III OSK 4565/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-18
Skład orzekający: NSA Teresa Zyglewska, NSA Jerzy Stelmasiak, del. WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazd sprowadzony z zagranicy, który wymaga napraw wykraczających poza drobne, może być uznany za odpad w rozumieniu przepisów prawa krajowego i unijnego, co skutkuje koniecznością jego zagospodarowania zgodnie z procedurami dotyczącymi odpadów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo podzielił stanowisko organów administracji. Pojazd, który wymagał napraw wykraczających poza drobne, a jego poprzedni właściciel nie dokonał napraw umożliwiających jego użytkowanie, może być uznany za odpad. Naprawa takiego pojazdu poza stacją demontażu nie pozbawia go statusu odpadu, a jedynie profesjonalne przetwarzanie w instalacjach lub urządzeniach może prowadzić do odzysku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o rejestrację pojazdu sprowadzonego z zagranicy. Starosta Wejherowski zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym przemieszczaniu odpadu. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał skarżącego do zagospodarowania pojazdu jako odpadu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na postanowienie GIOŚ. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących uznania pojazdu za odpad.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1455/20 w sprawie ze skargi S.W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 22 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.W. (dalej: skarżący) na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2020 r. w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 27 sierpnia 2019 r. skarżący złożył do Starosty Wejherowskiego dokumenty wydane dla pojazdu marki [...] wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu na terytorium Polski.
Pismem z 2 września 2019 r. Starosta Wejherowski zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu oraz przekazał kopie następujących dokumentów: wniosku o rejestrację pojazdu na terytorium RP z 27 sierpnia 2019 r., dokumentu "Salvage Certificate of a Vehicle" wydanego przez właściwy organ stanu Illinois wraz z tłumaczeniem, rachunku sprzedaży z 6 marca 2019 r. wraz z tłumaczeniem, zaświadczenia o przeprowadzeniu okresowego i dodatkowego badania technicznego pojazdu z 8 sierpnia 2019 r. wraz z załącznikiem, niemieckich dokumentów celnych z ich tłumaczeniem, jak i opinii technicznej z 10 sierpnia 2019 r. sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę.
Postanowieniem z [...] marca 2020 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L 190 z 12.07.2006 r., s. 1 ze zm. – dalej: rozporządzenie nr 1013/2006), przez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia.
Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie zarzucając naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 kwietnia 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2019 r., poz. 1162) w związku z art. 24 ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006 oraz z art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2018 r., poz. 578), a także art. 72 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 72 ust. 2a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020, poz. 110).
Postanowieniem z [...] maja 2020 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił własne postanowienie w części dotyczącej terminu jego wykonania, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie z [...] marca 2020 r. w mocy.
W ocenie organu, przedmiotowy pojazd stanowił odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r. poz. 701 ze zm.).
Skarżący wniósł skargę na postanowienie z 15 maja 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu administracyjnym, także w zakresie wniosków dowodowych, są prawidłowe. Sąd I instancji doszedł do przekonania, że przedmiotowy pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, co uzasadniało zastosowanie procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006. Poprzedni właściciel sprzedał pojazd po zaniżonej cenie, nie dokonując wymaganych napraw i przekazując dla pojazdu dokument "Salvage Certificate of Vehicle" z adnotacją o braku możliwości rejestracji. Skarżący nie przedstawił natomiast dokumentu "Certificate of Title of Vehicle" z adnotacją "Rebuilt". Oznacza to, że pojazd stracił swoje dotychczasowe przeznaczenie już na terenie USA i w takim stanie technicznym został przemieszczony do Polski. Właściwe władze Stanu Illinois wydały dokument, na podstawie którego nie była możliwa rejestracja pojazdu. Ponadto wymagane dla pojazdu było uzyskanie statusu pojazdu zrekonstruowanego, którym skarżący w chwili sprowadzenia pojazdu na terytorium Polski nie dysponował.
Z akt wynika, że niezbędnych napraw wymagały m.in. drzwi boczne przednie prawe i pas przedni kompletny. Ponadto konieczna była wymiana pokrywy przedniej, błotnika przedniego i szyby przedniej. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że pojazd był uszkodzony w obrębie środkowej części po prawej stronie. Nie były to zatem drobne naprawy w rozumieniu "Wytycznych korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów". Ponadto pojazd wjechał na teren Polski nieoczyszczony z płynów eksploatacyjnych i już z tego powodu spełniał kryteria do uznania za odpad.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego.
Po pierwsze, "art. 145 § 1 pkt 1 a)" w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Polegało to na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu wskazanej normy prawnej, podczas gdy pojazd nie był uszkodzony w stopniu uzasadniającym uznanie go za odpad oraz nie spełniał przesłanek ustawowego "pozbycia się" przez dotychczasowego właściciela.
Po drugie, "art. 145 § 1 pkt 1a)" w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz w związku z art. 24 ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 1013/2006, jak i w związku z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Polegało to na ich nieprawidłowym zastosowaniu i nieuprawnionym wezwaniu skarżącego do zagospodarowania odpadu. W ocenie skarżącego, przedmiotowy pojazd nie stanowił odpadu w dacie przekroczenia polskiej granicy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, zarzut podnoszący naruszenie "art. 145 § 1 ust. 1a)" został błędnie sformułowany, ponieważ nie wskazano aktu prawnego, którego ten przepis dotyczy. Przyjmując nawet, że chodzi tu o przepis art. 145 p.p.s.a., zauważyć należy, że przepis ten nie ma takej jednostki redakcyjnej. Przepis ten dzieli się na paragrafy, natomiast art. 145 § 1 dzieli się na punkty i litery.
Po drugie, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L z 2008 r. poz. 312, s. 3). W pierwszej kolejności należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy zbywca pojazdu zamierzał się go pozbyć nie widząc dla niego innego zastosowania, tak jak to przyjął za organami Sąd I instancji. Jest to warunek konieczny dla przyjęcia, że skarżący w tej sprawie dokonał międzynarodowego przemieszczenia odpadów, ponieważ skarżący stwierdził, że nie miał zamiaru pozbycia się uszkodzonego pojazdu (zakupił go w celu naprawy), a więc tylko przyjęcie, że pojazd ten w momencie zakupu był pojazdem wycofanym z eksploatacji (a więc odpadem), pozwala na przyjęcie, że status ten zachował po wprowadzeniu na terytorium Polski. Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się" (wyrok z 4 lipca 2019 r., Tronex, C 624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu do pojęcia "pozbywać się" z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że należy je interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98, którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że wyrażenia "pozbywać się", a zatem i pojęcia "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, nie można interpretować w sposób zawężający. Pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i 19 dyrektywy.
Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy dany przedmiot lub substancja stanowi "odpad" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, należy ustalić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Oznaczone okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98 ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. podobnie wyroki: z 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C 188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C 113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C-629/19 TSUE ponadto orzekł, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy rozpatrywany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Ten przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania przedmiotu lub substancji należy dokonać bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad. Przepisy dyrektywy 2008/98 dotyczą bowiem zapewnienia, żeby czynności odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów były wprowadzane w życie bez zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. Uwzględniając obowiązek dokonania wykładni rozszerzającej pojęcia "odpadów", należy uznać, że dotyczy jedynie sytuacji, w których ponowne wykorzystanie takiego towaru lub substancji jest nie tylko możliwe, ale i pewne, bez konieczności poddania w tym celu uprzedniemu procesowi odzyskiwania odpadów, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy 2008/98. W kontekście tych rozważań TSUE konsekwentnie podkreśla, że to organy krajowe są właściwe do oceny okoliczności faktycznych rozpoznawanej przez nich sprawy i ustalenie, czy posiadacz przedmiotu lub substancji rzeczywiście miał zamiar ich "pozbycia się".
W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że sformułowana wyżej definicja odpadu jest definicją szeroką i musi ulegać doprecyzowaniu na gruncie poszczególnych stanów faktycznych. W odniesieniu do sprowadzanych z zagranicy pojazdów, doprecyzowanie to nastąpiło między innymi w formie wskazówek metodycznych Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 3 kwietnia 2008 r. z korektami pkt 2 z 15 lipca 2008 r. oraz z 21 marca 2013 r. w sprawie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Wskazówki te zostały sporządzone przez wyspecjalizowany organ i wydane na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 porozumienia z 7 lutego 2007 r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Głównym Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów oraz biorąc pod uwagę porozumienie z 26 lipca 2006 r. pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego o współdziałaniu Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Transportu Drogowego, w celu zapewnienia jednolitej interpretacji przepisów prawa krajowego, wspólnotowego i międzynarodowego w zakresie dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów. Wskazówki te uwzględniają ponadto wspólną interpretację wszystkich państw członkowskich rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Stąd też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazówki metodologiczne mogą mieć istotne znaczenie dla wykładni definicji odpadu w związku z transgranicznym przemieszczaniem pojazdu.
Z wskazówek metodologicznych wynika, że transgranicznie przemieszczany pojazd wypełnia definicję "odpadu", określoną w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, jeżeli:
1. poprzedni właściciel dokonał pozbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument własności pojazdu, z którego wynika, że nie nadaje się on do naprawy lub uległ kasacji ("Certificate of Destruction", "Damage Equal to the Value", "For Parts Only", "Non Rebuildable", "Non Repairable" itp.);
2. poprzedni właściciel dokonał pozbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument pojazdu inny niż w pkt 1, a uszkodzony pojazd wymaga napraw wykraczających poza naprawy drobne określone w "Wytycznych korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów";
3. z oświadczenia strony lub dokumentów (faktura) wynika, że zakupiła pojazd z przeznaczeniem na części;
4. przewożona jest część pojazdu lub pojedyncze części nie nadające się do bezpośredniego zamontowania w pojazdach oraz części wymontowane z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko – części te są wymienione w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz.U. Nr 201, poz. 1666).
W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że poprzedni właściciel pojazdu nie dokonał napraw umożliwiających użytkowanie omawianego pojazdu poza granicami Polski. Nie ulega również wątpliwości, że konieczne naprawy przekraczały drobne naprawy. W dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu korespondentów unijnych dla rozporządzenia Nr 1013/2006, zostały uzgodnione wytyczne w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. Wytyczne te zawierają ujednolicone stanowisko państw członkowskich co do sposobu, w jaki w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich należy interpretować rozporządzenie Nr 1013/2006. Z pkt 8 lit. e) wytycznych wynika, że pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad między innymi, gdy nie nadaje się do drobnych napraw lub posiada znacznie uszkodzone istotne części (np. w wyniku wypadku) lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Istotne przy kwalifikowaniu pojazdu jako odpadu może być również, że koszty naprawy przekraczają obecną wartość pojazdu (pkt 9 lit. d) wytycznych). Jak wynika z opinii rzeczoznawczy złożonej w tej sprawie, pojazd w dniu przedstawienia do wyceny był uszkodzony w wyniku wypadku drogowego. Jako uszkodzone części stwierdzono rozbitą szybę czołową, pogiętą pokrywę silnika, pogięty wspornik zamka maski, rozbity reflektor, połamaną kratę ozdobną wlotu powietrza, pogiętą chłodnicę, zdeformowaną obudowę zespołu chłodniczego oraz zgięty zderzak przedni. Ponadto rzeczoznawca wskazał również na rozerwane poszycie zewnętrzne, pogięty spojler dolny zderzaka, uszkodzoną osłonę silnika, pogięty błotnik i uszkodzone nadkole, a także uszkodzenia koła, w tym trwałe uszkodzenie opony. Z opinii wynika także, że na skutek wypadku doszło do wyzwolenia poduszek powietrznych pasażera i kierowcy. Potwierdza to również dokumentacja fotograficzna. Wartość pojazdu nieuszkodzonego została przez rzeczoznawcę oszacowana na 14 597 zł, a szacunkowy ubytek wartości na 66%. Tego rodzaju uszkodzeń nie można niewątpliwie zakwalifikować jako wymagających drobnych napraw, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Jako przykład drobnych napraw w wytycznych korespondentów wskazano bowiem pękniętą lub rozbitą przednią szybę, rozbite lampy przednie lub tylne, silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski, nieotwierające lub niezamykające się drzwi lub drzwi zdjęte z zawiasów (każda para drzwi dołączona do pojazdu), konieczność wymiany klocków hamulcowych, rozładowany akumulator lub jego brak, całkowicie zużyty bieżnik opon oraz uszkodzona nieistotna część pojazdu. Spełnienie warunku z pkt 2 wskazówek metodologicznych oznacza zatem, że przedmiotowy pojazd mógł być uznany za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Jako niespełniony należy ocenić natomiast warunek zawarty w punkcie pierwszym, trzecim i czwartym wskazówek metodologicznych, co uwzględniając spełnienie warunku z pkt 2, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów odnośnie uznania przedmiotowego pojazdu za odpad w trakcie jego międzynarodowego przemieszczenia. Oznacza to, że zarzut naruszenia prawa materialnego tj. zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach nie zasługiwał na uwzględnienie.
Po trzecie, podkreślenia wymaga, że naprawa samochodu oraz wymiana części w profesjonalnym warsztacie blacharsko-lakierniczym lub autoryzowanym serwisie nie spełnia przesłanek ustawowych gospodarowania odpadami. Naprawa pojazdu wycofanego z eksploatacji w warsztacie samochodowym narusza art. 29 ust. 1 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią tego przepisu, odpady muszą być przetwarzane w instalacjach lub urządzeniach. Oznacza to, że odpad może być pozbawiony statusu odpadu (utrata statusu odpadu) jedynie przez poddanie go procesom odzysku, w szczególności recyklingu. Ewentualna naprawa samochodu wycofanego z eksploatacji w warsztacie samochodowym, a nawet jego rejestracja nie stanowią zastosowania procesów gospodarowania odpadami, które pozbawiając odpadu pewnych jego cech, mogą pozwolić na uznanie, że pojazd wycofany z eksploatacji, już wcześniej zakwalifikowany do kategorii odpadów, ten status utracił. Naprawa pojazdu wycofanego z eksploatacji poza stacją demontażu nie jest to proces ich przetwarzania w instalacjach lub urządzeniach, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach w związku z art. 29 ust. 2 tej ustawy. Ponadto z art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2016 r., poz. 803 ze zm.) wynika jednoznaczny obowiązek przekazania pojazdu wycofanego z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów. Jednocześnie jest to zgodne z zasadą prewencji w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko pojazdów wycofanych z eksploatacji, w tym także ochrony życia i zdrowia ludzi, zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 11 i pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.), czyli również zasadą zrównoważonego rozwoju. Natomiast w żadnym przypadku czynność materialno-techniczna zarejestrowania pojazdu wycofanego z eksploatacji, który został naprawiony poza stacją demontażu, nie wywołuje skutku prawnego w postaci utraty statusu odpadu przez pojazd, ponieważ nie został poddany procesowi przetwarzania w stacji demontażu (por. wyrok NSA z 5 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 961/17, LEX nr 2643066). W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut podnoszący naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz w związku z art. 24 ust. 3 lit. a) rozporządzenia Nr 1013/2006, jak i w związku z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło