II SA/Po 438/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-01-13

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez sąd administracyjny po zakończeniu robót budowlanych i skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję o nakazie rozbiórki, czy też zastosować procedurę legalizacyjną opartą na art. 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez sąd administracyjny po zakończeniu robót budowlanych i skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy, organ nadzoru budowlanego nie powinien od razu wydawać decyzji o nakazie rozbiórki. Zamiast tego, należy zastosować procedurę legalizacyjną opartą na art. 51 Prawa budowlanego, która umożliwia inwestorowi przedstawienie projektu budowlanego zamiennego w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków można orzec nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Inwestorzy uzyskali pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego, które zostało następnie uchylone przez WSA w Poznaniu po zakończeniu robót i skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy. Organ uznał, że należy zastosować art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 (nakaz rozbiórki). Skarżąca domagała się uchylenia decyzji i nakazu rozbiórki, zarzucając naruszenie przepisów i zignorowanie wskazań sądu z poprzedniego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. J. - B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej również jako: "Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego", "organ odwoławczy" albo "organ II instancji"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej również jako: "Powiatowy Inspektor Budowlany" albo "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 r. (znak: [...]), którą organ nałożył na inwestorów - M. W. i E. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego w razie potrzeby obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem, obejmujących rozbudowę budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...], na działce nr [...], zrealizowanego w oparciu o uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...] decyzje: Wojewody W. z dnia [...] października 2019 r. (znak [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] (znak [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że Starosta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i E. W. pozwolenia na budowę obejmujące rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w K. przy ul. [...], na działce nr [...]. Wojewoda W. decyzją z dnia [...] października 2019 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił jednakże decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2019 r. oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Powiatowy Inspektor Budowlany zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie informacji jakie rozstrzygniecie zostało wydane przez organ architektoniczno-budowlany w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2020 r. W dniu [...] listopada 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę nieruchomości położonej w K. ul. [...] na działce nr [...], podczas której ustalono m.in., że inwestorzy - M. i E. W. na podstawie decyzji pozwolenia na budowę wydanej przez Starostę [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. dobudowali do budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej garaż zlokalizowany ściana północną w granicy z sąsiednią nieruchomością. Garaż posiada wymiary: długość ok. 11,13 m, szerokość od strony elewacji zachodniej ok. 3,89m, od strony elewacji wschodniej 5,15 m, wysokość od ok. 3,00m przy okapie od strony zachodniej, ok. 2,61 m przy okapie od strony wschodniej, oraz wysokość ok. 4,25 m w kalenicy (wewnątrz obiektu). Inwestorzy w dniu [...] lutego 2020 r. skutecznie zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu rozbudowy budynku mieszkalnego, a organ ten nie wniósł sprzeciwu do wniesionego zawiadomienia. Do organu I instancji w dniu [...] stycznia 2021 r. wpłynęła decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] umarzająca postępowanie z wniosku M. i E. W. z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w K. przy ul. [...] działka nr [...], która stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2021 r. W toku prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał projektanta – A. W. do udzielenia wyjaśnień dotyczących m.in. czasu nasłonecznienia. Odpowiadając na powyższe pismo projektant wskazał w dniu [...] lutego 2021 r., że projekt rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego został opracowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, a także z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej. Do wyjaśnień A. W. załączył rysunki obrazujące linijkę słańca, z których wynika, iż warunki nasłonecznienia w budynku sąsiednim zostały zachowane. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. organ I instancji nałożył na inwestorów - M. W. i E. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego w razie potrzeby obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem, obejmujących rozbudowę budynku mieszkalnego w K. ul. [...], na dzialir nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. J. – B.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając wniesione odwołanie wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany (garaż) zrealizowano zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym w granicy z działką sąsiednią. Obiekt jest użytkowany, a inwestorzy skutecznie zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy. Decyzja na podstawie której roboty budowlane zostały wykonane została wyeliminowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Poznaniu z obrotu prawnego, po zakończeniu przez inwestorów wszystkich robót i ich skutecznym zgłoszeniu Natomiast Starosta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w K. przy ul. [...], na działce nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego w okolicznościach faktycznych sprawy może być zastosowany odpowiednio art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., obecny tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, dalej jako: "Prawo budowlane" albo "ustawa"), który pozwala, po przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, na dokonanie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 ustawy. Niemożliwe jest wydanie nowego pozwolenia na budowę na obiekty budowlane, które zrealizowane zostały w całości na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności i to bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy. Nie jest bowiem celem decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót. W przedmiotowej sprawie, z uwagi zakończenie inwestycji, której nie można zakwalifikować jako klasycznej samowoli budowlanej, niezbędne jest wdrożenie takiego postępowania, które ureguluje zaistniałą sytuację. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że jest przy tym niekwestionowane, że musi to nastąpić w ramach art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jak osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił również, że podstawowym celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje zarówno w stosunku do inwestora, który w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, jak i do inwestora, który utracił tytuł prawny do wykonania robót budowlanych, w efekcie których powstał obiekt budowlany lub jego część. Końcowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że jak wynika z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia z dnia [...] sierpnia 2020 r.. sygn. akt II SA/Po [...], "organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1 w zw. z ust. 2, a w konsekwencji w sposób wadliwy oceniły zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi. Ponadto, zaniechanie wezwania inwestora do usunięcia nieprawidłowości przedłożonej dokumentacji budowlanej w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego przedłożony przez inwestorów projekt budowlany w ogóle nie zawiera analizy wymaganego czasu nasłonecznienia, o której mowa w § 60 R.w.t. (brak rysunków obrazujących tzw. "linijkę słońca"). Zawiera on jedynie analizę przesłaniania, o której mowa w § 13 R.w.t. (odległości budynku od innych obiektów), którą z tego powodu uznać należy za niepełną". Mając na względzie powyższe wskazania oraz treść wyjaśnień projektanta nadesłanych w dniu [...] lutego 2021 r. zasadnym było w niniejszej sprawie nałożenie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego. Skargę na powyższą decyzję wniosła do D. J. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), poprzez jego zastosowanie; 2) art. 138 § 1 pkt 2 poprzez jego nie zastosowanie, 2) rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez jego zastosowanie oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie w związku § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065); 3) naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), przez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącej prowadzące postępowanie organy zignorowały i zlekceważyły ocenę prawną i wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarte w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Po [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w zakresie spełnienia przesłanek wynikających z przepisu § 12 ust. 3 rozporządzenia, a w konsekwencji nie dokonały żadnej weryfikacji co do zabudowy jednorodzinnej. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2021 r. nakładającą na inwestorów - M. W. i E. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego w razie potrzeby obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem, obejmujących rozbudowę budynku mieszkalnego w K. przy ul. [...], na działce nr [...]. Okoliczności faktyczne sprawy zostały opisane w części historycznej uzasadnienia i nie są kwestionowane przez strony. I tak, Starosta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i E. W. pozwolenia na budowę obejmujące rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w K. przy ul. [...], na działce nr [...]. Wojewoda W. decyzją z dnia [...] października 2019 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił powyższą decyzję Wojewody W. oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...]. Inwestor zdążył jednak zrealizować przedmiotową inwestycję i skutecznie zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy. Stąd Starosta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w K. przy ul. [...], na działce nr [...]. Jak wskazuje analiza akt sprawy oraz wniesionej skargi istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, jak organy nadzoru budowlanego powinny postąpić w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżącej, jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Stanowisko powyższe uznać należy za wadliwe. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że ogólną zasadą w prawie budowlanym pozostaje umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Sytuacja powyższa ma niewątpliwie miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w wyniku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na budowę, wykonane roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną. Jednakże stwierdzona przez sąd administracyjny – co warto podkreślenia – wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę nie przesądza jeszcze, jak chce tego skarżąca, o niemożności ewentualnego zalegalizowania wykonanych już robót budowlanych. Niewątpliwie nie można przedmiotowych robót budowlanych traktować jako robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w konsekwencji stosować art. 48 ustawy Prawo budowlane. Nie można bowiem zrównywać sytuacji inwestora, który buduje lub wybudował obiekt budowlany nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę z sytuacją inwestora, który rozpoczął budowę na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r., II OSK 116/06, Baza NSA). Przesłanką zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane jest całkowite zignorowanie przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie występowała, a fakt, że decyzja o pozwoleniu na budowę została następnie uchylona w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zmienia postaci rzeczy, iż inwestorzy dysponowali w oznaczonym czasie ostatecznym aktem władzy budowlanej, na podstawie którego wykonywali roboty budowlane. W tego typu sytuacji zastosowanie znajdują przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, których celem jest wymuszenia na inwestorze dokonania takich czynności, aby doprowadzić dany obiekt do stanu zgodnego z prawem (w sytuacji gdy jest to możliwe z technicznego i prawnego punktu widzenia), a dopiero wówczas, gdy inwestor zaniecha wykonania nałożonego na niego obowiązku można orzec nakaz rozbiórki. Sąd w niniejszym składzie akceptuje stanowisko zajęte w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt II OSK [...] oraz [...] września 2018 r., sygn. akt II OSK [...], Baza NSA, że celem postępowania opartego na art. 51 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami ustawy. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania, z urzędu lub na wniosek strony, przepisy prawa budowlanego wiążą z ujawnieniem się różnych zdarzeń w toku realizowania inwestycji budowlanej, przy czym do niektórych zdarzeń przepisy ustawy Prawo budowlane nawiązują wprost, zaś niektóre inne zdarzenia w zakresie stosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane nie są wprost wymienione. Mając na uwadze główny cel postępowania naprawczego, nie można prezentować ogólnych formuł rozumienia poszczególnych regulacji art. 51 ustawy Prawo budowlane, ponieważ stosowanie konkretnych postanowień należy odnosić do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 ustawy Prawo budowlane, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, a polegający na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym albo prawidłowo dokonanym zgłoszeniem. Jak zauważył Naczelny Sąd administracyjny w wyroku z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt II OSK [...], przepisy ustaw Prawo budowlane nie odnoszą się wprost do sytuacji, gdy po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych) na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stwierdzono nieważność tej decyzji lub ją uchylono. Przepis art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane odnosi się jedynie do sytuacji, gdy po unieważnieniu pozwolenia na budowę, ma nastąpić rozpoczęcie albo wznowienie budowy. Z kolei przepis art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane odsyła do odpowiedniego stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane (ukończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. ustawy Prawo budowlane. Nie ma więc unormowania, które wprost odnosiłoby się do sytuacji, gdy usunięto z obrotu prawnego pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego po zakończeniu budowy. Konsekwentnie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nie stanowi przeszkody, aby doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem polegało na przedłożeniu dodatkowego projektu budowlanego, jego ocenie i ewentualnym zatwierdzeniu. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem może polegać również na tym, że po zakończeniu budowy, jeżeli wyeliminowano pozwolenie na budowę i zatwierdzony projekt budowlany, to sporządzony zostanie projekt budowlany zamienny z uwzględnieniem wykonanych robót budowlanych. Chodzi, bowiem o to, że po zakończeniu budowy, właściciel obiektu budowlanego lub jego zarządca ma obowiązek przechowywać dokumentację obiektu, która obejmuje pozwolenie na budowę wraz z projektem budowlanym. W sytuacji zaś, gdy uchylono pozwolenie na budowę, po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Taka sytuacja oznacza zaś, że może być stosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 ustawy. To, czy będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3, czy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane, zależy od okoliczności rozpoznawanej sprawy. W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że zarzuty skargi związane z konieczności wydania decyzji o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie są trafne. Powołany powyżej wyroki oraz systematyka ustawy Prawo budowlane wskazują, że inwestor musi mieć zapewnioną możliwość zalegalizowania robót budowlanych wykonanych na podstawie uchylonego pozwolenia na budowę. Nie prowadzi to zarazem do wniosku, że kwestia zalegalizowania przedmiotowego budynku jest w pełni przesądzona. Utrzymanie w mocy decyzji nakazującej przedstawienie projektu budowlanego zamiennego pozwoli jedynie organom nadzoru budowlanego na podjęcie właściwego rozstrzygnięcia w kwestii dopuszczalności zatwierdzenia takiego projektu budowlanego. Będzie to jednak uzależnione od spełnienia wymagań przewidzianych przepisami prawa budowlanego. W tym zaś zakresie skarżącej przysługiwać będzie prawo ochrony własnego interesu. Za nietrefne uznać należało również zarzuty związane z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], przesądziło jedynie o wadliwości wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie przesądziło jednakże, czy wykonane roboty budowlane są faktycznie sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym przepisami technicznymi. Kwestia powyższa może bowiem podlegać ocenie, jedynie w ramach postępowania legalizacyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło