesione przez siebie przesłanki wznowienia postępowania i uchylenia decyzji wymiarowych, zobowiązany podniósł, że w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek inne podstawy do wydania decyzji wymiarowych w podatku VAT za lata 2004-2005, co potwierdza m. in. "los" 11 decyzji akcyzowych na kwotę około [...] zł wydanych przez Izbę Celną na podstawie tych samych, spreparowanych materiałów prokuratorskich ze sprawy [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach niezaskarżalnym postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] nr od [...] do [...], do czasu prawomocnego załatwienia wniosku z dnia 28 grudnia 2017 r. o wznowienie postępowania w sprawach objętych decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr od [...] do [...]. Zobowiązany zareagował na to rozstrzygnięcie pismem z dnia 26 lutego 2018 r., skierowanym do Ministra Finansów, domagając się zmiany postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] i wstrzymania egzekucji oraz wyłączenia tego organu z rozpoznania sprawy. Podniósł, że organ nadzoru świadomie zafałszował przesłanki i okoliczności sprawy. Zdaniem zobowiązanego, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych nosi znamiona pozamerytorycznego ekscesu, nieprzystającego do rzeczywistego stanu spraw dotyczących postępowania podatkowego. Przedstawiono w nim nieprawdziwy stan sprawy i przebieg egzekucji, w tym z wykorzystaniem dalece wątpliwych tez z orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących nieznanych bliżej spraw. W uzasadnieniu postanowienia nie wykazano, aby przedmiot orzeczeń sądowych, którymi się posiłkowano, dotyczył spraw podobnych do jego sprawy, w której prokurator w wykazany sposób zafałszował szereg dokumentów procesowych, wykorzystanych następnie w postępowaniu wymiarowym. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmówił wyłączenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od załatwienia sprawy dotyczącej rozpatrzenia wniosku zobowiązanego z dnia 26 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach po przeanalizowaniu materiału dowodowego stanowiącego akta sprawy wskazał na wstępie, że zagadnienie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego unormowane zostało w art. 23 § 6 u.p.e.a.. Stanowi on, że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Na mocy art. 23 § 8 u.p.e.a. w przypadku wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego, zażalenie przysługuje wyłącznie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych, a zatem jest to rozstrzygnięcie negatywne. Nadto zobowiązany nie jest wierzycielem, a więc, zgodnie z art. 23 § 8 u.p.e.a., nie przysługuje mu zażalenie. Mimo to zobowiązany pismem z dnia 26 lutego 2018 r. wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...], żądając jego zmiany i wstrzymania egzekucji. W świetle art. 23 § 8 u.p.e.a. zażalenie to jest zatem niedopuszczalne, co stwierdzono w oparciu art. 134 w związku z art. 144 K.p.a., mającego zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z odesłania art. 18 u.p.e.a. W skardze na to rozstrzygnięcie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podniósł, że jest ono, podobnie jak poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...], wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, "organ nadzoru rozpoznając wniosek "uboczny" strony - zamieszczony przy piśmie z dnia 28/29.12.2017 r. o zawieszenie-wstrzymanie wykonania ww decyzji z dnia [...] objętych postępowaniem wznowieniowym /wedle postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] - uchylił się od obowiązku dokonania rzetelnej oceny sprawy i posługując się jedynie garścią niepełnych rozwiązań prawa wydał postanowienie odmowne, które pomimo pewnej oceny przez Ministerstwo Finansów oraz udzielonych wskazówek nie zostało jednak rozpoznane w należytym trybie i wedle wymogów aktualnie obowiązującego prawa". W ocenie strony, "przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i wydaniu orzeczenia końcowego: 1/ Organ z rażącym naruszeniem prawa badając przedmiot sprawy z dnia 28/29.12.2017r./obejmującej 2 odrębne wnioski: - ...o wznowienie postępowania, i ...o wstrzymanie-zawieszenie przedmiotowej egzekucji/, - przy wydaniu orzeczeń pominął ów Organ obowiązek dokonania oceny całej sprawy w kontekście nadal obowiązującego i wiążącego przepisu art. 246 par. 1 i par. 2 Ordynacji podatkowej. Zapadłe rozstrzygnięcie oparte zostało jedynie na wybiórczych przepisach ustawy egzekucyjnej i kpa, z pominięciem w/w przepisów art. 246 Ordynacji p., co nie odpowiada wymogom prawa oraz jednoznacznie wskazuje na tendencyjne działanie, bowiem trudno przyjąć, że wskazany przepis - pominięty w w/w wydanych aktach nie jest znany organowi, 2/ Organ posłużył się osobą /pan M. C./, która dopuściła się wobec skarżącego ciągu rażących i skandalizujących nadużyć prawa o znamionach przestępstwa z art. 231 kk, w związku z art. 286 kk, dokonując bezprawnych czynności egzekucyjnych wraz z ustanowieniem hipotek na majątku skarżącego, w tym z bezpodstawnym zastosowaniem tzw. egzekucji sądowej "łącznej". Łączna kwota popełnionych nadużyć sięga ok. [...] zł. Owo bezprawie ma również i ten kontekst, że była Izba Celna w której w/w był funkcjonariuszem aprobowała "zwolnienie" dostawców od odpowiedzialności w podatku akcyzowym oraz bezprawne jej przeniesienie na nabywców". Udział w/w osoby w niniejszym postępowaniu może świadczyć o ciągu negatywnie nakierowanych personalnie działaniach sprawczych, zapoczątkowanych jeszcze w b. Izbie Celnej"., Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: 1/ uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrócenie organowi akt sprawy celem jej ponownego rozpoznania we właściwym trybie, zakresie i w ramach obowiązującego prawa, 2/ wyłączenie p. M. C. z postępowania w sprawach dot. H. S., 3/ zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie organu nadzoru z dnia [...], którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] o nr od [...] do [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonego zażaleniem, uznanym za niedopuszczalne, stanowił art. 23 § 6 u.p.e.a. Przepis ten uprawnia organy sprawujące nadzór nad egzekucją, aby w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Na mocy zaś art. 23 § 8 na u.p.e.a. zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego służy wyłącznie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Wskazana regulacja, w kształcie wprowadzonym poprzez art. 39 pkt 7 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1269), obowiązuje od dnia 1 stycznia 2016 r. Wcześniej, w poprzednim stanie prawnym, do czasu wspomnianej nowelizacji, art. 23 § 6 u.p.e.a. nie precyzował, że wstrzymanie, na czas określony, czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ może nastąpić z urzędu. Z kolei art. 23 § 8 u.p.e.a. przed nowelizacją stanowił, że na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego służy zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. W aktualnym stanie prawnym, znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, skarżący jako zobowiązany, nie był zatem uprawniony do zaskarżenia postanowienia organu nadzoru z dnia [...] o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...]. Zgodnie z art. 134 K.p.a., stosownym odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wspomniany art. 134 K.p.a. ma (zgodnie z art. 144 K.p.a.) odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W świetle art. 23 § 8 u.p.e.a. skarżący jako zobowiązany nie był uprawniony do zaskarżenia postanowienia o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych, a zatem zasadnie wniesione przez niego zażalenie uznano za niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż skarżący nie był legitymowany do jego wniesienia. Nawiązując do wywodów skargi wyjaśnić w tym miejscu należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej spawie jest wyłącznie dopuszczalność wniesionego przez skarżącego zażalenia z dnia 26 lutego 2018 r. W tym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie bada zatem ani uprawnienia organu nadzoru do odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych, ani też podnoszonych w skardze kwestii związanych z wnioskiem strony z dnia 28 grudnia 2017 r. o wznowienie postępowania w sprawach objętych decyzjami ostatecznymi z dnia [...], w tym zastosowania wobec skarżącego wstrzymania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.). Poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie jest także ocena prawidłowości postępowania wymiarowego, którego konsekwencją jest prowadzone aktualnie wobec strony postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło