VII SA/Wa 1466/21
PostanowienieWSA w Warszawie2021-10-22
Skład orzekający: Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komitet (podmiot nieposiadający osobowości prawnej, utworzony poza obowiązującym systemem prawa) posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym i czy czynność odrzucenia projektu uchwały przez radę gminy mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu z dwóch powodów: po pierwsze, Komitet, jako podmiot nieposiadający osobowości prawnej i niebędący organizacją społeczną, nie posiada zdolności sądowej zgodnie z art. 25 PPSA. Po drugie, czynność odrzucenia projektu uchwały przez radę gminy nie jest aktem administracyjnym ani czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 PPSA.Stan faktyczny
K. z siedzibą w B. (Komitet) wniósł skargę na czynność Rady Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2021r. polegającą na odrzuceniu projektu uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na jej niezasadność i zgodność działań Rady z prawem. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę oraz zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA- Tomasz Janeczko po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. z siedzibą w B. na czynność Rady Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2021r. w przedmiocie odrzucenia projektu uchwały postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Pismem z dnia 29 maja 2021r. K. z siedzibą w B., zwany dalej "K." wniósł skargę na czynność Rady Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2021r. w sprawie odrzucenia projektu uchwały
w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany "studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S."
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że wniesiona przez K. skarga jest niezasadna,
a wykonywane działania ze strony Rady Gminy S. były właściwe i zgodne z prawem oraz nie naruszają interesu prawnego i faktycznego komitetu Inicjatyw Obywatelskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Ocenę merytorycznej zasadności skargi powinno zawsze poprzedzać badanie jej wymogów formalnych, w tym warunku dopuszczalności takiej skargi, a zatem ustalenie czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia.
Dokonując oceny wywiedzionej skargi pod wyżej wskazanym kątem należy stwierdzić, że skarga ta podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 25 p.p.s.a zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają osoby fizyczne i osoby prawne (§ 1), a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nie posiadające osobowości prawnej (§ 2). Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów
i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3). Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4).
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez K.
z siedzibą w B. Stwierdzić należy, że Komitet nie należy do żadnej z grup wymienionych we wskazanym powyżej art. 25 p.p.s.a, co powoduje, że nie jest to podmiot mogący być samodzielnym podmiotem praw i obowiązków i tym samym nie może on występować w postępowaniu sądowym. Komitet nie jest bowiem ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, ani też organizacją społeczną nie posiadającą osobowości prawnej.
Warunkiem uznania zdolności sądowej danego podmiotu jest przede wszystkim utworzenie go zgodnie z obowiązującym prawem. Oznacza to, że
w polskim systemie prawnym jakakolwiek struktura organizacyjna tylko wówczas może samodzielnie występować (i tym samym posiadać zdolność sądową), jeżeli obowiązujące przepisy umożliwiają powstanie danego typu podmiotu. Zasada ta niepodzielnie odnosi się zarówno do osób prawnych, jak i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Tym samym nie mają odrębnej zdolności sądowej struktury organizacyjne utworzone poza obowiązującym systemem prawa. (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1161/02).
Z powyższych względów Sąd uznał, że skarżący Komitet nie posiada zdolności sądowej.
Ponadto wskazać należy, że warunkami formalnymi skutecznego złożenia do sądu administracyjnego skargi jest między innymi złożenie skargi na akt lub czynność objętej zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, które wyznaczają przepisy ustawy p.p.s.a. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z § 2a ww. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych
w powołanych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., działania organów administracji publicznej, a także ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Tak jak wyżej wskazano, przedmiotowa skarga K. dotyczy czynności Rady Gminy S. polegającej na odrzuceniu na posiedzeniu Rady Gminy Stare B. w dniu [...] kwietnia 2021r. projektu uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany "studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. Tym samym stwierdzić należy, że nie istnieje akt lub czynność jako przedmiot zaskarżenia.
Wzmiankowane odrzucenie przez Radę projektu uchwały nie jest aktem administracyjnym, a jedynie czynnością i to taką, która nie podlega kognicji Sądu
w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, skargę K. należało odrzucić z uwagi na brak zdolności sądowej tego podmiotu do występowania w postępowaniu sądowym oraz z uwagi że, zaskarżona czynność nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i pkt 6 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło