II SA/Kr 957/18

WyrokWSA w Krakowie2018-10-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, WSA Agnieszka Nawara –Dubiel (spr.), WSA Iwona Niżnik- Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego, obejmującego infrastrukturę techniczną, budynki mieszkalne, tereny zielone i rekreacyjne, został zrealizowany, jeśli część wywłaszczonej nieruchomości zajmują jedynie tereny zielone, chodniki, drogi wewnętrzne i skatepark, a nie budynki mieszkalne czy główne instalacje techniczne?
Ratio decidendi
Cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany, nawet jeśli część nieruchomości zajmują tereny zielone, chodniki, drogi wewnętrzne i skatepark, ponieważ te elementy stanowią infrastrukturę służącą mieszkańcom osiedla i tworzą z nim funkcjonalną całość. Nieruchomość nie podlega zwrotowi, jeśli jej całość lub część została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, który może obejmować nie tylko budynki mieszkalne i instalacje techniczne, ale także tereny zielone i rekreacyjne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów administracyjnych, które uchylały decyzje organów, ostatecznie Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą zwrotu części działki nr [...]. Skarżący F. P. zarzucał naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że część nieruchomości nie została zajęta na cel wywłaszczenia i powinna zostać zwrócona. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej nieruchomości, w tym na terenach zielonych, chodnikach, drogach wewnętrznych i skateparku.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara –Dubiel (spr.) WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi F. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. (nr [...]) Starosta [...] orzekł o zwrocie na rzecz F. P. oraz J. P. nieruchomości oznaczonych jako działki: nr [...] o pow. 0,1113 ha (powstała z podziału działki nr [...]) i nr [...] o pow. 0,0011 (powstała z podziału działki nr [...]), poł. w obr.[...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. [...] oraz o zobowiązaniu ww. osób do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miejskiej [...] wniesionego od powyższej decyzji Wojewoda decyzją z dnia 22 maja 2015r. ([...]) utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina Miejska [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 października 2015 r., sygn. II SA/Kr 872/15 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd ocenił, że lansowana przez organy administracyjne teza, że cel wywłaszczenia określony ogólnie jako budowa Miasta [...], a doprecyzowany, odnośnie wnioskowanych do zwrotu działek - jako budowa ogródków działkowych, nie został zrealizowany - wydaje się przedwczesna i nie poparta zgromadzonymi w sprawie dowodami. Sąd podkreślił, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że przez ww. nieruchomość przebiega sieć cieplna, kable energetyczne, gazociąg średniego ciśnienia, rurociąg kanalizacji sanitarnej oraz sieć wodociągowa (pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji SA z dnia 1.01.2005 r., pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej SA w K. z dnia 5.06. 2008 r., pismo Enion SA Oddział w K. Zakład Energetyczny K. z dnia 20.05.2008 r.). Zatem obowiązkiem organu było ustalenie kiedy i na jakie potrzeby powstawały przebiegające po ww. działkach sieci. Określony w orzeczeniu wywłaszczającym cel jako realizacja miasta [...], w sąsiedztwie terenu obejmującego przedmiotowe działki sprowadzał się do realizacji osiedla bloków i domków jednorodzinnych. Cel jakim jest realizacja powyższej inwestycji nie oznacza tylko budowy budynków mieszkalnych, lecz również jej infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom tj. pawilony handlowe, usługowe, szkoły, boiska sportowe, place zabaw, garaże, parkingi, zieleń osiedlową, ciągi piesze, a także instalacje podziemne (wodociągi, gazociągi, sieć kanalizacyjną itp.) oraz nadziemne (np. linie energetyczne) umożliwiające właściwe korzystanie z takiego założenia urbanistycznego jakim jest osiedle mieszkaniowe, tworząc funkcjonalną i spójną całość. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 29 września 2016 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł: < w pkt 1, 3 i 4 decyzji - o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0011 ha (powstała z podziału działki nr [...]), objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...], m. K., w granicach parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat. [...], na rzecz F. P. i J. P. oraz o rozliczeniach finansowych dokonanych z tytułu zwrotu działki nr [...], < w pkt 2 decyzji - o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] o pow. 1,3143 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K., obj. księgą wieczystą nr [...] w granicach parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat. [...]. na rzecz: F. P. i J. P.. Odwołanie od pkt 1, 3 i 4 tej decyzji złożyła Gmina [...]. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda decyzją z dnia 27 lutego 2017 r. znak [...]: I. 1) uchylił decyzję Starosty [...] z 29 września 2016 r. znak: [...], w części dotyczącej jej pkt 1, 3 i 4, orzekających o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0011 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K. oraz o rozliczeniach finansowych dokonanych z tytułu zwrotu działki nr [...], 2) orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0011 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K., powstałej z podziału działki nr [...], obj. księgą wieczystą nr [...], w granicach parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat. [...], na rzecz: F. P. i J. P., II. utrzymał w mocy pkt 2 decyzji Starosty [...] z 29 września 2016 r. znak: [...], orzekający o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] o pow. 1,3143 ha, obr. [...] jedn. ewid. [...], m. K., obj. księgą wieczystą nr [...], w granicach parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat. [...], na rzecz: F. P. i J. P.. Po rozpoznaniu skargi F. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. II SA/Kr 573/17 uchylił punkt II zaskarżonej decyzji, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2018 r., znak [...] utrzymał w mocy pkt 2 decyzji Starosty [...] z dnia 29 września 2016 r. znak: [...] Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że żadna z części przedmiotowej nieruchomości nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, wąsko pojmowany li tylko jako budowa instalacji podziemnych. Przedmiotowa nieruchomość, wywłaszczona pod budowę Miasta [...] i [...], jak wynika z przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r. rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości, w części północnej znajduje się za ogrodzeniem Zakładu Uzdatniania Wody [...] i stanowi teren zielony porośnięty trawą, następnie zagospodarowana jest pod pas betonu z urządzeniami wchodzącymi w skład skateparku, pas trawy z młodymi drzewkami ozdobnymi, chodnik z kostki z barierką metalową, drogę wewnętrzną z kostki brukowej oraz wchodzi w teren skarpy porośniętej trawą. W piśmie z 12 czerwca 2014 r. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. poinformował, że ww. skatepark został przyjęty do realizacji jako zadanie pn. "Wykonanie toru dla jazdy na deskorolkach" na podstawie Uchwały nr [...] Rady Dzielnicy [...] z [...] października 2003 r. i zrealizowany w całości w 2005 r. Natomiast z pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z 26 sierpnia 2013 r. wynika, że przedmiotowa część działki nr [...] znajduje się poza pasem drogowym drogi publicznej, przebiega przez nią natomiast ww. droga wewnętrzna, a ponadto działka nr [...] pozostaje w utrzymaniu ZIKiT-u jako ciąg pieszy oraz zieleń. Zauważyć dodatkowo należy, iż również przed powstaniem skateparku przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana była zgodnie z celem wywłaszczenia, bowiem jak wynika z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przedmiotowej nieruchomości z [...] października 2005 r. działka nr [...] w terenie wykorzystywana była jako zieleniec, z jednym drzewem, na której znajdowała się alejka asfaltowa, chodnik z płyt, ławeczka i jezdnia asfaltowa. Zgromadzone zatem w postępowaniu materiały i dowody wskazują, że na całym przedmiotowym terenie, odpowiadającym nieruchomości wywłaszczonej, zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta [...] i [...]. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, iż zrealizowane instalacje podziemne nie były celem samym w sobie, ale zostały zrealizowane w ramach budowy osiedla mieszkaniowego. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego należy stwierdzić, iż na cel wywłaszczenia niezbędna była cała przedmiotowa nieruchomość, pomimo faktu, iż same instalacje podziemne nie były położone na całej powierzchni tej działki, na której znajduje się również ww. infrastruktura w postaci skateparku, zieleni, drogi i ciągu pieszego. Powołano się również na orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie wywodu, że o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla, w tym także pozostawienie terenów zielonych. Zdaniem Wojewody zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, że na całym przedmiotowym terenie, odpowiadającym nieruchomości wywłaszczonej, zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta [...] i [...]. Nie sposób więc podzielić twierdzeń skarżącego, jakoby przedmiotowa działka mogła podlegać zwrotowi w jakiejkolwiek części, wobec niewykorzystania całej działki na cel wywłaszczenia, wąsko przez skarżącego pojmowany li tylko jako budowa sieci infrastrukturalnych. Teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi bowiem być w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi. W szczególności mogą występować na nim również tzw. obszary zielone, czy rekreacyjne wykorzystywane przez mieszkańców osiedla. Przedmiotowa działka nie stanowi również nieużytku. Wręcz przeciwnie na działce znajduje się chodnik, droga wewnętrzna, skatepark i teren zielony, zatem działka objęta żądaniem zwrotu jest w całości wykorzystywana przez mieszkańców osiedla, którzy mogą korzystać swobodnie dostępnych terenów zielonych i komunikacyjnych. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, należy stwierdzić, iż cel wywłaszczenia został na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany, a tym samym nie można orzec o jej zwrocie Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie F. P., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego 1) art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 121 z późn. zm., zwanej dalej: "ustawą o gospodarce nieruchomościami"), poprzez orzeczenie o odmowie zwrotu części działki nr [...] obr. [...] w granicach parceli katastralnej nr [...], pomimo iż jej część nie została zajęta poprzez wykonanie urządzeń infrastruktury technicznej, a tym samym stała się zbędna na cel wywłaszczenia, 2) art. 7, art. 77 § l, art. 80 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z poźn. zm., zwanej dalej: "Kodeksem postępowania administracyjnego"), poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności faktycznych, a w szczególności w zakresie dokładnej lokalizacji oraz charakteru sieci uzbrojenia terenu przebiegających przez teren działki nr [...] oraz wpływu lokalizacji przedmiotowych sieci na możliwość orzeczenia zwrotu co najmniej części nieruchomości obejmującej działkę nr [...] obr. [...] w granicach parceli katastralnej nr [...], 3) art. 6 oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwą realizację zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych, 4) art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak odniesienia w się w uzasadnieniu do okoliczności wskazujących na możliwość zwrotu co najmniej części nieruchomości obejmującej działkę nr [...] obr. [...], w szczególności tej części na której nie są zlokalizowane żądne elementy infrastruktury technicznej związanej z obsługą osiedla zrealizowanego na wywłaszczonym terenie, 5) art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zbyt skrótowe i ogólnikowe sformułowanie uzasadnienia skarżonej decyzji w odniesieniu do okoliczności wskazujących na możliwość zwrotu co najmniej części nieruchomości obejmującej działkę nr [...] obr. [...], w szczególności tej części na której nie są zlokalizowane żądne elementy infrastruktury technicznej związanej z obsługą osiedla zrealizowanego na wywłaszczonym terenie, jak również nie wyjaśnienie w uzasadnieniu prawnym niniejszej decyzji w dostateczny sposób podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. 6) art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej części rozstrzygnięcia organu l instancji tj. pkt 2 decyzji Starosty [...] z dnia 29 września 2016 roku (znak: [...]), a przez to rozstrzygnięcie sprawy w sposób wadliwy. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz pkt 2 poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie już dwukrotnie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - wyrokami z dnia 2 października 2015 r., sygn. II SA/Kr 872/15 oraz z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. II SA/Kr 573/17. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dokonując kontroli zaskarżonej obecnie decyzji należało w pierwszej kolejności sprawdzić, czy wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniach prawomocnych wyroków zostały wykonane. W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. II SA/Kr 573/17 wskazano między innymi: "Rozpoznając sprawę należy mieć przede wszystkim na uwadze fakt, że wydane poprzednio decyzje w sprawie zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 872/15. (...) W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że mimo ustalenia, iż ogrody działkowe nigdy na przedmiotowych działkach nie powstały, orzeczenie o ich zwrocie jest przedwczesne. Stwierdziwszy, że po objętych postępowaniem działkach przebiegają sieci infrastrukturalne: cieplna, energetyczna, kanalizacja sanitarna, gazociąg średniego ciśnienia, sieć wodociągowa - Sąd nakazał zbadanie kiedy i na jakie potrzeby owe sieci powstały, a w konsekwencji czy i w jakim stopniu mogły stanowić realizację celu wywłaszczenia określonego jako "Budowa miasta i [...]". W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie wykonały powyższe wskazania. Starosta zwrócił się do operatorów sieci i uzyskał wiarygodne informacje o ich przebiegu, dacie oraz celu powstania wraz z kopiami dokumentów źródłowych. Informacje te zostały szczegółowo omówione i przeanalizowane w decyzji Starosty. Na ich podstawie Starosta ustalił, że na obu działkach przeznaczonych w zwrotu przebiegają sieci infrastrukturalne, przy czym sieci przebiegające przez działkę nr [...] stanowią realizację celu wywłaszczenia, natomiast sieć elektroenergetyczna przebiegająca przez działkę nr [...] nie może zostać uznana za realizację celu wywłaszczenia, bowiem nie zasila obiektów infrastruktury ani budynków mieszkalnych, a więc nie służy zaspokojeniu potrzeb wybudowanych osiedli mieszkaniowych". Sąd w omawianym wyroku z 7 lipca 2017 r., sygn. II SA/Kr 573/17 uchylił w części punkt II zaskarżonej decyzji, natomiast w pozostałym zakresie oddalił skargę. Uzasadniając wyrok w zakresie oddalenia skargi wskazano: "Sąd całkowicie podziela ocenę dokonaną przez organ odwoławczy w zakresie braku przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w odniesieniu do działki nr [...]. Orzekając w tym zakresie Sąd w pkt II wyroku oddalił skargę na pkt I zaskarżonej decyzji. Ponieważ zaskarżona decyzja posiada wyraźnie wydzielone części odnoszące się do poszczególnych działek będących przedmiotem postępowania - możliwe było orzeczenie o częściowym uwzględnieniu skargi i oddaleniu jej w pozostałym zakresie". Wobec oddalenia skargi w pkt II omawianego wyroku, decyzja Wojewody z dnia 27 lutego 2017 r. znak: [...] uprawomocniła się w zakresie, w jakim odmówiono zwrotu działki nr [...]. Sąd uchylił wówczas jedynie pkt II decyzji Wojewody z 27 lutego 2017 r., w którym organ odwoławczy utrzymał w mocy pkt 2 decyzji Starosty [...] z 29 września 2016 r. znak: [...], orzekający o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] o pow. 1,3143 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K.. Tylko w takim zakresie sprawa zwrotu została przekazana Wojewodzie do ponownego rozpatrzenia, z następującymi wskazaniami WSA w Krakowie: "Natomiast wadliwa jest decyzja Wojewody w pkt II, a więc w zakresie, w jakim utrzymano w mocy pkt 2 decyzji organu I instancji bez szczegółowego rozważenia zarzutu odwołania F. P. dotyczącego zbadania ewentualnej możliwości zwrotu części działki nr [...]. (...) Do zarzutu tego (znacznie rozwiniętego w uzasadnieniu odwołania) organ odwoławczy odniósł się tylko jednym zdaniem - stwierdzając: "Odnosząc się również do zarzutu odwołującego, wskazać należy, iż analiza sposobu zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, a w szczególności mapy obrazującej przebieg sieci uzbrojenia terenu wskazuje, że istotna część działki nr [...] zajęta jest pod urządzenia infrastruktury technicznej, a zatem nie jest możliwy zwrot części nieruchomości, które stały się zbędne na cel wywłaszczenia". W ocenie Sądu nie może to zostać uznane za należyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy miał obowiązek w sposób szczegółowy i przekonujący wyjaśnić jaka dokładnie część objętej wnioskiem o zwrot działki jest zajęta przez sieci infrastrukturalne realizujące cel wywłaszczenia, a jaka jej część jest wolna oraz czy istnieją inne przeszkody do zwrotu tej wolnej od infrastruktury części nieruchomości. Przytoczone wyżej zdanie w żaden sposób nie wyjaśnia przyczyn, dla których nie zastosowano art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie wiadomo bowiem jaka część nieruchomości została uznana przez Wojewodę za "istotną" oraz z jakiego powodu wyklucza to możliwość zwrotu części "nieistotnej". Jednocześnie Sąd podkreśla, że przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania tj. nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania (naruszenie art. 7, at. 77 i art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a.). Na obecnym etapie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może sam rozstrzygnąć kwestii ewentualnej możliwości zwrotu części nieruchomości, bowiem nie została ona w dostateczny sposób wyjaśniona przez Wojewodę. Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że po wyroku WSA w Krakowie w sprawie sygn. II SA/Kr [...] sprawa administracyjna zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ograniczona została do kwestii zwrotu części działki nr [...] w granicach parceli katastralnej l. kat. [...], b. gm. kat. [...], bowiem w pozostałym zakresie sprawa ta została zakończona ostateczną i prawomocną decyzją Wojewody 27 lutego 2017 r. Wojewoda został zobowiązany do ustalenia, jaka dokładnie część działki nr [...] jest zajęta przez sieci infrastrukturalne realizujące cel wywłaszczenia, a jaka jej część jest wolna oraz czy istnieją inne przeszkody do zwrotu tej wolnej od infrastruktury części nieruchomości. Wskazania te w ocenie Sądu zostały w kontrolowanej decyzji wykonane prawidłowo. Wojewoda wprawdzie nie przeprowadził żadnych nowych dowodów, jednakże nie były to konieczne, skoro wystarczający materiał dowodowy dla poczynienia wskazanych wyżej ustaleń był już zebrany wcześniej w aktach sprawy. Trzeba przy tym podkreślić, że Sąd w wyroku sygn. II SA/Kr 573/17 nie ograniczył celu wywłaszczenia wyłącznie do sieci infrastrukturalnych, lecz nakazał również ustalenie ewentualnych innych przyczyn uniemożliwiających zwrot tej części nieruchomości, która nie jest zajęta przez takie sieci. Innymi słowy Sąd dopuścił możliwość odmowy zwrotu także części wolnej od sieci infrastrukturalnych – pod warunkiem, że został na niej zrealizowany cel wywłaszczenia. Takie stanowisko przyjęto również w wydanym w tej sprawie wcześniej wyroku sygn. II SA/Kr 872/15, gdzie stwierdzono, że cel jakim jest budowa Miasta [...] i [...] "nie oznacza tylko budowy budynków mieszkalnych, lecz również jej infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom tj. pawilony handlowe, usługowe, szkoły, boiska sportowe, place zabaw, garaże, parkingi, zieleń osiedlową, ciągi piesze, a także instalacje podziemne (wodociągi, gazociągi, sieć kanalizacyjną itp.) oraz nadziemne (np. linie energetyczne) umożliwiające właściwe korzystanie z takiego założenia urbanistycznego jakim jest osiedle mieszkaniowe, tworząc funkcjonalną i spójną całość". Nie ma więc racji skarżący ograniczając realizację celu wywłaszczenia wyłącznie do sieci infrastruktury technicznej zaopatrujących w media obiekty zrealizowane na wywłaszczonym terenie (sieci uzbrojenia terenu). Ustalając aktualny sposób zagospodarowania nieruchomości powołano się na protokół przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r. rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości. Ustalono wówczas, że w części północnej znajduje się za ogrodzeniem Zakładu Uzdatniania Wody [...] i stanowi teren zielony porośnięty trawą, następnie zagospodarowana jest pod pas betonu z urządzeniami wchodzącymi w skład skateparku, pas trawy z młodymi drzewkami ozdobnymi, chodnik z kostki z barierką metalową, drogę wewnętrzną z kostki brukowej oraz wchodzi w teren skarpy porośniętej trawą. Ustalono datę budowy skateparku (2005 r.), jak również wcześniejsze przeznaczenie tego terenu (działka nr [...] w terenie wykorzystywana była jako zieleniec, z jednym drzewem, na której znajdowała się alejka asfaltowa, chodnik z płyt, ławeczka i jezdnia asfaltowa). Ustalono również, że przedmiotowa część działki nr [...] znajduje się poza pasem drogowym drogi publicznej, przebiega przez nią natomiast ww. droga wewnętrzna, a ponadto działka nr [...] pozostaje w utrzymaniu ZIKiT-u jako ciąg pieszy oraz zieleń. Skarżący ustaleń tych nie kwestionuje, podnosi natomiast, że "nie sposób jednak się zgodzić z twierdzeniami, wedle których istnienie na terenie przedmiotowej nieruchomości m. in. terenów zielonych, skateparku, chodnika oraz obszarów rekreacyjnych wykorzystywanych przez mieszkańców osiedla miało świadczyć o wykorzystaniu przedmiotowych nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia". Stanowisko to jest sprzeczne z wiążącymi wskazaniami zawartymi w dwóch opisanych wcześniej, wiążących w niniejszej sprawie wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jak również z orzecznictwem powołanym we wcześniejszym z tych wyroków oraz w zaskarżonej decyzji. Zarówno aktualne, jak i poprzednie zagospodarowanie omawianej nieruchomości stanowi część kompleksu, jakim jest osiedle mieszkaniowe – a więc wskazuje na realizację celu wywłaszczenia określonego jako budowa Miasta [...] i [...]. Wbrew zarzutom skarżącego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Wojewoda nie naruszył ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone i rozważone na podstawie prawidłowo zebranych dowodów, a subsumpcja ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11) jest prawidłowa. Wbrew zarzutom skargi nie stwierdzono również naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wobec powyższego skarga w niniejszej sprawie jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło