II SA/Wa 1677/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-17
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej w postaci aktu oskarżenia i innych dokumentów z akt sprawy karnej, powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) dotyczące informacji niejawnych lub przetworzonych, podczas gdy dostęp do takich informacji regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmawiając udostępnienia informacji publicznej w postaci aktu oskarżenia i innych dokumentów z akt sprawy karnej. Dostęp do takich informacji jest regulowany przepisami szczególnymi Kodeksu postępowania karnego, które wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organy nie zbadały wyczerpująco, czy wyłączenie jawności rozprawy wiązało się z koniecznością ochrony informacji niejawnych lub innych przesłanek określonych w k.p.k., co powinno być podstawą do ewentualnego udostępnienia informacji w trybie k.p.k.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udostępnienie aktu oskarżenia i innych dokumentów z akt sprawy karnej. Organ I instancji odmówił udostępnienia informacji, uznając wniosek za żądanie informacji przetworzonej i powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 1 u.d.i.p. (ochrona tajemnicy ustawowej). Prezes Sądu Apelacyjnego utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że żądane informacje objęte są klauzulą tajności i nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i u.d.i.p. oraz k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. Zasądził od Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. na rzecz skarżącego J.J. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Sądu Apelacyjnego w W. (zwany dalej Prezesem SA
w W./Organem) decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] marca 2021 r.) po rozpatrzeniu odwołania J.J. (zwanego dalej Wnioskodawcą/Skarżącym) od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w W. (zwanego dalej Prezesem SO w W./Organem I Instancji) z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] lutego 2021 r.) o odmowie udostępnienia informacji publicznej, utrzymał decyzję [...] lutego 2021 r.
w mocy.
Skarżący wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. - złożonym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej - zwrócił się do Prezesa SO w W.
z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci aktu oskarżenia
w sprawie o sygn. akt [...] [...] oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. postanowienia o zatrzymaniu, postanowieniu prokuratora o ogłoszeniu zarzutu, postanowienia sądu o tymczasowym aresztowaniu, postanowienia sądu
o uchyleniu tymczasowego aresztowania.
W odpowiedzi na ww. wniosek, pismem z [...] grudnia 2020 r., Prezes SO
w W. poinformował Wnioskodawcę, że akt oskarżenia - w części jawnej - stanowi 111 stron i w związku z tym, że anonimizacja musiałaby być dokonana ręcznie, uznał że wniosek jest w istocie żądaniem udostępnienia informacji przetworzonej. Organ na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wezwał Skarżącego
do wykazania, w jakim zakresie uzyskanie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Ponadto poinformował Wnioskodawcę, iż w przypadku niewykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, o której mowa w art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p., zostanie wydana decyzja odmowna (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Wnioskodawca pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., uzasadniał interes publiczny okolicznością, że wnioskowane informację są niezbędne w celu zgromadzenia obszernej dokumentacji, przygotowywanej od kilku lat, która ma przyczynić się do zwiększenia przez Państwo nakładów finansowych na szkolenia
i modernizację kontrwywiadu, jak i uświadomienie ustawodawcy konieczności pilnej nowelizacji art. 130 k.k., który w obecnym kształcie utrudnia służbom ochrony państwa coraz to nowych i nieustannie zmieniających się form szpiegostwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej czego przykładem jest postępowanie karne prowadzone przeciwko M. P.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. (sprostowanym w dniu [...] lutego 2021 r.) Prezes SO w W. poinformował Wnioskodawcę, że w sprawie [...] [...] nie wydano postanowienia o zatrzymaniu, ani postanowienia o uchyleniu tymczasowego aresztowania. W zakresie żądania udostępnienia postanowienia o przedstawieniu zarzutów Prezes SO w W. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] odmówił Wnioskodawcy udostępnienia informacji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ I instancji wyjaśnił, że żądane informacje zostały objęte klauzulą tajności, co przy uwzględnieniu regulacji art. 5 ust. 1 u.d.i.p. obligowało organ do wydania decyzji odmownej.
Wskazał, że Organ I Instancji zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, pismem z [...] grudnia 2020 r. i [...] grudnia 2020 r., wniosek Skarżącego
z [...] grudnia 2020 r., zakwalifikował jako żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Wskazał, że Organ I Instancji nie dysponował gotową informacją w postaci zanonimizowanego aktu oskarżenia, złożonego w sprawie o sygn. akt [...] [...], zawierającego 111 stron. Organ I Instancji stwierdził, że nie dysponował dokumentem w postaci elektronicznej i wykazał, że przed przystąpieniem do anonimizacji należałoby ręcznie sporządzić kopię 111 stron aktu oskarżenia.
Podniósł, że o ile w przypadku orzeczeń sądowych jest możliwa ich automatyczna anonimizacja, to w przypadku aktu oskarżenia organ nie posiada narzędzia, za pośrednictwem którego można byłoby dokonać automatycznej anonimizacji. Brak możliwości wykonania tej operacji w sposób zautomatyzowany powoduje konieczność ręcznej anonimizacji aktu oskarżenia liczącego 111 stron. Czynność ta wymagałaby zweryfikowania treści aktu oskarżenia nie tylko w drodze zwykłych czynności technicznych, lecz czynności z użyciem znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej - bo wymagającej uważnej lektury kilkuset stron dokumentu.
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że dane objęte wnioskiem, nie mogą zostać udostępnione, ponieważ prowadziłoby to do ujawnienia prawnie chronionych informacji, których ochrona przewidziana jest w art. 5 ust. 1. w zw. z 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie organu wydane przez Sąd informacje stanowią informację publiczną, a Prezes SO w W. jest obowiązany udostępniać informacje publiczne na wniosek, jednakże w sytuacji złożenia wniosku o udzielenie informacji
w zakresie aktu oskarżenia oraz postanowienia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, wydanych w stosunku do konkretnej osoby, w sytuacji gdy rozprawa główna rozpoczynająca przewód została prowadzona z wyłączeniem jawności, prawo do żądania wskazanych informacji zostało ograniczone, bowiem dane objęte żądaniem wniosku stanowią przedmiot ochrony tajemnicy ustawowej.
Z uwagi na dokonaną kwalifikację wniosku, a także zdefiniowanie ciążącego
na organie, prawnego obowiązku, należało wszcząć postępowania administracyjne
i wydać decyzję odmowną.
Odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w zakresie aktu oskarżenia złożonego w sprawie o sygn. akt [...] [...] oraz postanowienia sądu o uchyleniu tymczasowego aresztowania, wydanego w sprawie o sygn. akt [...] [...] wniósł Skarżący. Zarzucił naruszenie przepisów:
1. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej, podczas gdy nie wykazano zasadności ochrony wartości prawnie chronionych, a dokonane ograniczenie nie spełnia warunków proporcjonalności i konieczności;
2. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z tymi przepisami oraz zasadą zaufania do obywateli, w szczególności poprzez brak poczynienia ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także niedostateczne wyjaśnienie motywów podjętej decyzji.
W konsekwencji Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Prezes SA w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. Stwierdził, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji wskazanych w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności praw i innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jego zdaniem wniosek Skarżącego - w zakresie objętym sentencją zaskarżonej decyzji - dotyczył udostępnienia postanowienia
o przedstawieniu zarzutów. Jak stwierdził, z dokonanych przez Organ I instancji ustaleń faktycznych wynika, że żądany dokument został objęty klauzulą tajności.
Prezes SA w W. uznał, że skoro żądane przez Skarżącego informacje zostały objęte ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli "tajne" określoną w przepisach ustawy o ochronie informacji niejawnych, to brak było podstaw do udostępnienia tych informacji w trybie przepisów ustawy o dostępie
do informacji publicznej. Zauważył, że słusznie Organ I instancji wskazał, że tryb
i zasady udostępniania informacji objętych ochroną wynikającą z przepisów ustawy
o ochronie informacji niejawnych następuje wyłącznie na podstawie tejże ustawy. Wobec powyższych okoliczności za prawidłowe uznał stanowisko Organu I instancji, który odmówił udostępnienia informacji w postaci postanowienia o przedstawieniu zarzutów, na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie
do informacji publicznej.
Jego zdaniem nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Uznał, że zaskarżona decyzja Organu I instancji zawiera wszystkie elementy określone w przepisie art. 107 § 1 i 3 k.p.a.. Wskazał, że Organ I instancji uzasadnił stanowisko - tak w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej. Z tego powodu w jego ocenie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., który statuuje zasadę prowadzenia przez organ postępowania w taki sposób, aby wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz art. 11 k.p.a., według którego należy wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi organ się kierował.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zarzucając naruszenie przepisów:
I. prawa materialnego w postaci:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 poz. 2176, dalej u.d.i.p) poprzez nieudostępnienie informacji w zakresie żądanym we wniosku Skarżącego,
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną,
3. art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie żądanych przez Skarżącego informacji jako informacje niejawne, które nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. bez przywołania konkretnych wartości wymienionych w tych przepisach, które mogłyby uzasadniać odmowę udostępnienia informacji publicznej;
II. przepisów postępowania w postaci:
1. art. 107 § 1 oraz art. 107§ 3 w zw. art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez ograniczenie się jedynie do przedstawienia w uzasadnieniu ogólnego stanu prawnego sprawy bez wskazania przy tym np. w jakim zakresie prywatność osoby fizycznej jest przesłanką do odmowy udzielenia informacji (w decyzji tylko wspomniano o art. 5 ust. 1 u.d.i.p., ale bez późniejszego odniesienia do stanu faktycznego), w jakim zakresie są to informacje niejawne lub "inne tajemnice", o których wspomina przedstawiony w treści decyzji art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wyprowadzenie sprzecznej ze sobą argumentacji wskazującej na odmowę udostępnienia informacji również z uwagi na uznanie jej za informację przetworzoną, co wywołuje wątpliwości co do faktycznej podstawy rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym wnosił uchylenie skarżonej decyzji Prezesa SA
w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa SO w W., a także wskazanie organom obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej stosownie do wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt sprawy i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Organu z decyzją z dnia [...] marca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji z dnia [...] lutego 2021 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.).
Przedmiotem wniosku Skarżącego było żądanie udostępnienia informacji publicznej w postaci aktu oskarżenia w sprawie o sygn. akt [...] [...] oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. postanowienia o zatrzymaniu, postanowieniu prokuratora o ogłoszeniu zarzutu, postanowienia sądu
o tymczasowym aresztowaniu, postanowienia sądu o uchyleniu tymczasowego aresztowania.
Organ wskazał, że Prezes SO w Warszawie poinformował Wnioskodawcę, że w sprawie [...] [...] nie wydano postanowienia o zatrzymaniu, ani postanowienia
o uchyleniu tymczasowego aresztowania.
W zakresie żądania udostępnienia postanowienia o przedstawieniu zarzutów Prezes SO w W. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] odmówił Wnioskodawcy udostępnienia informacji.
W ocenie Organu żądane informację stanowią informację publiczną, a Prezes SO w W. jest obowiązany udostępniać informacje publiczne na wniosek. Wskazał, że w sytuacji złożenia wniosku o udzielenie informacji w zakresie aktu oskarżenia oraz postanowienia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, wydanych w stosunku do konkretnej osoby, w sytuacji gdy rozprawa główna rozpoczynająca przewód została prowadzona z wyłączeniem jawności, prawo do żądania wskazanych informacji zostało ograniczone, bowiem dane objęte żądaniem wniosku stanowią przedmiot ochrony tajemnicy ustawowej. Organ I Instancji twierdzi, że z uwagi na dokonaną kwalifikację wniosku, a także zdefiniowanie ciążącego na organie, prawnego obowiązku, decyzja odmowna była zasadna.
Jak wskazał, w decyzji Organ I instancji wyjaśnił, że żądane informacje zostały objęte klauzulą tajności, co przy uwzględnieniu regulacji art. 5 ust. 1 u.d.i.p. obligowało organ do wydania decyzji odmownej.
Wskazał, że biorąc pod uwagę treść pisma Wnioskodawcy z 28 grudnia
2020 r., jednoznacznie wskazującego na znajomość przedmiotu sprawy oraz danych oskarżonego – M. P., Organ I instancji postanowił odmówić udostępnienia informacji publicznej z innych powodów niż pierwotnie wskazał w treści pisma Wiceprezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. i [...] grudnia 2020 r., tj. faktu, że jest to informacja publiczna a Skarżący nie wykazał, że jej ujawnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Ostatecznie organ uznał, że dane objęte wnioskiem, nie mogą zostać udostępnione, ponieważ prowadziłoby to do ujawnienia prawnie chronionych informacji, których ochrona przewidziana jest w art. 5 ust. 1. w zw. z 5 ust. 2 u.d.i.p..
Wskazał, że rozprawa główna, rozpoczynająca przewód sądowy, decyzją przewodniczącego odbyła się z wyłączeniem jawności. Zgodnie z art. 360 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r., (Dz.U. z 2020 r., poz. 30, zwanej dalej k.p.k.), Sąd może wyłączyć jawność rozprawy w całości albo w części. Podniósł, że jawność rozprawy w całości lub części może zostać wyłączona na mocy decyzji sądu w sytuacjach enumeratywnie wskazanych w art. 360 § 1-3 k.p.k. Wyłączenie jawności następuje
z woli sądu. Samo wyłączenie jawności rozprawy nie jest okolicznością zachodzącą
z mocy prawa, ale wymaga oceny sytuacji przez sąd. Wyłączenie na podstawie art. 360 § 1 k.p.k. jawności rozprawy głównej w całości, w przypadku której mogłoby dojść do ujawnienia okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być zachowane w tajemnicy, stanowi w istocie wyłączenie jawności "zewnętrznej". W związku z powyższym informacje z rozprawy głównej, w tym informacje dotyczące aktu oskarżenia, powinny być chronione w sposób szczególny. Akt oskarżenia zawiera szereg informacji, których udostępnienie, nawet po uniemożliwieniu zapoznania się wnioskodawcy z danymi osobowymi, mógłby zagrozić całemu postępowaniu przygotowawczemu.
Wyłączenie jawności rozprawy głównej, rozumianej jako niejawnej dla publiczności, jednakże, w której czynności procesowe dokonywane są jawnie wobec osób biorących w nich udział, nie może powodować ujawnienia aktu oskarżenia
w trybie dostępu do informacji publicznej.
Organ wskazał, że żądane przez Skarżącego informacje zostały objęte ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli "tajne" określoną
w przepisach ustawy o ochronie informacji niejawnych zatem brak było podstaw do udostępnienia tych informacji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie Sądu, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Z powyższych unormowań wynika, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady
i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Stosowanie przepisów ustawy
o dostępie do informacji publicznej jest niedopuszczalne wówczas, gdy żądane informacje mające charakter informacji publicznych mogą być udostępnione w innym trybie.
Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 9 grudnia 2013 r. (I OPS 7/13), przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady
i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są m.in. przepisy art. 156
i art. 321 k.p.k. Przepis art. 156 §1 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis, należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Przepisy
art. 156 § 5 i 5a odnoszą się z kolei do postępowania przygotowawczego. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko wobec stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Całość wywodu Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do następujących wniosków. Po pierwsze, przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego
art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, iż akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie, wskazane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. Skoro zatem dostęp do żądanych informacji publicznych określają przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., to w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. Zasadnie jest zatem twierdzenie, że żądane we wniosku informacje są informacjami publicznymi, ale dostęp do niech regulują przepisy szczególne, tj. k.p.k..
Zdaniem Sądu należy uznać, iż Organ nie wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, ale nie została wyjaśniona sprawa klauzuli tajności żądanych dokumentów. Czy wyłączenie jawności rozprawy związane było z koniecznością objęcia dokumentów ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli "tajne" lub innych klauzulach określonych
w przepisach ustawy o ochronie informacji niejawnych, czy też wynikało z innych przesłanek opisanych w art. 360 § 1 k.p.k..
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ uwzględni ww. rozważania Sądu, będzie zobowiązany do zajęcia stanowiska w kwestii ewentualnego udostępnienia żądnych informacje w trybie przewidzianym w k.p.k..
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a..
-----------------------
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło