I SA/Go 130/21

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-05-27

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Damian Bronowicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 7.1 z powodu stwierdzenia uprawy wielogatunkowej (koniczyna czerwona z jęczmieniem ozimym) na działce rolnej, podczas gdy jęczmień został wysiany wyłącznie w celach fitosanitarnych, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, pomijając wyjaśnienia Jednostki Certyfikującej, która ostatecznie potwierdziła uprawę koniczyny czerwonej na spornej działce, mimo obecności jęczmienia ozimego wysianego w celach fitosanitarnych. Brak było podstaw do arbitralnego odrzucenia poprawionego wykazu przez organ, co narusza zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2019. Organ pierwszej instancji przyznał płatności w części, ale odmówił przyznania płatności do działki F1b w ramach pakietu 7.1, stwierdzając uprawę wielogatunkową (koniczyna czerwona i jęczmień ozimy), co narusza wymóg uprawy jednogatunkowej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżąca argumentowała, że jęczmień został wysiany jedynie w celach fitosanitarnych, a główną uprawą była koniczyna czerwona. Jednostka Certyfikująca początkowo wykazała uprawę wielogatunkową, ale następnie skorygowała wykaz, wskazując koniczynę czerwoną jako uprawianą roślinę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w całości i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2019 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca K.Z. (dalej zwana Stroną, Skarżącą) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR (dalej zwanego DOR ) z dnia [...] stycznia 2021 r. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej zwany Kierownikiem, organ I instancji) z dnia [...] października 2020 r. w sprawie płatności ekologicznej. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: W dnia 28.05.2019 r., do Biura Powiatowego ARiMR - zwane dalej Biurem Powiatowym ARiMR, Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej PRO W 2014 - 2020 na rok [...], w którym ubiegała się o płatności ekologiczną na rok 2019 w ramach: - pakietu 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji - zwany również pakietem 1.1 - do powierzchni 26,74 ha, - pakietu 12.1 Trwale użytki zielone po okresie konwersji - zwany również pakietem 12.1 - do powierzchni 1,25 ha, - pakiet 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji - zwany również pakietem 7.1 - do powierzchni 118,15 ha. Jednocześnie w wyżej wymienionym wniosku strona wskazała, iż ubiega się o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach płatności ekologicznej (PROW 2014-2020). Kierownik poddał w/w wniosek kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28, art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 809/2014. Przedmiotowa kontrola administracyjna przeprowadzana jest przy wykorzystaniu krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - zwany dalej systemem o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1205 ze zm.) - zwana dalej ustawą EP. Kontrola administracyjna odbywa się m.in. w oparciu o system identyfikacji działek rolnych ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych zgodnie z art. 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013. W oparciu o ustalenia z kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał Skarżącej w dniu [...].10.2020 r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok [...]. Przedmiotową decyzją organ I instancji w przypadku : - Pakietu 1.1 przyznał pomoc finansową w łącznej wysokości 22.880,60 zł obejmującą kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego w wysokości 261,63 zł. Płatność została przyznana zgodnie § 12, § 15, § 16 rozporządzenia RE. - Pakietu 7.1 przyznał płatność w łącznej wysokości 86039,78 zł wynikającą z pomniejszenia o kwotę w wysokości 2.958,84 ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Płatność w pakiecie 7.1 obejmowała kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego w wysokości 1238.37 zł. Jednocześnie z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w pakiecie 7.1 Kierownik Biura stosując § 31a ust. 1 rozporządzenia RE ustalił, kwotę kary administracyjnej w wysokości 46,02 zł na którą składają się odpowiednio: 24,51 zł za rok 2018; 21,51 zł za rok 2017. - Pakietu 12.1 odmówił Wnioskodawcy przyznania płatności RE. Uzasadniając odmowę organ I instancji wskazał, iż w ramach pakietu 12.1, ustalono że powierzchnia deklarowana (1,52 ha) nie spełnia zawartych w § 11 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia RE przepisów tym samym jest większa od powierzchni stwierdzonej (0,00 ha) o 1,25 ha, co w ujęciu procentowym stanowi przedeklarowanie w wysokości ponad 50%. Wobec przedeklarowania powierzchni powyżej 50% zastosowano art. 19 ust. 2 i ust 3 oraz Rozporządzenia nr 640/2014 i zgodnie z powyższymi przepisami nałożono sankcje w wysokości 527,09 zł. organ I instancji wskazał również, iż kwota kary administracyjnej będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. W złożonym odwołaniu strona wniosła o ponowne rozpatrzenie decyzji w zakresie działki "F1b" dla której zdaniem Strony zakwestionowano poprawność deklaracji rośliny uprawianej w plonie głównym. Strona wskazała, iż jako producent ma obowiązek podać dla każdej działki rolnej roślinę uprawianą w plonie głównym. Z uwagi na powyższe zdaniem Strony we wniosku prawidłowo wskazano w plonie głównym na działce F1b koniczynę czerwoną na materiał siewny. Jednocześnie Strona wskazała, że na działce wysiano koniczynę wraz ze zbożem, pozwala to na utrzymanie dobrych parametrów gleby, wpływa na ograniczenie chorób, szkodników i chwastów co jest bardzo pożądane zwłaszcza w uprawie ekologicznej. Jednocześnie Strona w odwołaniu odniosła się do zmian, które w swoich wykazach dokonywała Jednostka Certyfikująca. Strona wskazała, iż z przedmiotowej działki nie dokonano zbioru zboża, które zostało wysiane jako wsiewka międzyplonowa, a jedynie nasiona koniczyny, która była rośliną uprawianą. DOR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu odnosząc się do spornej okoliczności stwierdzenia naruszenia wymogu na działce rolnej F1b tj. zasiew uprawy wielogatunkowej składającej się z koniczyny czerwonej oraz zboża wskazał, że nie można w okolicznościach niniejszej sprawy przyznać Skarżącej płatności do działki F1b w żądanej kwocie, ponieważ Strona nie spełniła wymagań określonych w przepisach prawa. Dalej organ wskazał, że kompetencje poszczególnych instytucji m.in. ARiMR oraz Jednostek Certyfikujących w zakresie przekazywania informacji niezbędnych do uzyskania wsparcia rolnictwa ekologicznego w ramach miedzy innymi Rolnictwa ekologicznego PROW 2014-2020 zostały podzielone. I tak do zadań Jednostki Certyfikującej w ramach systemu kontroli, certyfikacji i wsparcia finansowego rolnictwa ekologicznego należy między innymi prowadzenie kontroli o której mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007 oraz sporządzenie i przekazania wykazu producentów w którym umieszczane są dane odnośnie wszystkich producentów ekologicznych spełniających wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym bez względu na to czy dany producent ekologiczny ubiega się o wsparcie w ramach działania rolnictwo ekologiczne czy też nie korzysta z w/w wsparcia. Wykaz obejmuje tych producentów którzy zgłosili podjęcie działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym i zostali objęci systemem kontroli o którym mowa w art. 7 ust 1 w/w ustawy w terminie nie późniejszym niż 25 dnia liczonego od dnia upływu ostatecznego terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. W wykazie podaje się dane producentów rolnych, którzy na dzień 15 listopada są objęci przez Jednostkę Certyfikującą systemem kontroli. Dane te obejmują m.in. nr identyfikacyjny producenta, oznaczenie działki rolnej, powierzchnia działki rolnej, stwierdzoną uprawianą roślinę oraz datę kontroli. Natomiast do kompetencji ARiMR należy między innymi przyjmowanie wniosków o przyznanie płatności, przeprowadzenie kontroli administracyjnej w tym weryfikacja deklarowanych do płatności powierzchni gruntów rolnych z systemem identyfikacji działek rolnych. Co więcej do ARiMR nalicza płatności ekologiczne m.in. w oparciu o deklaracje złożoną we wniosku oraz informacje uzyskane z Jednostek Certyfikujących i innych podmiotów, a także wyniki z kontroli na miejscu. Dalej organ wskazał, że warunkiem obligatoryjnym umożliwiającym zakwalifikowanie działki do płatności w Pakiecie 7.1 jest potwierdzenie, że na deklarowanej działce występuje uprawa w siewie czystym tzn. jednogatunkowa. W wyniku przeprowadzonej kontroli J. stwierdziło na działce rolnej F1b - uprawę wielogatunkową składającą się z koniczyny czerwonej i jęczmienia ozimego. Zmiana dokonana w późniejszym terminie przez J. (vide: pismo nr [...]) w zakresie uprawy prowadzonej na działce rolnej F1b jako uprawy koniczyny czerwonej, oraz późniejsze informacje przekazane droga elektroniczna w dniu [...].09.2020r. nadal potwierdzają, iż na przedmiotowej działce F1b prowadzono uprawę koniczyny czerwonej i jęczmienia ozimego jako rośliny fitosanitarnej. Z wyjaśnień zarówno J. jak i samej Skarżącej wynika, iż na działce F1b wysiano dwie uprawy: koniczynę czerwoną i jęczmień ozimy. Uprawa koniczyny czerwonej nie była więc prowadzona w siewie czystym z uwagi na zastosowanie jęczmienia ozimego jako rośliny fitosanitarnej. Na działce rolnej F1b nie prowadzono uprawy jednogatunkowej. W przypadku ubiegania się o płatność w ramach pakietu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji w którym zgłoszono działkę F1b warunkiem uzyskania płatności jest prowadzenie uprawy w siewie czystym. Warunkiem umożliwiającym zakwalifikowanie działki do płatności w Pakiecie 7.1 jest potwierdzenie, że na zadeklarowanej działce występuje uprawa w siewie czystym tzn. jednogatunkowa. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - zwanym dalej rozporządzeniem RE, płatność może zostać przyznana jeżeli spełnione zostaną warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W § 5 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia RE wskazano, iż rolnik winien przestrzegać innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W powyższym załączniku wskazano, iż jednym z podstawowych wymogów w Pakiecie 7.1 jest upraw roślin gatunków wymienionych w załącznika nr 4 do rozporządzenia RE. W załączniku nr 4 rozporządzenia RE wskazano rośliny objęte płatnością ekologiczną w tym pod pozycją nr 19 znajduje się koniczyna czerwona produkowaną na materiał siewny. Podkreślić należy, iż w powyższym wykazie ustawodawca nie przewidział prowadzenia produkcji koniczyny czerwonej wraz z innymi roślinami podporowymi tj. w jakiejkolwiek mieszance. Wyjątki co do których może zostać przyznana płatność zostały wprost wskazane w załączniku nr 4. Wyjątki te dotyczą nr 11 groch siewny ( w tym z roślina podporowa) w tym peluszka (w tym z rośliną podporową), nr 62-63 wyka kosmata na materiał siewny ( w tym z rośliną podporową), nr 64 wyka siewna na materiał siewny (w tym z rośliną podporowa). To samo dotyczy wyjątku stosowania mieszanki, która występuje tylko jednym przypadku i dotyczy wskazanej w załączniku nr 4 pod nr 33 mieszanki strączkowe zbożowej. W konsekwencji więc Skarżąca w zakresie działki rolnej F1b nie spełniła wymogu określonego w załączniku nr 2 rozporządzenia RE. Strona wniosła skargę na decyzję DOR. Wyjaśniła, że na działce została wysiana koniczyna czerwona ze zbożem przy czym zboże zostało wysiane celem poprawy warunków fitosanitarnych dla rośliny w plonie głównym i nie dokonano z niej zbioru jakiekolwiek plonu, nie przebywało przez większość okresu wegetacyjnego na polu. Zdaniem Strony wysianie koniczyny wraz ze zbożem pozwala na utrzymanie dobrych parametrów gleby, wpływa na ograniczenie chorób, szkodników i chwastów co jest pożądane w uprawie ekologicznej. Jedyną rośliną z której uzyskano nasiona jest koniczyna czerwona i jest to uprawa w plonie głównym. Jednostka certyfikująca w pierwszym wykazie błędnie wskazała uprawę na działce co skorygowała kolejnym wykazem. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: DOR Sprawa na podstawie 119 pkt 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na wniosek organu i braku żądania Strony o przeprowadzeniu rozprawy, została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie zasadniczy spór dotyczy tego, czy Skarżąca spełniła warunki umożliwiające przyznanie pomocy w ramach pakietu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji do działek rolnych nr [...] oznaczonych jako F1b, na której zadeklarowała uprawę koniczyny czerwonej, a zdaniem organu na przedmiotowej działce stwierdzono uprawę wielogatunkową w postaci: koniczyny czerwonej i jęczmienia ozimego. W ocenie organu Strona nie prowadziła uprawy koniczyny czerwonej. Jako podstawę takiego ustalenia organ powołał się na przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające. Kierownik podczas kontroli administracyjnej, stwierdził, iż na wykazie producentów z dnia [...].10.2019 r., którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2019 przekazanym przez J., Prezesowi ARiMR nie potwierdzono w wyniku kontroli przeprowadzonej w na działce rolnej "F1b" deklarowanej do pakietu 7.1 -wskazano bowiem uprawę wielogatunkową składającą się z koniczyny czerwonej i jęczmienia ozimego (na materiał siewny). W dniu 12.02.2020 r. do organu I instancji wpłynęła prośba Strony o wstrzymanie obsługi sprawy ekologicznej do czasu otrzymania poprawionego wykazu z jednostki certyfikującej. Do organu I instancji wpłynęło pismo z J. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w którym wyjaśniono, iż Skarżąca przekazała J. nowe dowody dotyczące wykorzystania jednego z gatunków (łubin lub jęczmień ozimy) - na działkach "A la", "AA1a, "C1", "C1a", "C1b", "D 1a", "F1a", "F1b", "X1a", "Y 1b" w celu poprawy warunków fitosanitarnych. Wskazując jednocześnie, iż na działce "F1a", - uprawianą rośliną jest koniczyna czerwona, "F1b", uprawianą rośliną jest koniczyna czerwona. Z uwagi na zmianę danych organ I instancji w dniu 20.03.2020 r. wystosował do J. prosząc o zajecie stanowiska w odniesieniu do zmiany wykazu z rośliny wielogatunkowej na jednogatunkową. Oraz wyjaśnienie w jaki sposób prowadzenie uprawy koniczyny czerwonej i jęczmienia ozimego, pozwala na zastosowanie jęczmienia ozimego w procesie poprawy warunków fitosanitarnych w szczególności na wskazanie jaka jest metoda zbioru, uprawy i zabiegów agrotechnicznych. Do organu wpłynęły wyjaśnienia Jednostki Certyfikującej dotyczące m.in. zmiany rośliny uprawnej na działce "F1b". Organ wskazał, że jak wynika z treści dokumentów zarówno J. jak Strona wskazuje, iż na działce "F1b" wysiane były dwie uprawy. Co prawda jednym z gatunków była koniczyna czerwona (deklaracja w złożonym wniosku) ale nie występuje ona w siewie czystym ponieważ zastosowano również jęczmień ozimy - w celach poprawy warunków fitosanitarnych. Zdaniem organu warunkiem obligatoryjnym umożliwiającym zakwalifikowanie działki do płatności w Pakiecie 7.1 jest potwierdzenie, że na deklarowanej działce występuje uprawa w siewie czystym tzn. jednogatunkowa. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia RE z którego wynika, że płatność może zostać przyznana jeżeli spełnione zostaną warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów określone w rozporządzeniu. Jeden z warunków został określony w § 5 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia RE, w którym prawodawca wskazał, iż rolnik winien przestrzegać dla deklarowanych Pakietów wymogi, które są określone w załączniku nr 2. Analizując załącznik do którego odnosi się w/w paragraf Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazuje, że jednym z podstawowych wymogów w Pakiecie 7.1 jest uprawa roślin gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Natomiast w załącznik nr 4 wykazano rośliny objęte płatności ekologiczną i pod nr 19 wskazano koniczynę czerwona na materiał siewny. Odnosząc się do w/w wskazanego wykazu organ podkreślił, iż prawodawca nie wskazał aby koniczyna mogła występować z rośliną podporową tj. w jakiejkolwiek mieszance. Uzasadniając powyższe wskazał na wyjątki, które w załączniku nr 4 został wprost wskazane w odniesieniu do uprawa co do których może zostać przyznana płatność w Pakiecie 7.1. To z kolei doprowadziło organ do wniosku, że w odniesieniu do uprawy czerwonej koniczyny (na działce "F1b") współistnienie w uprawie innych roślin stanowi podstawę odmowy przyznania płatności. W ocenie Sądu takie ustalenie dokonano z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. W zaskarżonej decyzji organ powoła się na przepisy z których wynikają kompetencje poszczególnych instytucji w tym Jednostek Certyfikujących. Jedną z kompetencji Jednostki Certyfikującej jest m.in. prowadzenie kontroli o której mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007 oraz sporządzenie i przekazanie wykazu producentów ekologicznych spełniających wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Dane z wykazu obejmują m.in. oznaczenie działki rolnej, powierzchnię działki rolne, stwierdzoną uprawianą roślinę. Natomiast w kompetencjach ARiMR leży przyjmowanie wniosków o przyznanie płatności, przeprowadzenie kontroli administracyjnej w tym weryfikacja deklarowanych do płatności powierzchni gruntów rolnych z systemem identyfikacji działek rolnych. Jak zaznaczył organ ARiMR nalicza płatności m.in. w oparciu o informacje uzyskane z Jednostki Certyfikującej. Wątpliwości organu pojawiły się w odniesieniu do działki oznaczonej jako "F1b" na której zdaniem organu w przekazanym wykazie nie potwierdzono uprawy koniczyny czerwonej, ponieważ Jednostka Certyfikująca wykazała uprawę wielogatunkową składającą się z koniczyny czerwonej i jęczmienia ozimego. Należy jednak podkreślić, że w wykazie tym Jednostka Certyfikująca dokonała zmiany i poinformowała, że na spornej działce prowadzona jest uprawa koniczyny czerwonej. O zmianie tej Jednostka Certyfikująca poinformowała organ pierwszej instancji. Organ nie uwzględnił tej zmiany wskazując, że Jednostka Certyfikująca nie wyjaśniła podstawy zmiany z uprawy wielogatunkowej na jednogatunkową. Strona nie kwestionuje i nie kwestionowała, że w uprawie koniczyny czerwonej występuje jęczmień ozimy. Należało jednak rozstrzygnąć czy to, że w uprawie koniczyny występuje jęczmień ozimy jako gatunek zastosowany w celu poprawy warunków fitosanitarnych powoduje, że uprawa zmienia charakter – na uprawę wielogatunkową. Ponadto skoro Jednostka Certyfikująca ostatecznie uznała, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego – w załączniku wskazała, że na działce oznaczonej jako "F1b" prowadzona jest uprawa koniczyny czerwonej, to pominięcie tego dowodu należy uznać jako działanie naruszające art.. 77 § 1 i art. 80 KPA. Jednostka Certyfikująca wskazała, że zmiana wynika z tego, że producent przedstawił nowe dowody dotyczące wykorzystania jednego z gatunków roślin w celu poprawy warunków fitosanitarnych. Skoro kompetencje poszczególnych instytucji zostały podzielone i kompetencją Jednostki Certyfikującej jest m.in. stwierdzenie jaka roślina jest uprawiana na oznaczonej działce rolnej, to pominięcie zmiany którą Jednostka Certyfikująca dokonała co najmniej jest przekroczeniem swobodnej oceny dowodów. Organ wątpliwości jakie powziął co do uprawy prowadzonej na działce oznaczonej jako "F1b" rozstrzygnął na niekorzyść Strony, pomijając nie tylko wyjaśnienia Strony, ale również pomijając wykaz sporządzony przez Jednostkę Certyfikującą. Ponadto istnienie jęczmienia ozimego w uprawie w ocenie Strony służyło poprawie warunków fitosanitarnych – rozluźnieniu gleby, a nie stanowiło rośliny podporowej, którą wymieniono w rozporządzeniu jako dopuszczalną w odniesieniu do części wymienionych upraw w pakiecie 7.1 (tj. groch siewny, wyka kosmata, wyka siewna). Jednostka Certyfikująca wskazała, że uwzględniła okoliczność, że jęczmień ozimy wykorzystany został do poprawy warunków fitosanitarnych. Dodatkowo Jednostka Certyfikująca "anulowała Załącznik nr 2 do certyfikatu" z którego wynikało, że na spornej działce stwierdzono uprawę wielogatunkową (koniczynę czerwoną i jęczmień ozimy)—treść pisma Jednostki Certyfikującej do Strony z dnia [...] lutego 2020 r. znajdujące się w aktach administracyjnych. Z załącznika dotyczącego zmiany stanu faktycznego sporządzonego przez Jednostkę Certyfikującą wynika, że na działkach oznaczonych "F1b" stwierdzono uprawę koniczyna czerwona. Strona kwestionując rodzaj uprawy na spornej działce podjęła aktywne działania mające na celu wyjaśnienie rozbieżności dotyczących uprawy. Nie można czynić Stronie zarzutu, że wiedząc jak Jednostka Certyfikująca określiła uprawę na spornej działce, podjęła działanie mające na celu ich zweryfikowanie. Na tym między innymi polega czynny udział strony w postępowaniu. Działania te doprowadziły do sytuacji w której Jednostka Certyfikująca uznała, że na spornej działce prowadzona jest uprawa koniczyny czerwonej. Organ na potwierdzenie prawidłowości swoich ustaleń wskazuje, że również Strona w odwołaniu wskazała, że wysiane zostały dwie uprawy. Organ pomija jednak tę część odwołania w której strona wskazuje, że jęczmień został wysiany na działce celem poprawy warunków fitosanitarnych dla rośliny w plonie głównym i nie dokonano z niego zbioru jakiegokolwiek plonu. Na żadnym etapie postępowania strona nie kwestionowała, że na spornej działce wysiane były dwie rośliny, istotnym natomiast było to, czy wysiana została w celu uzyskania plonu czy też jako roślina poprawiająca warunki fitosanitarne. Skoro Jednostka Certyfikująca – jako instytucja wskazana przez organ jako kompetentna w tym zakresie - ostatecznie uwzględniła zastrzeżenia Strony, że na działce uprawą jest koniczyna czerwona– to bez wdrożenia postępowania mającego na celu "podważenie" poprawionego wykazu, organ nie jest uprawniony do arbitralnego odrzucenia przedłożonego przez uprawnioną jednostkę wykazu. Ponadto Strona powołała się na wytyczne zawarte w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzoru formularza wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, oraz sposobu jego przekazywania. W objaśnieniach do Załącznika do Rozporządzenia wskazano "Wpisuje się nazwę uprawy lub gatunku rośliny uprawnej uprawianych w plonie głównym ujętej w wykazie roślin objętych płatnością ekologiczną, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ekologicznym". W przypadku prowadzenia w plonie głównym tzw. uprawy wielogatunkowej, o której mowa w rozporządzeniu ekologicznym, wpisuje się wszystkie uprawy lub gatunki roślin uprawnych uprawiane w ramach takiej uprawy wielogatunkowej. Poszczególne uprawy lub gatunki roślin uprawnych wpisuje się w odrębnym wierszu. Można nie wpisywać danej uprawy lub danego gatunku rośliny uprawnej, jeżeli są one uprawiane wyłącznie w celach fitosanitarnych (podkreślenie Sądu) lub w celu ograniczenia zagrożenia zanieczyszczenia niezatwierdzonymi substancjami lub produktami, o którym mowa w art. 63 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, z późn. zm.) bez uzyskania zbioru w ramach tej uprawy lub tego gatunku rośliny uprawnej." Słusznie organ wskazuje, że objaśnienie to odnosi się to do upraw, które uprawiane są wyłącznie w celach fitosanitarnych czyli upraw w całości nakierowanych na ten cel. Jednak w ocenie Sądu, ma to również zastosowanie dla "danego gatunku rośliny uprawnej", a więc rośliny będącej w uprawie jeżeli jest w tej uprawie wyłącznie w celach fitosanitarnych. Wynika to z zapisu "można nie wpisywać dennej uprawy lub danego gatunku rośliny uprawnej". Tym samym odnosi się to nie tylko do całej uprawy, ale również do jednego gatunku rośliny uprawnej. Mając powyższe na uwadze, dowody jakie organ zebrał w przeprowadzonym postępowaniu nie dawały podstawy ustalenia stanu faktycznego z którego wynika, że Strona nie prowadziła wymaganej uprawy, brak jakichkolwiek dowodów z których wynikałoby, że znajdujący się w uprawie koniczyny czerwonej jęczmień ozimy był w innym celu niż jako roślina fitosanitarna. Ponadto powołane przez organ wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia RE wyjątki dotyczą roślin podporowych, natomiast organ nie wyjaśnił czy stosowanie roślin podporowych jest równoznaczne ze stosowaniem roślin w celach fitosanitarnych. Określenia te użyte są w przywołanych rozporządzeniach - np. w przywołanym załączniku do rozporządzenia z dnia z dnia 28 czerwca 2019 r. (uprawiane wyłącznie w celach fitosanitarnych) oraz rozporządzeniu RE w załączniku nr 4 (roślina podporowa). W ocenie Sądu pominięcie wykazu jaki Jednostka Certyfikująca przekazała organowi I instancji pismem z dnia [...] lutego 2020 r. oraz wyjaśnień tej Jednostki w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77§1 i art.80 KPA. Ostatecznie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 2 zasądzając od organu na rzecz skarżącego równowartość uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło