I SA/Po 740/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Miasta [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości postanawia odrzucić sprzeciw. Miasto [...], reprezentowane przez głównego specjalistę działającego na podstawie pełnomocnictwa Prezydenta Miasta [...], pismem z [...] sierpnia 2021 r., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sprzeciw na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Wojewody. Zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił decyzję Prezydium Rady Narodowej miasta [...] z [...] kwietnia 1960 r., nr [...], w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 (pkt 1 decyzji) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w tym zakresie. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o odrzucenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw należy odrzucić z powodu jego niedopuszczalności. Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że sprzeciw na wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Wojewody został wniesiony przez Miasto [...], będące następcą prawnym organu pierwszej instancji w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcia zatem wymaga, czy organ, który jest następcą prawnym nieistniejącego organu - Prezydium Rady Narodowej miasta [...], który wydał decyzję w pierwszej instancji, jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu na decyzję organu odwoławczego wydaną w tej sprawie. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - w skrócie: "p.p.s.a"), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W doktrynie podnosi się, że pod pojęciem skarżącego należy rozumieć podmiot uprawniony w świetle regulacji art. 50 p.p.s.a., do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, który skorzystał z tego uprawnienia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex ). Stosownie z kolei do postanowień art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Z kolei art. 64b § 1 p.p.s.a. stanowi, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Mając na uwadze zasadę racjonalności prawodawcy oraz rozróżnianie przez ustawodawcę pojęcia skarżącego od organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, stwierdzić należy, że organ o którym mowa powyżej nie jest uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tego rodzaju sytuacji, organ który wydał zaskarżony akt musiałby bowiem występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym w podwójnym charakterze, zarówno, jako skarżący popierający skargę, jak też jako organ broniący swojego poprzedniego stanowiska. Taka sytuacja byłaby jednak nie do pogodzenia z kontradyktoryjnym charakterem postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że nie można mówić o interesie prawnym organu administracji pierwszej instancji do kwestionowania przed sądem administracyjnym orzeczeń organu odwoławczego. Organ administracji, powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w ogóle nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Wykonywanie władztwa administracyjnego przez organ gminy następuje kosztem ograniczenia uprawnień samej gminy w sferze ochrony jej interesu prawnego (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1648/07, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym postanowieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a wcześniej administracyjnego nie może być gmina, której organ wydał zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji. Jej rola w postępowaniu kończy się bowiem z chwilą wydania zindywidualizowanego aktu prawnego (decyzji, postanowienia) skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej (por. wyrok NSA z 18 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1211/06). Powyższe rozważania pozostają przy tym zgodne z konstrukcją postępowania administracyjnego, w którym to w razie wniesienia przez stronę tego postępowania odwołania bądź zażalenia kompetencje do ostatecznego załatwienia sprawy zostają przekazane organowi wyższego stopnia. Wyrazem tej zasady są postanowienia przytoczonego powyżej art. 32 p.p.s.a., który jako stronę postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej wymienia organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, a więc co do zasady organ wyższego stopnia, nie zaś organ załatwiający sprawę w pierwszej instancji. Gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w tejże sprawie (por. wyrok NSA z 24 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1693/13). Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Reasumując, organ będący następcą prawnym organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia sprzeciw na akt wydany w tej sprawie przez organ wyższego stopnia. W związku z tym uznać należy, że wywiedziony w niniejszej sprawie sprzeciw przez Miasto [...] jest niedopuszczalny, a zatem podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 w zw. z art. 64a i art. 64b oraz art. 16 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.