III SA/Kr 1189/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucji pieczy skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 9 czerwca 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 193 i art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 821) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz.735) po rozpatrzeniu odwołania K. i K. S., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia 12 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Na podstawie zgromadzonej dokumentacji, organ I instancji ustalił, że małoletni K. S., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z dnia 18 września 2019 r. przebywa w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Na podstawie ww. postanowienia Starosta decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...], skierował małoletniego K. S. do Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej w R ul. D. W dniu 4 października 2019 r. organ z urzędu wszczął postępowanie w celu ustalenia opłaty za pobyt małoletniego K. S. w placówce wychowawczej. Na mocy decyzji z dnia [...] 2020r., znak: [...] K. i K. S. zostali obciążeni opłatą za pobyt syna K. S. w placówce opiekuńczo wychowawczej od 1 października 2019r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko placówki, nie dłużej jednak, niż do dnia 30 września 2020r. w wysokości 4 230 zł miesięcznie. W wyniku odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2020r., nr [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji winien orzec, czy możliwym jest odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...], odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty dla K. i K. S. za pobyt dziecka K. S. w instytucjonalnej pieczy. W toku postępowania organ ustalił, że K. i K. S. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a na ich utrzymaniu pozostaje dwójka małoletnich dzieci – K. i F. S. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącej K. S., która prowadzi Indywidualną Praktykę Lekarską i osiąga dochód w średniej wysokości 7 907,76 zł co wynika z oświadczenia z dnia 10 października 2019r. Natomiast skarżący K. S. pracuje w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej - Ośrodku Zdrowia i uzyskał miesięczne wynagrodzenie za okres trzech ostatnich miesięcy w wysokości 2 637,34 zł / miesiąc - co wynika z zaświadczenia z 3 września 2019r. Nadto jest on zatrudniony na umowę zlecenie w M Spółka Jawna w Ż i osiąga wynagradzanie w wysokości 4 623,80 zł miesięcznie, co z kolei wynika z zaświadczenia z dnia 6 września 2019r. Ustalono również, iż skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego, z którego zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej osiąga dochód w wysokości 280, 41 zł, co wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy w L. Wskazano przy tym, iż dochód ten jest dochodem nierzeczywistym, bowiem w dniu 14 października 2019r. skarżący rozpoczęli na przedmiotowym gruncie budowę domu. Wyliczono, iż łączny miesięczny dochód skarżących wynosi 15 549,31 zł. W stosunku do małoletnich M. i K. S. toczy się przed Sądem Rejonowym postępowanie o rozwiązanie adopcji. W pismach kierowanych do SR w W wynika, iż skarżący posiadają kredyt hipoteczny w wysokości 329 000 zł, z miesięczną ratą 1 447,65 zł (ostatnia rata płatna w 2052r.). Nadto skarżący posiada niespłaconą pożyczkę studencką w wysokości 129 219,75 zł, oraz pożyczył od swej matki kwotę 30 000 zł na potrzeby związane z budową domu. Pożyczkę tą zobowiązał się spłacić do końca 2020r. Z kolei skarżąca objęta jest leczeniem w związku z zdiagnozowaniem u niej depresji, jednak nie zostały przedstawione jakiekolwiek dokumenty w tej sprawie. Nadto, skarżący ponoszą koszty związane z eksploatacją używanych przez siebie samochodów w wysokości 3 246,68 zł miesięcznie, opłatami za media w wysokości 1 015 zł miesięcznie oraz kosztami utrzymania rodziny w wysokości 3 700 zł miesięcznie. Organ I instancji stwierdził, że dochód na osobę w rodzime wynosi 3 887,32 zł i znacznie przekracza kryterium dochodowe określone w § 3 ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr XXXIII/327/18 Rady Powiatu z dnia 22 marca 2018r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami odroczenia terminu płatności, rozłażenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd, które zgodnie z ww. uchwałą pozwoliłoby na odstąpienie od ustalenia opłaty. Organ I instancji wywiódł, iż w badanej sprawie w całości uwzględnił sytuację bytowo-socjalną skarżących i nie znalazł podstaw do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy. Wskazał również, iż na mocy decyzji z dnia [...] 2020r., nr [...] organ odstąpił od naliczenia opłaty za pobyt w instytucjonalnej pieczy zastępczej w stosunku do drugiego dziecka – M. S., aby rodzina skarżących nie była nadmiernie obciążona. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, tj.; 1. art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny o systemie pieczy zastępczej poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające procedowanie w zakresie ustalenia opłaty dla skarżących za pobyt dziecka w instytucyjnej pieczy zastępczej, w sytuacji, w której stosunek przysposobienia pomiędzy skarżącymi został rozwiązany, a skarżący z datą uprawomocnienia się orzeczenia nie posiadają statusu rodzica względem K. S., a także z datą rozwiązania przysposobienia przez Sąd Rejonowy ustały wszelkie stosunki rodzic-dziecko pomiędzy stronami, a odżyły stosunki K. S. z jego rodziną naturalną, zatem skarżący nie są podmiotami wskazanymi w przedmiotowym przepisie tj. rodzicem względem którego można procedować w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt pieczy instytucjonalnej; 2. art. 139 ust. 1 pkt 1 i art. 194 ust. l ustawy poprzez odmowę odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka K. S. w instytucjonalnej pieczy zastępczej względnie umorzenia postępowania w tym przedmiocie , mimo iż w sprawie zachodzą przesłanki warunkujące odstąpienie od wymierzenia takiej opłaty, wymienione w Uchwale Nr XXXIII/327/18 Rady Powiatu z dnia 22 marca 2018r; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, iż wysokość dochodu osiągniętego przez skarżących uzasadniania zobowiązanie ich do uiszczania opłat za pobyt dziecka K. S. w instytucjonalnej pieczy zastępczej oraz pominięcie całkowicie innych okoliczności w sprawie, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jasno wynika, iż zachodziły przesłanki uprawniające organ do odstąpienia od nałożenia tej opłaty; 4. art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewywiązaniu się z obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, że wyrok w sprawie rozwiązania przysposobienia zapadły przed SR w dniu 25 czerwca 2020r,, stał się już prawomocny. Tym samym, ustały stosunki rodzic - dziecko, pomiędzy skarżącymi , a małoletnim K. S., a odżyły stosunki pomiędzy małoletnim, a jego biologiczną rodziną, co automatycznie powoduje, iż brak jest obowiązku uiszczania opłaty za pobyt w pieczy przez skarżących. Skarżący wskazali również, iż na chwilę orzekania przez organ I instancji, dochód ich wynosił 11 000 zł miesięcznie, co w połączeniu z czteroosobową rodziną i licznymi wydatkami z tym związanymi, nie jest dużą sumą. Skarżący zawarł z M Sp.j. umowę o pracę, co spowodowało spadek jego wynagrodzenia z kwoty 4623,80 do kwoty ok 1800,00 zł. Natomiast depresja, z którą zmaga się skarżąca, w świetle § 3 pkt 1 oraz 2 ww. Uchwały Rady Powiatu powinno skutkować odstąpieniem od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy instytucjonalnej. W związku z powyższym skarżący wnieśli o umorzenie postępowania w sprawie względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Kolegium wskazało, że dochód uzyskiwany przez skarżących przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynikającego z ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018r. Wskazane powyżej przekroczenie występuje nawet wówczas, gdyby uznać, iż dochód skarżącego wynosi obecnie 1 800 zł netto - jak wskazano to w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy nie wynika również , iż jakakolwiek z innych przesłanek wymienionych w uchwale Rady Powiatu z dnia 22 marca 2018 r. została spełniona i przemawia za odstąpieniem od ustalenia opłaty. Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący nie przedłożyli jakichkolwiek dokumentów na okoliczność leczenia się skarżącej K. S. z depresji - co szczególnie podnoszono na etapie prowadzonego postępowania. W swoich rozważeniach Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie zaszły szczególne okoliczności przemawiające za odstąpieniem od ustalenia opłaty względem małoletniego K. S. za pobyt w instytucjonalnej pieczy. Nadto organ nie dopuścił się przekroczenia granic uznania administracyjnego w badanej sprawie. Organ wziął bowiem pod uwagę stan majątkowy skarżących, możliwości zarobkowania (wykształcenie) oraz sytuację rodzinną. Zwrócił uwagę, że skarżący nie skorzystali z możliwości złożenia stosownych dokumentów w sprawie. Odnosząc się do zarzutów w zakresie nieprawidłowego zebrania materiału dowodowego, organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie reagowali na wezwania organu do przedłożenia dowodów, o co byli wzywani oraz nie stawili się celem wysłuchania - o co sami wnioskowali. W tym stanie faktycznym, organ zobligowany był działać bez zbędnej zwłoki i orzec na podstawie dostępnego materiału dowodowego. Abstrahując od powyższego, w ocenie Kolegium materiał ten - pozyskany w szczególności w związku z toczonym postępowaniem przez Sądem Rejonowym jest wystarczający do stwierdzenia, iż w sprawie nie zaszły wyjątkowe przesłanki, bądź sytuacja rodziny jest wyjątkowo trudna, co przemawiałoby za odstąpieniem od ustalenia opłaty za instytucjonalną pieczę zastępczą. Przesłanki takie nie wynikają również z treści odwołania. Odnośnie zarzutów podnoszonych przez skarżących w zakresie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2020r. (sygn. akt: [...]) dotyczącego rozwiązania przysposobienia pomiędzy skarżącymi, a małoletnimi M. i K. S. oraz konsekwencji z tym związanych, Kolegium wyjaśniło, iż w aktach sprawy brak jest odpisu wyroku wydanego w tej sprawie. Jak wynika z pisma SR, wyrok ten jest nieprawomocny, zaś z ustaleń organu I instancji wynika, że skarżący zaskarżyli go w części obejmującej obowiązek alimentacyjny dla małoletnich K. i M. S. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że umieszczenie w pieczy zastępczej K. S. miało miejsce w październiku 2019 r., zaś wyrok w przedmiocie rozwiązania przysposobienia został wydany w czerwcu 2020 r. Skoro zatem rozwiązanie przysposobienia nie działa wstecz, to nawet gdyby wyrok został wydany na korzyść skarżących to za okres od dnia umieszczenia K. S. w pieczy zastępczej, przynajmniej do 25 czerwca 2020 r. zobowiązani byliby do uiszczania opłaty za pobyt małoletniego w pieczy. Gdyż w tym okresie skarżący byli opiekunami prawnymi (rodzicami) K. S. Zarzuty odwołania, w zakresie ustania władzy rodzicielskiej i braku możliwości ustalenia skarżącym opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, są w ocenie organu odwoławczego bezzasadne. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucili: I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.; - art. 193 ust. 1 w zw. z art. 194 ust. 1 oraz art. 194 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest wydanie jednej decyzji administracyjnej w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej łącznie w jednym postępowaniu, pomimo tego, iż decyzja o której mowa w art. 194 ust. 3 u.w.r.p.z. jest decyzją uznaniową, zaś decyzja z art. 194 ust. 1 stanowi decyzję ustalającą, która to może zostać wydana dopiero po ostatecznym zakończeniu postępowania w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej; - § 2. 1. uchwały nr XXXIII/327/18 Rady Powiatu z dnia 22 marca 2018 roku w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd (zwana dalej "uchwałą"); - § 3. 2 pkt 10) i 12) uchwały nr XXXIII/327/18 Rady Powiatu z dnia 22 marca 2018 roku poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżących, pomimo faktu, iż oboje wychowuję dwójkę małoletnich biologicznych dzieci, a to K. S. i F. S., których koszty utrzymania skarżący ponoszą w całości, a także pomimo okoliczności, że na skutek ogłoszenia pandemii COVID-19, pogorszyła się sytuacja finansowa skarżących, którzy utracili możliwość zarobkowania na poziomie sprzed pandemii i w chwili obecnej w dalszym ciągu nie można przewidzieć, jak dalece ich dochody ulegną obniżeniu, w szczególności, że upływają blisko dwa lata od momentu umieszczenia małoletniego K. S. w instytucjonalnej pieczy zastępczej i w konsekwencji skarżący będą zmuszeniu do pokrycia opłaty za jedną osobę w kwocie, która pokrywa praktycznie 50 % osiąganego przez skarżących dochodu; - § 3. 2 pkt 1) i 2) uchwały nr XXXIII/327/18 Rady Powiatu z dnia 22 marca 2018 roku, poprzez pominięcie okoliczności długotrwałej choroby K. S. tj. depresji, stanów lękowych i bezsenności; II. naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 7 k.p.a. poprzez nieodstąpienie w całości od opłaty za pobyt K. S. w pieczy zastępczej z uwagi na szczególne okoliczności sprawy, a mianowicie z uwagi na toczącą się w dacie wydawania zaskarżonych decyzji sprawę o rozwiązanie przysposobienia, z uwagi na zanik więzi uczuciowej o charakterze przynależnościowym dzieci do rodziców, izolacji małoletniego od rodziny zastępczej i niewzięcie pod uwagi słusznego interesu obywateli, a także z uwagi na okoliczność, że skarżący wychowują dwoje małoletnich dzieci biologicznych, K. i F. S., co dawało organowi l instancji możliwość odstąpienia od ustalenia wskazanej powyżej opłaty; - art. 77 k.p.a., ze względu na dowolną oraz niewyczerpującą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego sprawy; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wykazania przez oba organy w swoich rozstrzygnięciach, z jakich przyczyn odmówiono skarżącym prawa do skorzystania z odstąpienia od naliczania opłaty za pobyt w instytucjonalnej pieczy w sytuacji w której, wychowują oni dwójkę małoletnich dzieci biologicznych ,a to F. i K. S., pogorszyła się ich sytuacja finansowa (materialna) w związku z pandemią, a skarżąca K. S. choruje przewlekle na depresję ; - art. 1 pkt 1, art. 61, art. 66 § 1 oraz art. 104 k.p.a. poprzez załatwienie dwóch odrębnych spraw administracyjnych (w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej) w jednym postępowaniu; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu ! instancji, w sytuacji w której organ odwoławczy powinien stwierdzić zaistnienie przedstawionych wyżej naruszeń prawa przez organ l instancji i w konsekwencji tego uchylić decyzję organu l instancji; III. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na: - wadliwym przyjęciu, iż wysokość dochodu osiąganego przez skarżących uzasadnia zobowiązanie ich do uiszczenia opłat za pobyt dziecka K. S. w instytucjonalnej pieczy zastępczej w sytuacji, w której okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie; - pominięciu całkowitym innych okoliczności uzasadniających odstąpienie od ustalenia opłaty w sprawie, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy jasno wynika, iż zachodziły przesłanki uprawniające organ do odstąpienia od ustalenia opłaty m.in. skarżący wychowują dwójkę małoletnich dzieci biologicznych, a to K. i F. S.; - pominięcie okoliczności, iż z uwagi na odmowę odstąpienia od ustalenia opłaty, znacznie pogorszy się sytuacja finansowa skarżących, którzy zostaną zmuszeni na opłatę przeznaczyć blisko 30% osiąganych dochodów, w sytuacji w której ponoszone przez nich koszty utrzymania spowodują, iż na pozostałą dwójkę małoletnich synów, nie będą w stanie przeznaczyć kwoty w wysokości ustalonej opłaty, co z punktu widzenia prawa należy uznać za krzywdzące. Mając powyższe na uwadze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli powyższe zarzuty. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 16 grudnia 2021r. skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. z recepty z dni 7 grudnia 2021r. K. S., celem wykazania faktu jej treści, podjęcia leczenia u psychiatry, diagnozy nerwicy i depresji, pogorszenia stanu zdrowia, który może mieć wpływ na obniżenie możliwości finansowych, przyjmowanych leków oraz konieczności ponoszenia kosztów leczenia i ewentualnej psychoterapii oraz z potwierdzenia zapłaty przelewu w łącznej kwocie 1121 zł msc., celem wykazania obniżenia możliwości finansowych skarżących i ponoszonych wydatków. Wskazali również, że w październiku 2021 r. zaciągnęli pożyczkę w kwocie 200 000 zł w PKO BP S.A. z siedzibą w Warszawie, zgodnie z którą dokonują jej spłaty ratalnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia 9 czerwca 2021 r., które utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia 12 października 2020 r. odmawiającą odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 821). Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Opłatę tę rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Stosownie do art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustala, w drodze decyzji starosta. Stosownie do art. 194 ust. 2 ustawy szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, określa w drodze uchwały rada powiatu. Jednocześnie starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając powyższą uchwałę, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia tej opłaty (art. 194 ust. 3 cytowanej ustawy). Konstrukcja powołanych przepisów ustawy uzasadnia stwierdzenie, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, o jakim mowa w art. 194 ust. 1 ustawy, powinno nastąpić w innej decyzji niż rozstrzygnięcie dotyczące odstąpienia od ustalenia tej opłaty, określone w art. 194 ust. 3. Należy w tym zakresie podzielić ugruntowane stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej odstąpienia od ustalenia opłaty, w której organ jest zobowiązany wydać odrębną decyzję. Ponoszenie przez rodziców opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 - zapada w postaci decyzji ustalającej, co wynika z art. 194 ust. 1, natomiast decyzja odstępująca od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową - art. 194 ust. 3. Obie materie zatem ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył. Również w przedmiotowej sprawie z takim rozgraniczeniem mamy do czynienia. Trafnie bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 20 marca 2020r. uchyliło decyzję organu I instancji, w której od razu opłata została ustalona bez odrębnego rozstrzygnięcia co do kwestii odstąpienia od jej ustalenia, pomimo tego, że w dniu 18.10.2019r. wpłynął wniosek stron postępowania. Po powtórnym rozstrzygnięciu sprawy obecna decyzja organu I instancji odnosi się tylko do kwestii odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty od skarżących za pobyt dziecka K. S. w instytucjonalnej pieczy. W postępowaniach zmierzających do rozstrzygnięcia każdej z tych spraw (odstąpienia od ustalenia opłaty oraz w postępowaniu o ustalenie opłaty) badane są inne przesłanki materialnoprawne wynikające z odrębnych podstaw (w tym szczegółowe warunki odstąpienia od ustalenia opłaty określają rady powiatów w drodze uchwał podejmowanych na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy). Inny jest też cel obydwu rodzajów decyzji i każda z nich podlega odrębnemu zaskarżeniu. Decyzja w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty z istoty rzeczy musi poprzedzać decyzję ją ustalającą. Ustawodawca wskazuje bowiem nie na odstąpienie od pobrania opłaty, lecz od jej ustalania. Od wyniku postępowania w sprawie odstąpienia od ustaleni opłaty może zależeć dalszy przebieg postępowania w sprawie ustalenia opłaty. W sytuacji bowiem uznania przez organ, że należy uwzględnić wniosek o odstąpienie, w ogóle nie zachodzi potrzeba wydania kolejnej decyzji, tj. decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Odstępowanie od ustalania opłaty po jej ustaleniu lub jednocześnie z jej ustaleniem nie znajduje racjonalnego i logicznego uzasadnienia. Z uwagi na fakt, że art. 194 ust. 3 ustawy dają staroście uprawnienie do odstąpienia, bądź nie odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej mówi się w tym wypadku o uznaniowości decyzji administracyjnej. Należy to odczytywać jako możliwość wyboru przez organ administracyjny sposobu rozstrzygnięcia sprawy, które uznaje za najwłaściwsze, co oczywiście nie oznacza jego dowolności w tym zakresie. Dlatego też kontrola sądowa aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy wydanie takiej decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej (w szczególności, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym prowadzącym do pełnego zebrania materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego sprawy) oraz czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne przyznające organowi dyskrecjonalne uprawnienie w ramach rozstrzygnięcia sprawy. Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia, gdy ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 409). Przyjmuje się, że w przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także uwzględnia zasady celowości, sprawiedliwości oraz szczególne cechy stanu faktycznego (ibid., s. 413). "Skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygniecie nie było dowolne" (ibid., s. 417). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało wypracowanych szereg reguł dotyczących kontroli decyzji uznaniowej. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją RP oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Szczególnie podkreśla się znaczenie kontroli zgodności decyzji uznaniowej z art. 7 k.p.a. oraz z konstytucyjną zasada równości co do prawa. Zgodnie z powołanym art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. "Pojęcie interesu społecznego jest trudne do sprecyzowania. Przyjmuje się, że "interes społeczny" jest klauzulą generalną, tj. stanowi zwrot językowy będący częścią przepisu prawnego, służący uelastycznieniu tekstu aktu prawnego, który celowo jest niedookreślony, ma charakter oceniający oraz odsyła do kryteriów pozaprawnych [szerzej na temat klauzul generalnych zob. A. Choduń, A. Gomułowicz, A. Skoczylas, Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym, LEX 2013]. Pojęcie to uzyskuje treść poprzez odniesienie do konkretnego przypadku. Powołanie się przez organ administracji na interes społeczny wymaga wskazania, na czym polega interes społeczny w konkretnej sytuacji i dlaczego przemawia przeciwko załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem strony [zob. wyrok NSA z 11.06.1981 r., SA 820/81, ONSA 1981/1, poz. 57]."(P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 7.). W odniesieniu do interesu obywateli ustawodawca wprowadził obowiązek uwzględniania tylko tego, który jest "słuszny". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że nie można uznać, iż interes strony jest słuszny, jeżeli godzi on zarazem w interes społeczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.06.1995 r., SA/Wr 2744/94, LEX nr 26845). W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma więc uchwała nr XXXIII/327/18 Rady Powiatu z dnia 22 marca 2018 roku w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd. Zgodnie z jej § 3 ust. 1 odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić w następujących sytuacjach: 1) dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat nie przekracza kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, 2) dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat wynosi nie więcej niż 300 % kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, a osoby te płacą alimenty na rzecz dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej lub ponoszą odpłatność za pobyt innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej, innych instytucjach zapewniających całodobową opiekę, leczenie, rehabilitację. Z kolei ust. 2 §3 tejże uchwały przewiduje, że poza okolicznościami, o których mowa w ust. 1, można odstąpić od ustalenia opłaty osób zobowiązanych, u których w rodzinie występuje co najmniej jedna z następujących okoliczności: 1) długotrwała choroba osoby zobowiązanej, 2) w rodzinie przebywa co najmniej jedna osoba przewlekle chora, a wydatki ponoszone na jej leczenie powodują znaczny wzrost kosztów jej utrzymania, 3) orzeczona niepełnosprawność, 4) bezrobocie, 5) korzystanie osób zobowiązanych ze świadczeń pomocy społecznej, 6) trudna sytuacja osób zobowiązanych potwierdzona opinią asystenta rodziny lub pracownika socjalnego, 7) niepełnoletność rodzica biologicznego zobowiązanego do ponoszenia opłaty i pozostającego na utrzymaniu rodziców, 8) pobyt rodzica w domu pomocy społecznej lub innych placówkach pomocy społecznej, 9) pobyt rodzica w areszcie śledczym lub zakładzie karnym, a jego dochód z tytułu wynagrodzenia nie przekracza 200% kryterium dochodowego, 10) rodzina wychowuje inne dzieci pozostające pod jej opieką, 11) ubezwłasnowolnienie osoby zobowiązanej, 12) straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, 13) nieznane miejsce pobytu osoby zobowiązanej, którego pomimo dołożenia należytej staranności nie udało się ustalić, 14) w przypadku, gdy pobyt dziecka w pieczy zastępczej trwa nie dłużej niż 3 dni, 15) w przypadku, gdy osoba zobowiązana do alimentacji nie płaci należnych alimentów, a prowadzone postępowanie komornicze jest bezskuteczne z powodu braku dochodu i innego majątku dłużnika, 16) jeżeli łączna suma opłat za wszystkie dzieci przebywające w pieczy zastępczej lub/i w zakładzie będzie równa lub będzie przewyższała dochód osoby lub osób w rodzinie zobowiązanego, 17) jeżeli po zsumowaniu wszystkich opłat za pobyt dzieci w pieczy zastępczej lub/i w zakładzie, pozostający dochód osoby lub osób w rodzinie zobowiązanego nie będzie przekraczał kryterium dochodowego, o którym mowa w § 3 ust. 1, 18) jeżeli w trakcie toczącego się postępowania o ustalenie opłaty, pobyt w pieczy zastępczej lub zakładzie został zakończony w wyniku odzyskania przez osoby zobowiązane opieki nad dzieckiem, a ustalenie opłaty spowoduje, iż dochód na osobę w rodzinie nie przekroczy kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, 19) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że po ustaleniu opłaty osobie zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, a wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne lub egzekucja została umorzona. Jeśli chodzi o kryterium dochodowe, to uchwała odsyła do ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.), zwana dalej u.p.s., w której to stwierdzono, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosiło w momencie wydawania decyzji 528 zł. na osobę, a jego 300% wynosiła 1584zł. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. miesięczny dochód należy pomniejszyć o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Dodatkowo do dochodu nie wlicza się różnorodnych świadczeń pieniężnych wyliczonych enumeratywnie w art. 8 ust. 4 u.p.s. W niniejszej sprawie ustalono, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a na ich utrzymaniu pozostaje dwójka biologicznych dzieci. Organy administracyjne na podstawie zaświadczeń znajdujących się w aktach sprawy ustaliły, że skarżący miesięcznie uzyskują dochód w wysokości 15 549, 31 zł. co skutkuje dochodem na osobę w wysokości 3887,32 zł. Skarżący zarzucili, że organy administracyjne nie uwzględniły w wyliczeniu miesięcznego dochodu skarżących zadłużenia K. S. z tytułu pożyczki studenckiej w kwocie 130 000 zł, niespłaconej pożyczki w wysokości 30 000 zł względem matki strony oraz pominęły umowę kredytową, z której pieniądze miały być przeznaczone na posadowienie zabudowy wokół domu, a faktycznie zostały skonsumowane w pierwszym etapie budowy, a więc na kolejne etapy budowy potrzebne były skarżącym dodatkowe środki. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zarzuty te nie są zasadne. Należy bowiem wskazać, że ustawa o pomocy społeczne ściśle określa co ma zostać odliczone od dochodu, a wymienione przez skarżących wydatki tam się nie znajdują. Nie jest więc dopuszczalne, aby od dochodu były odejmowane kwoty przeznaczone na spłatę kredytu hipotecznego, czy pożyczek. Zgodnie więc z wyznaczonym kryterium dochodowym organy administracyjne nie mogły na tej podstawie odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, biorąc pod uwagę nakazany sposób obliczania dochodu. Tak więc w niniejszej sprawie musiałaby zachodzić jakaś przesłanka o której mowa w ust. 2 §3 uchwały, a zasadniczo należy się odnieść jedynie do kwestii, czy nie występuje: 1) długotrwała choroba osoby zobowiązanej, 2) rodzina wychowuje inne dzieci pozostające pod jej opieką, 3) jeżeli łączna suma opłat za wszystkie dzieci przebywające w pieczy zastępczej lub/i w zakładzie będzie równa lub będzie przewyższała dochód osoby lub osób w rodzinie zobowiązanego, 4) jeżeli po zsumowaniu wszystkich opłat za pobyt dzieci w pieczy zastępczej lub/i w zakładzie, pozostający dochód osoby lub osób w rodzinie zobowiązanego nie będzie przekraczał kryterium dochodowego, o którym mowa w § 3 ust. 1, W odniesieniu do długotrwałej choroby osoby zobowiązanej, skarżący podają, że jedno z nich- K. S. - jest leczona na depresję i w związku z tym ponosi co miesięczne koszty. Zdaniem Sądu interpretując pkt 1 ust. 2 § 3 uchwały chodzi o taką długotrwałą chorobę, która uniemożliwia pracę i zarobkowanie i jest dodatkowym obciążeniem dla całej rodziny. Z załączonej do akt recepty wynika, że skarżącej zostały przepisane kapsułki dojelitowe Dulsevia (opakowanie 28 kapustek), które kosztuje w granicy 15-30 zł. za opakowanie, których zakup może być refundowany. Jednak z recepty wynika odpłatność 100%. Żadne inne dowody dotyczące choroby skarżącej nie zostały złożone w trakcie trwania procedury administracyjnej. Należy więc przyjąć, że nie jest to choroba, która obciąż znacznie budżet domowy. Należy przy tym także podkreślić, że skarżący przysposobili dwóje dzieci i obaj chłopcy w następstwie konfliktu miedzy nimi i rodziną przyspasabiającą znaleźli się z powrotem w pieczy zastępczej. Organ administracyjny w stosunku jedynie do jednego z nich nie odstąpił od ustalenia opłaty. W stosunku do drugiego przysposobionego dziecka M. S., który przebywa w pieczy zastępczej, takie odstąpienie nastąpiło w decyzji z dnia 08.01.2020r. Organ administracyjny uwzględnił więc sytuację panującą w rodzinie skarżących i wziął pod uwagę, że pod ich opieką znajduje się dwoje ich biologicznych dzieci. Biorąc z kolei pod uwagę opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo wychowawczej ustaloną zgodnie z Zarządzeniem nr 4.2019 Starosty z dnia 23.01.2019r. oraz dochody na rodzinę uzyskiwane przez skarżących to nawet ponoszenie tej opłaty w pełnej wysokości przez skarżących nie spowoduje, że suma ta będzie równa lub będzie przewyższała dochód osób w rodzinie zobowiązanego, jak również, że będzie skutkowała tym, że pozostający dochód osoby lub osób w rodzinie zobowiązanego nie będzie przekraczał kryterium dochodowego. Należy także podkreślić, że okoliczności wymienione w ust. 2 §3 uchwały organ może wziąć pod uwagę, a nie musi. Pozostaje więc to w zakresie jego uznania. W niniejszej sprawie organ trafnie przyjął, że sytuacja rodzinna, dochodowa, majątkowa skarżących jest dobra, nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, na podstawie których należałoby odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka K. S. w pieczy zastępczej, zwłaszcza, że w stosunku do drugiego dziecka M. S. takie odstąpienie nastąpiło. W tym miejscu zauważyć należy, że nie powinno się odstępować od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucji pieczy zastępczej, jeżeli osoba zobowiązana jest w stanie płacić za jego pobyt w placówce. Stosowanie bowiem odmiennych zasad godzi w idee i cele pomocniczości pomocy społecznej, a jest to de facto forma pomocy społecznej. Takie odstąpienie byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości, przerzuca bowiem na jednostki samorządu terytorialnego i obywateli koszty utrzymania osób przebywających w instytucji pieczy, w sytuacji gdy ich prawni opiekunowie są samowystarczalni pod względem finansowym i mogą je utrzymywać. Nie można bowiem doprowadzać do sytuacji, w której obowiązki członków rodziny w zakresie pokrywania kosztów pobytu jej członka w instytucji pieczy zastępczej byłyby w sposób zbyt swobodny i nieznajdujący uzasadnienia w wyjątkowych okolicznościach przerzucane na jednostki samorządu terytorialnego, powodując nadmierne obciążenie sektora finansów publicznych, a w konsekwencji całego społeczeństwa. (por. np. wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 15 maja 2014 r., sygn. II SA/Sz 66/14; w Opolu z dnia 20 marca 2014 r., sygn. II SA/Op 76/14 i inne). Nie na miejscu jest z kolei zarzut pełnomocnika skarżących, że doszło do wydanie jednej decyzji administracyjnej w przedmiocie zarówno odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jak i ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej łącznie w jednym postępowaniu, skoro właśnie w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w sprawie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Z kolei nie została jeszcze wydana decyzja w sprawie ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, co jasno wynika choćby z pobieżnej analizy zaskarżonych decyzji. Wobec powyższego Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, że organy uchybiły swym powinnościom w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wynikającym z art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wniosek skarżących został rozpatrzony przy uwzględnieniu przedstawionej przez nich sytuacji materialnej i rodzinnej. Wyciągniętych przez organy wniosków nie można uznać za dowolne, a uzasadnień wydanych decyzji za niespełniających wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy uznając, że podniesione zarzuty okazały się nieuzasadnione, zaś zaskarżona decyzja odpowiada kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.